شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشها در خاورمیانه پس از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران منجر به بسته شدن تنگه هرمز شده است. این رویداد هرجومرج موقتی در بازارهای جهانی انرژی و زنجیرههای تأمین دریایی ایجاد و توجه جهانی را به امنیت تنگههای بینالمللی کلیدی جلب کرد. در نتیجه، اهمیت راهبردی تنگه مالاکا به سطح جدیدی ارتقا یافت. حدود یکسوم تجارت دریایی جهان و نزدیک به نیمی از محمولههای نفتی دریایی از طریق این تنگه انجام میشود و به عنوان شریان حیاتی انرژی و تجارت شرق آسیا، مستقیماً بر توسعه منطقهای و ثبات زنجیره تأمین جهانی تأثیر میگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در زمان حاکمیت دولت استعمارگر راج بریتانیی بر هندی که گستره آن از جلالآباد افغانستان تا تایلند امروز کشیده شده بود، حزبی سیاسی به دست مسلمانان تشکیل شد تا شبهقاره را از استعمار نجات دهد. «مسلم لیگ برای تمام هندیها» (AIML) یک شاخه مهم هم در برمه داشت که توسط قومی که امروزه آنان را با صفت آواره یا پناهجو میشناسیم، تشکیل شده بود. روهینگیاهایی که تلاش زیادی در کوتاه کردن دست استعمار از برمه داشتند، اما در دوران معاصر بهعنوان غریبههایی شناخته میشوند که باید زمین اشغال شده را ترک کنند.
امین رضایینژاد- کارشناس مسائل شبه قاره
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اصلاحات در نهادهای جهانی اتفاق نمیافتد، بنابراین زمان آن رسیده است که قدرتهای کوچکتر برای حفاظت از منافع خود قدم بردارند.
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل در تعریف رویکرد نگاه به شرق گفت، وقتی بهنظام بینالملل و منطقه نگاه میکنیم بسیاری از دولتها در حال بازتعریف سیاست خارجی خود بر اساس واقعیتهای جدید و در رأس آن، ظهور چین بهعنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و اقتصادی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه ناگورنو-قرهباغ، رویارویی فرانسه با جهان اسلام، منطق خشونت در ناآرامیهای افراطی آفریقا، اتحادیه اروپا و مشکل خصومت ترکیه، پابرجا بودن مشکل اقتصاد چین، سیاست خارجی آمریکا بعد از سوم نوامبر، رشد اقتصاد شهری در آفریقا، پایان عصر هستهای و نظامی سازی سیاستهای آمریکا از جمله برجسته ترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هفتههای اخیر، روابط «برادرانه» پاکستان و عربستان سعودی (باسابقه دهها سال روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی) به یک مانع در مسیر خود برخورد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مناقشه مرزی هند و چین به رقابت گسترده این قدرتهای آسیایی در خاورمیانه کشیده شده است. ظاهراً ایران در نقش احتمالی هند در پروژه راهآهن از بندر چابهار ایران به افغانستان را تجدیدنظر کرده است. روابط هند با ترکیه نیز به خاطر طرفداری آنکارا از پاکستان در مسئله کشمیر، رو به وخامت گذاشته است. ترکیه یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه به شمار میرود و روابط این کشور با چین در ماههای اخیر بهبودیافته است. تغییر معادله ژئوپلیتیکی هند در برابر چین، دهلینو را به همراهی هرچه نزدیکتر با آمریکا در هند-اقیانوسیه و حتی در خاورمیانه سوق میدهد. بااینحال، همانطور که واشنگتن نیز به آن پی برده است، دهلینو در یافتن شرکای منطقهای برای رقابت با چین با مشکل مواجه خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل آوریل 2020، چین مجموعهای از اقدامات تهاجمی در دریای جنوبی چین را آغاز کرد که عبارت بودند از ایجاد مناطق اداری در جزایر مورد مناقشه، غرق کردن یک کشتی ویتنامی و اعزام یک ناو هواپیمابر به این منطقه. این امر بیانگر جاهطلبیهای منطقهای چین و بهویژه هدف این کشور برای تصرف مالکیت 85 درصد از دریای جنوبی چین طبق ادعای «نه – خط – فاصله» است، این ادعا با کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریا و تعریف آن بهعنوان منطقه منحصراً اقتصادی متناقض است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات چند سال اخیر در دریای چین جنوبی یعنی تلاش چین برای افزایش قلمرو دریایی خود با احداث جزایر مصنوعی و ادعای مالکیت برخی از جزایر واقع در این دریا که موجب برخی مناقشات با کشورهای همسایه از قبیل فیلیپین، ویتنام، مالزی و امثال اینها شده منجر به آن شده است که آمریکا همراه با متحدان خود یعنی استرالیا و بریتانیا حضور نظامی خود را در دریای چین جنوبی افزایش دهند.
رضا میرطاهر – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ اوکراین تنها یک بحران اروپایی نبود، بلکه نقطه آغاز بازآرایی موازنه قدرت جهانی و تغییر رفتار راهبردی قدرتهای بزرگ محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت قدرتهای بزرگ بیش از آنکه در میدانهای نبرد نظامی جریان داشته باشد، اکنون در تجارت، ارز، فناوری و زنجیرههای تأمین جهانی پیگیری میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: واشنگتن با نادیده گرفتن ظرفیتهای بازدارندگی و اهرمهای اقتصاد سیاسی ایران، در تنگه هرمز به بنبستی راهبردی رسیده که ابزار نظامی قادر به برونرفت از آن نیست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحلیل سیاست خارجی زمانی معتبر است که تصمیمها را بر پایه اطلاعات و شرایط زمان اتخاذ آنها ارزیابی کند، نه بر مبنای نتایجی که تنها پس از پایان بحران آشکار شدهاند.