نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در سالهای اخیر بحث تغییر در نظم جهانی، شرایط و دلایل این امر و الزامات آن برای کشورهای مختلف به یکی از مباحث جدی در عرصه مطالعات سیاست خارجی و روابط بین الملل تبدیل شده است. این تغییرات شامل حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی است که باعث تغییر در نحوه تعامل کشورها با یکدیگر و همچنین تغییر در نحوه حل و فصل منازعات بین المللی می شود. اما نشانه های این تغییر در نظم سیاسی بین المللی چه هستند ؟ و چگونه می توان در کسب جایگاه مناسب در این نظم نوین موفق بود؟
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کمیته بینالمللی نجات (IRC) اتحادیه اروپا را به تعهد شکنیهای مداوم در اسکان مجدد و قانونی پناهجویان بهویژه اتباع افغانستان متهم میکند. بسیاری از پناهجویان نیازمند این کشور در پشت مرزهای اتحادیه اروپا در جزایر یونان و در کمپهایی که عمدتا به مانند زندان است، بسر میبرند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بالکان با بیان اینکه غرب در تلاش است تا تمام توان خود را بر موضوع جنگ میان روسیه و اوکراین متمرکز کند و با مدیریت تنشهای میان کوزوو و صربستان، مانع بازشدن پروندهای جدید خصوصا با ماهیت نظامی – امنیتی در اروپا بشود، گفت: تنشهای اخیر نشان داد که فرایند ملت-دولت سازی در کوزوو راه زیادی برای پیمودن دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا تغییرات پیشنهادی درلایحه شهروندی آلمان را تحول مهمی در رویکرد آلمان به مهاجرت و اعطای شهروندی دانست و گفت: برخلاف تشدید سیاستهای ضدمهاجرتی بعضی ازکشورهای اروپایی ازجمله بریتانیا، آلمان امیدوار است این اصلاحات به رفع چالشهای جمعیتی و کمبود شدید نیروی کار این کشور کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تصمیم اتحادیه عرب برای پذیرش مجدد سوریه، به تعلیق ۱۲ ساله این کشور از سال ۲۰۱۱ پایان داد. این اقدام که نقطه عطفی در بهبود شرایط حکومت بشار اسد است، نتیجه تلاش طولانی مدت رهبران امارات متحده عربی، عمان و اردن برای عادی سازی روابط با سوریه میباشد، با این امید که به حل و فصل نگرانیهای منطقهای و چالشهایی همچون موج عظیم آوارگان و قاچاق مواد مخدر کمک کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تایید سقوط ماهواره نظامی کره شمالی، اظهارات چامسکی درباره افول اروپا، ادامه تنش در مناطق صربنشین کوزوو، واکنش روسیه به تحولات کوزوو، واکنش تند مدودف به اظهارات اخیر وزیر خارجه انگلیس، انهدام آخرین ناو جنگی اوکراین در بندر اودِسا، آغاز رزمایش آمریکا و چند کشور عربی در عربستان، اعزام نیروهای کمکی آمریکا به خلیج فارس، سفر مخفیانه مشاور بایدن به عمان، خروج امارات از ائتلاف دریایی آمریکا، اولین جلسه محرمانه رهبر طالبان با یک مقام خارجی، نشست فرانسه و مراکش در اراضی اشغالی برای بی ثبات کردن الجزایر و تونس، رزمایش دریایی فرانسه و بخش یونانی نشین قبرس در دریای مدیترانه، استقرار واحدهای چچنی در دونتسک و اولین نشست گروه ۷ در مورد هوش مصنوعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادیسازی روابط ایران و عربستان با میانجیگری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقهای در خاورمیانه دارد، گمانهزنیها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرتها را افزایش داد.
عباس اصلانی – کارشناس روابطبینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با برگزاری انتخابات سراسری یونان در 21 ماه مه (31 اردیبهشت 1402)، حزب پیروز این کشور اگرچه اولویتهای دولت آتی خود را عمدتا بهبود وضعیت اقتصادی اعلام کرده اما ادامه سیاست ملی در امور روابط خارجی، امنیت و مهاجرت از مهمترین چالشهای این کشور عضو اتحادیه اروپا و ناتو خواهد بود. رهبران جدید اگرچه از ادامه سیاست خارجی و دفاعی، تقویت نیروهای مسلح کشور، ایجاد ائتلافهای قوی و توسعه برنامه تسلیحاتی طی چهار سال گذشته دفاع میکنند، اما در زمینه اکتشافات انرژی، نظامی شدن برخی جزایر در دریای اژه و پناهجویان اختلاف دارند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با بیان اینکه با وقوع جنگ اوکراین و پیامدهای آن، اروپا در حوزه راهبردی کاملا تضعیف شده است، گفت: با توجه به شرایط فعلی و نقش و منفعت آمریکا در تداوم جنگ، ارسال کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد و کشورهای اروپایی تغییری اساسی در راهبردهایشان نخواهند داشت؛ مگراینکه فشار افکارعمومی، قدرت ضدجنگ، تشدید شرایط اقتصادی فعلی و تورم حاکم شده و مهاجرتهای گسترده، بتواند اقدامات کشورهای اروپایی را محدود کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار اتحادیه اروپا به کشورهای حامی روسیه برای بسته تحریمی آینده، اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتکنندگان در همکاریهای نظامی- فنی روسیه و ایران از سوی آمریکا، استعفای معاون قلیچداراوغلو ، هشدار روسیه درباره تحرکات آمریکا و ناتو در آسیای مرکزی، مراسم «روز نکبت » برای نخستین بار در سازمان ملل، حمله استثنایی روسیه به پایتخت اوکراین، اوضاع خوب اردوغان برای دور دوم انتخابات، جلسه محرمانه دولت بایدن با سنای آمریکا درباره ایران و مذاکرات لغو تحریمها، ادامه جنگ ژنرالها در سودان، محکومیت زندان و جریمه برای راشدالغنوشی، حمله به سفارت اردن و کویت در خارطوم، امیدواری پادشاه اردن به نشست جده و آغاز مرحله جدید از اقدام عربی، سفر رهبران کشورهای آسیای مرکزی به چین، و هشدار دبیرکل اتحادیه عرب درباره موج جدید آوارگان در کشورهای عربی، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»