نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترامپ همچنان بر طرح خود مبنی بر پاکسازی غزه از جمعیت بومیاش پافشاری میکند. با توجه به شناخت و تجربهای که از مقاومت مردم غزه و فلسطین وجود دارد، از هماکنون پیداست که طرح ترامپ در نهایت راه به جایی نخواهد برد. واکنشهای جهانی به ویژه در منطقه و در بین کشورهای عربی و اسلامی، پیشبرد طرح ترامپ را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مواضع کشورهای عربی در قبال تحولات سوریه را میتوان به سه گروه تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از مهمترین موضوعات مطرح شده در سفر چند ماه قبل امیر عبداللهیان به کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایجاد سازوکاری مشترک برای گفتگو و همکاری با عنوان «مجمع گفتوگو و همکاری» با حضور همه کشورهای حوزه خلیج فارس بود.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه منطقه خلیج فارس به بخشی از بازی بزرگ ژئواستراتژیک جهانی در رقابت با چین تبدیل شده است، گفت: آمریکاییها گزینههای متعددی برای تغییر محیط جدید استراتژیک ندارند و همچنان با احتیاط تلاش خواهند کرد رابطه با کشورهای عرب را ادامه دهند. اما روشن نیست این تلاشها به نتیجه مورد انتظار برسد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که رژیمصهیونیستی از نظر امنیتی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… در وضعیت سختی قرار دارد که به اذعان سران این رژیم در 75 سال گذشته بیسابقه بوده است، شاهد اقدامات برخی کشورهای مهم عربی از جمله عراق برای مقابله با راهبرد عادیسازی روابط رژیمصهیونیستی با کشورهای عربی و اسلامی هستیم.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان گفت: اگر رژیم صهیونیستی زمانی رؤیای خام «نیل تا فرات» را در سر میپروراند، امروزه در سرزمینهای اشغالی 48 خود را محصور کرده و بیشتر از گذشته ناامن و سست است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به سردی روابط میان پاکستان و کشورهای عرب حوزه خلیجفارس، گفت: دولت عمران خان برای توسعه روابطش با کشورهای منطقه و ایفای نقش فعال در کاهش برخی تنشها تلاش میکند اما سیاستمداران این کشور باید بتوانند تعادل را در روابطشان با کشورهای مهم حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور چهار قطعنامه در سالهای نخستین دهه 1990، بازگشت صلح به قره باغ را به سازمانهای منطقهای به ویژه سازمان امنیت و همكاری اروپا واگذار کرد. سازمان امنیت و همكاری اروپا نیز در سال 1992 گروه موسوم به «مینسك» را با عضویت 9 كشور و به ریاست آمریكا، روسیه و فرانسه تشكیل داد. اگر چه گروه مذكور توانست در 12 ماه می 1994، آتش بس را بین جمهوری اذربایجان و ارمنستان در بیشکک بر قرار كند، اما در طول سالهای گذشته موفق به حل و فصل مناقشه قره باغ نشده است. با توجه به وقوع دو جنگ پیاپی در سال جاری که دارای ابعاد گستردهای نیز هست، یک بار دیگر مسئله عملکرد و کارآمدی گروه مینسک در کانون توجه قرار گرفته است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در ماههای اوت و سپتامبر، دونالد ترامپ دو اعلامیه عادیسازی روابط اسرائیل با امارات و بحرین را صادر کرد. بااینکه این اقدام به نام توافق صلح انجامشده است، اما در بلندمدت، بیثباتی را در منطقه افزایش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»