صبری انوشه در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به برگزاری کنفرانس پاریس در خصوص لیبی و تأکید بر برگزاری انتخابات و همچنین خروج نیروهای روسیه و ترکیه از این کشور، خاطرنشان کرد: این کنفرانس در شرایطی توسط رئیس‌جمهور فرانسه برگزار شد که این کشور در آستانه انتخابات قرار دارد و آقای مکرون تلاش می‌کند با تقویت منافع فرانسه در لیبی، شانس خود را در انتخابات آینده افزایش دهد.

مداخلات بازیگران خارجی در لیبی

وی با یادآوری اینکه در اتحادیه اروپا رقابتی میان فرانسه و ایتالیا بر سر نفوذ، اقتدار و سهم در لیبی وجود دارد، افزود: لیبی مستعمره ایتالیا بوده و این کشور هنوز هم در لیبی منافع گازی و نفتی دارد. ایتالیا روابط خوبی با قذافی برقرار کرده بود و نسبت به ناتو در خصوص سرنگونی قذافی انتقاداتی داشت. ازآنجاکه نفت لیبی، نفت سبک و باارزشی برای اروپا و حتی آمریکا است و گاز این کشور هم موردنیاز اروپا است؛ این کشورها از مداخله در لیبی کوتاه نخواهند آمد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه صادرات گاز الجزایر به اسپانیا به دلیل اختلافات با مراکش زمان‌بر شده است، گفت: اگر این بازیگران خارجی به این اراده برسند که در لیبی صلح برقرار شود، چنین شرایطی ایجاد خواهد شد؛ چراکه بازیگران داخلی نمی‌توانند به‌تنهایی به توافقی برسند زیرا هر گروهی از آن‌ها تحت حمایت تعدادی از بازیگران منطقه‌ای و قدرت‌های بین‌المللی هستند.

انوشه ضمن تشریح ابعاد اهمیت لیبی برای آمریکا و اروپا، خصوصاً در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی، مهاجرت و جنایت‌های سازمان‌یافته و با بیان اینکه ایتالیا، فرانسه و آلمان در لیبی نقش دارند، نقش اصلی را از آن انگلیس و آمریکا دانست و ادامه داد: ذخایر پولی لیبی در بانک‌های انگلیس و مالت بلوکه شده است، بر اساس برخی گزارش‌ها 100 میلیارد دلار از منابع لیبی در بانک‌های این دو کشور است و آن‌ها حتی یک دلار به لیبی بهره نمی‌دهند! آمریکا نیز به امید بهره‌گیری از نفت و ساحل لیبی، تلاش می‌کند در این کشور نقش اول را داشته باشد. به‌هرحال لیبی موقعیت حساس راهبردی و ژئواستراتژیکی دارد.

این دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه همسایگان لیبی، خصوصاً الجزایر و تونس، خواهان صلح و ثبات در این کشور هستند، گفت: این کشورها به لحاظ اقتصادی و امنیتی از یازده سال جنگ در لیبی متضرر شده‌اند. امارات، عربستان، اردن و مصر از حفتر حمایت می‌کنند؛ اما محور قطر و ترکیه حامی طرابلس هستند.

ابهامات متعدد بر سر برگزاری انتخابات در ماه آینده

وی به تأکید کنفرانس پاریس بر ضرورت برگزاری انتخابات در لیبی در ماه آینده اشاره کرد و افزود: برگزاری این انتخابات با ابهامات متعددی روبرو است. به نظر می‌رسد گروه‌های داخلی لیبی بر برگزاری آن مصمم هستند اما بازیگران خارجی نسبت به آن اتفاق‌نظر ندارند. در شرایط فعلی حدود یازده نفر برای ریاست جمهوری کاندیدا شده‌اند که باید دید کدام یک از آن‌ها می‌تواند بیشتر برای منافع فرانسه، ایتالیا، آمریکا، ترکیه و عربستان سعودی و حتی مصر مفید باشد.

انوشه در خصوص تأکید کنفرانس لیبی بر خروج نیروهای خارجی از لیبی، خصوصاً نیروهای ترکیه و روسیه، گفت: فرانسه هم در این میان نقش‌هایی ایفا می‌کند، این کشور درواقع حامی حفتر و جناح شرق لیبی است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به حمایت روسیه از نتایج کنفرانس پاریس و همچنین موضع انتقادی و مبهم ترکیه نسبت به خروج نیروهایش از لیبی، ادامه داد: حضور ترکیه در لیبی، جنبه‌های هژمونی و پرستیژی، اقتصادی، امنیتی و استراتژیک برای این کشور دارد. آنکارا به دنبال احیای نفوذ تاریخی خود در شمال آفریقا است. علاوه بر آن ترکیه در خصوص گاز و نفت شرق مدیترانه رقبای متعددی دارد که در میان آن‌ها تنها است، تنها کشوری که با آن قرارداد بسته حکومت طرابلس است و طرابلس حامی منافع ترکیه در شرق مدیترانه است.

شرق مدیترانه کانون بحران در آینده

وی با بیان اینکه به نظر می‌رسد شرق مدیترانه در آینده تبدیل به کانون بحران شود، افزود: یونان، قبرس، رژیم صهیونیستی و مصر در برابر ترکیه همگرایی دارند و ترکیه به دنبال متحدی، هرچند ضعیف است. ترکیه اکنون به طرابلس پهپاد می‌فروشد که در جنگ با حفتر بسیار تعیین‌کننده بوده است. ضمن اینکه ترکیه به‌واسطه استقرار نیروهای خود در طرابلس، از آن‌ها هزینه‌ای می‌گیرد که در حوزه اقتصاد نظامی منافعی برای ترکیه دارد.

مواضع روسیه و ترکیه نسبت به خروج از لیبی

انوشه در رابطه با نقش‌آفرینی روسیه در لیبی نیز گفت: این کشور برای روسیه منافع استراتژیک و ژئوپلیتیک دارد. پوتین روی حفتر سرمایه‌گذاری کرد و تلاش می‌کند به‌واسطه حضور او جایگاه خود را بازسازی و پایگاهی نظامی در لیبی تأسیس کند. اکنون نیز روسیه بحث خروج نیروهای ترکیه از لیبی را رصد می‌کند و نمی‌تواند بدون کسب اطمینان نسبت به خروج آن‌ها نیروهایش را از این کشور خارج کند. این مسائل همه بر روند انتخابات در لیبی تأثیر می‌گذارد.

وی با بیان اینکه همه طرف‌ها تأکید کرده‌اند که عدم حضور نیروهای خارجی سلامت انتخابات را تضمین می‌کند، تأکید کرد: باید پرسید در شرایط فعلی چه کسی سلامت انتخابات در لیبی را می‌تواند تضمین کند.

این دیپلمات پیشین کشورمان در طرابلس به سناریوهای مطرح‌شده در خصوص برگزاری انتخابات در موعد مقرر خود در لیبی و اهمیت ایجاد امنیت در این زمینه اشاره کرد و افزود: برخی معتقدند ممکن است حفتر با اقدامات نظامی شرایط فعلی را برهم بزند. بر اساس گزارش رسانه‌های لیبی، حفتر پذیرفته است که 400 نفر از نیروهای خارجی از این کشور خارج شوند؛ اما اطلاعات و داده‌هایی که وجود دارد این است که روسیه بیش از 2 هزار نیرو در لیبی دارد. ضمن اینکه باید نقش نیروهای چاد و نیروهای دارفوری سودانی را هم در نظر گرفت.

انوشه اظهار داشت: تا زمانی که این نیروها از لیبی خارج نشوند تضمین سلامت انتخابات معنایی ندارد و روشن نیست اگر نتیجه آن برخلاف منافع این گروه‌های نظامی و همچنین حفتر باشد آن‌ها چه واکنشی خواهند داشت.