شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
پیتر دی. فیور و اریک لوربر در گزارشی که مرکز امنیت آمریکای نوین منتشر کرد، نوشتند: سیاستگذاران ایالات متحده، تحریم را ابزار قدرتمند، قابل تحمیل و نسبتا بدون دردسری قلمداد می کنند.
اوباما در راهبرد امنیت ملی 2015، به تحریمهای هدفمند اقتصادی به عنوان “ابزار موثری در تحمیل هزینه بر بازیگران غیر مسئول” اشاره کرد. بنابراین می توان گفت که تحریم، روشهای قدرتمندی را برای رسیدگی به مسائل دشوار سیاست خارجی مانند تروریسم، منع گسترش سلاح های هسته ای، تجاوز خارجی و حملات سایبری در اختیار رهبران آمریکا قرار داده است.
با این حال، به دلیل افزایش تحریمهای مالی، این احتمال میرود که خود ایالات متحده نیز روزی قربانی موفقیتهایش شود. در واقع دو مشکل عمده در آینده در انتظار ایالات متحده خواهد بود. نخست اینکه، واکنش کشورهای دیگر به این تحریم ها ممکن است به تدریج میزان اثرگذاری آنها را کاهش دهد.
در حالیکه ایالات متحده به دسترسی مداوم به بخش مالی خود به عنوان روشی برای اعمال فشار بر دیگر بازیگران متکی است تا رفتار آنها را به منظور پیشبرد اهداف سیاسی خود تغییر دهد، کشورهای دیگر نیز وابستگی و اتکای خود را به دلارهای آمریکا برای طیف گسترده ای از معاملات مورد تجدید نظر قرار داده اند.
این جنبش ها به رقابت پذیری اقتصادی ایالات متحده صدمه خواهد زد و همچنین تهدیدات آینده آمریکا برای قطع دسترسی به نظام مالی این کشور را نیز کم اثر خواهد کرد.
دوم اینکه، دیگر کشورها نیز برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود شروع به استفاده از ابزارهای مشابه خواهند کرد. در طول چند سال گذشته، چین – که اغلب دارای منافعی مغایر با ایالات متحده آمریکاست – از نفوذ اقتصادی خود برای اعمال فشار به سایر کشورهای شرق آسیا در طیف وسیعی از مسائل سیاسی پرداخته است.
با اینکه ابزار اقتصادی چین به احتمال زیاد با رویکردهای اخیر ایالات متحده متفاوت خواهد بود، اما احتمال دارد که این کشور آسیایی از تجربیات ایالات متحده درس گرفته و در روش کاربرد این ابزارها به منظور تضعیف منافع آمریکا تغییراتی اعمال کند.
برای اطمینان از اینکه راهبردهای تحریمی ایالات متحده میتواند موثر باقی بماند – و برای مقابله با کاربرد ابزارهای مشابه توسط دشمنان بالقوه این کشور- سیاستگذاران این کشور باید تصمیم بگیرند که موج بعدی تحریمها و کاربرد موثر آنها را به عنوان اهرم اقتصادی چگونه ارزیابی کنند.
علاوه بر این، سیاستگذاران ایالات متحده باید شروع به پیشبینی و برنامهریزیهای مربوط به چگونگی تضعیف توسل چین به فشار اقتصادی علیه منافع آمریکا و متحدان این کشور کنند. با این حال، حداقل دو چالش مهم برای برنامهریزیهای آینده آمریکا وجود دارد. اول اینکه نگاه متحدان آمریکا علیالخصوص اروپاییها به اختلافات بنیادین سیاسی بعید است که دقیقا مشابه نگاه سیاستگذاران ایالات متحده باشد و این امر اتکای آمریکا بر متحدان خود در اعمال تحریم را دچار مشکل میکند.
به طور کلی، هرچه تفاوت بین ایالات متحده و متحدان آن از لحاظ مواضع بیشتر باشد – به ویژه هنگامی که ایالات متحده از آنها بخواهد مبنع اصلی فشار را اعمال کنند- احتمال موثر بودن تحریم کاهش می یابد.
دوم اینکه، در طول تاریخ شرکای اروپایی همواره خواستار استاندارد حقوقی بالاتری در خصوص اثبات تخلف بودهاند تا ایالات متحده و از همین رو برآورده شدن چنین استانداردهای قانونی میتواند اعمال تحریمهای اقتصادی را با چالش بیشتری روبرو کند.
بنابراین سیاستگذاران ایالات متحده باید روشهای متعددی را در محدود کردن کاربرد اهرم اقتصادی از سوی دشمنان بالقوه مد نظر قرار دهند. برای مثال، اگر چین بخواهد از این اهرم علیه ژاپن استفاده کند، ایالات متحده باید دست پیش را بگیرد و محصولات و فنآوریهای کلیدی تحریم شده از سوی چین را در اختیار ژاپن قرار دهد.
نگاه به آینده
در طول 10 سال گذشته، ایالات متحده مجموعه جدیدی از تحریم ها را اعمال کرده است که در شرایط خاص برخی از آنها موثر بوده و در اکثر موارد نیز پیامدهای ناخواستهای را در پی داشته است. از جمله این پیامدها میتوان به این موارد اشاره کرد: عقب نشینی کشورهای هدف از بازارهای ایالات متحده برای محدود کردن فشارهای این کشور و اعمال تحریم ها و همچنین فشارهای مشابه از طرف دشمنان آمریکا با هدف متضرر کردن منافع این کشور.
این بدان معنا نیست که ایالات متحده نمی تواند به اعمال فشار و تحریم های خود ادامه دهد، بلکه سیاستگذاران ایالات متحده باید بدانند که موج بعدی تحریم های آمریکا را چگونه سازماندهی کنند و تمرکز ویژه ای بر چگونگی اعمال تحریم داشته باشند. آمریکا همچنین نیاز به توسعه راهبردهای کاهش خطر دارد، یعنی باید بتواند تضمین کند متحدان و شرکای وی قادر به مقاومت در برابر چنین فشارهایی هستند، مانند چین که به طور فزایندهای از این ابزار اقتصادی برای رسیدن به اهداف سیاسی خود استفاده کرده است.
مسیر آتی فشار اقتصادی، به احتمال زیاد مانند مسیر آشنای فشار نظامی خواهد بود: ارتکاب به جرم باعث ایجاد نوآوری ها در دفاع می شود و آن هم به نوبه خود موجب افزایش تلاش برای ارتکاب به جرم می شود. هر عملی عکس العملی را در بر خواهد داشت و این مسیر همچنان ادامه دارد. کشورهای قوی تر در صورتی که خلاق تر و داناتر از دشمنان خود باشند می توانند در امر استفاده از اهرم فشار از مزایای طولانی مدتی برخوردار باشند.
0 Comments