جدیدترین مطالب

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

Loading

أحدث المقالات

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

Loading

پیمان دفاعی مکه؛ پیمانی با سوالات و ابهامات زیاد

شورای راهبردی آنلاین-رصد: محمد بن سلمان، رجب طیب اردوغان، و شهباز شریف در  هفتم اوت ۲۰۲۶، در مکه گرد هم آمدند تا «پیمان دفاعی مشترک مکه» را امضا کنند.

موری هانتر در یادداشتی که در وب سایت «اوراسیا ریویو» منتشر شد، نوشت:  این پیمان بر اساس «توافقنامه دوجانبه دفاع متقابل راهبردی» شکل گرفته که ریاض و اسلام آباد در سپتامبر ۲۰۲۵ منعقد و  بر همکاری دفاعی عمیق‌تر، رزمایش‌های مشترک، اشتراک‌گذاری اطلاعات و همکاری صنعتی تاکید کردند.

این چارچوب رسمی توافق است. واقعیت، محدود‌تر و پیچیده‌تر است. این توافق یک ائتلاف جامع نظامی، اقتصادی یا سیاسی نیست. سه امضاکننده پیمان، ظرفیت‌هایی دارند که مکمل یکدیگر است: سرمایه و جغرافیای عربستان در مسیرهای حیاتی انرژی، صنعت دفاعی ترکیه و تجربه عضویتش در ناتو، نیروی انسانی پاکستان و تنها زرادخانه هسته‌ای اعلام شده جهان اسلام.

با این حال، منافع راهبردی و درک آنها از تهدید به شدت متفاوت است. پاکستان همچنان بر هند متمرکز است. ترکیه با عضویت خود در ناتو، روابط ناآرام با یونان و قبرس و تعامل پیچیده‌ و همزمان با اسرائیل و ایران دست و پنجه نرم می‌کند. نگرانی‌های اصلی عربستان حول محور ایران، امنیت صادرات نفت و قابل اطمینان بودن تضمین‌های امنیتی خارجی پس از آشفتگی‌های اخیر در خلیج(فارس) متمرکز است. این سه کشور نقشه‌های یکسانی از تهدیدهای پیش‌رو ندارند.

ائتلاف‌های راهبردی به ندرت به شعارهای اولیه‌ای که با آنها شکل گرفته‌اند، عمل می‌کنند. اتحادهای آکوس (AUKUS) و  کواد (Quad ) با وعده‌های بزرگ درباره ادغام فناوری و امنیتی شکل گرفتند اما تاکنون حاصل کارشان بیشتر فرآیند و سازوکار همکاری بوده تا ایجاد توانایی تعیین‌کننده و ملموس. ناتو، با وجود عمق نهادی خود، همچنان با مسائل مربوط به تقسیم مسئولیت‌ها، انسجام و میزان کارآمدی در یک جهان چندقطبی دست و پنجه نرم می‌کند. چارچوب سیاسی آسه‌آن مدت‌هاست که با مشکل قوانین اجماع و اختلافات داخلی دست و پنجه نرم می‌کند. بریکس در حالی اعضا و ادبیات سیاسی خود را گسترش می‌دهد که همچنان بیشتر به یک محل گفت‌وگو شبیه است تا یک بلوک اقتصادی یا ژئوپلیتیک منسجم.

پیمان مکه نیز در معرض این خطر قرار دارد که به فهرست آن دسته از ترتیباتی بپیوندد که روی کاغذ چشمگیر و پرطمطراق به نظر می‌رسند، اما در عمل انعطاف‌پذیر و کم‌اثر از آب درمی‌آیند.

زمان‌بندی این توافق نیز معنادار است. این پیمان در پس‌زمینه درگیری‌های شدید بین آمریکا، اسرائیل و ایران، و خطرات مرتبط با زیرساخت‌های انرژی و خطوط کشتیرانی خلیج(فارس)، پدیدار شد. عربستان و پاکستان از مدت‌ها پیش روابط نظامی نزدیکی داشتند و اضافه شدن ترکیه، به گفت‌وگویی گسترده‌تر که از مدتی قبل در جریان بود، رسمیت بخشید. مقامات سه کشور اصرار دارند که این پیمان صرفا توافقی دفاعی است، در اصل به روی سایر کشورها باز است و هدفش ایجاد یک بلوک فرقه‌ای یا چتر هسته‌ای نیست. صحبت‌هایی درباره گسترش این ائتلاف مطرح شده، و اغلب نام مصر نیز به میان آمده، اما تا به امروز هیچ تصمیم یا توافق قطعی در این باره اتخاذ نشده است.

مشارکت ترکیه تنش‌های خاص خود را به همراه دارد. آنکارا به عنوان عضوی از ناتو که میزبان تسلیحات هسته‌ای آمریکا است و کانال‌های تجاری و دیپلماتیک پیچیده‌ای را با اسرائیل حتی در حین مشاجره علنی حفظ می‌کند، هم توانایی‌ها و هم محدودیت‌هایی را به همراه دارد.

نادیده گرفتن نفوذ و وزن نظامی باقی‌مانده ایران در منطقه، باعث می‌شود این ائتلاف جدید در سایه یک قدرت محلی فعالیت کند که بیشترین تأثیر را بر معادلات منطقه‌ای دارد. همچنین این ائتلاف از هیچ رابطه راهبردی و تثبیت‌شده‌ای با یک ابرقدرت برخوردار نیست تا تضمین امنیتی قاطع یا عمق لجستیک لازم را فراهم کند؛ که در طول تاریخ، زیربنای ساختارهای امنیتی پایدار بوده‌اند.

برخی این پیمان را گام رسمی اولیه برای کاهش محوریت آمریکا در خلیج(فارس) تفسیر می‌کنند. این تفسیر، اهمیت توافق را بیش از حد بزرگ جلوه می‌دهد. هر سه کشور همچنان برای روابط خود با واشنگتن ارزش قائل هستند؛ تنوع‌بخشی به گزینه‌های امنیتی به معنای بیرون راندن واشنگتن نیست.

سوالات عملیاتی همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند. بند دفاع جمعی چگونه فعال و اجرا می‌شود؟ آیا بازدارندگی هسته‌ای پاکستان به طور معناداری گسترش خواهد یافت، یا این موضوع عمداً مبهم گذاشته شده است؟ آیا همکاری دفاعی-صنعتی می‌تواند بر تفاوت‌های موجود در فرهنگ تدارکات تسلیحات، محدودیت‌های انتقال فناوری و منافع تجاری رقیب غلبه کند؟

رزمایش‌های مشترک و تبادل اطلاعات اموری قابل دستیابی هستند، اما تبدیل نقاط قوت مکمل به یک قابلیت همکاری قابل اعتماد در زمان جنگ بسیار دشوارتر است.

خطر بزرگ‌نمایی انتظارات وجود دارد. این پیمان پیام سیاسی مفیدی از همبستگی این سه کشور مهم با جمعیت اکثرا مسلمان ارائه می‌کند و می‌تواند تا حدی ​​در برابر نوسانات منطقه‌ای نقش حفاظتی ارائه ‌دهد. اما حتی به بازنویسی موازنه قدرت، حل تضاد منافع میان طرف‌ها یا ایجاد یک ساختار امنیتی جایگزین که بتواند مستقل عمل کند، نزدیک هم نمی‌شود.

ارزش پیمان مکه مانند بسیاری از ابتکارات پیشین در منطقه و فراتر از آن، نه با مراسمی که در این شهر مقدس برگزار شد، بلکه بیشتر با این امر سنجیده خواهند شد که آیا شرکت‌کنندگان می‌توانند زبان رسمی و تعهدات اعلام شده را به یک همکاری پایدار و عملی تبدیل کنند؛ آن هم زمانی که منافع‌شان ناگزیر از هم فاصله می‌گیرد. تاریخ نشان می‌دهد که شاید احتیاط موضع عاقلانه‌تری باشد.

0 Comments