شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
اریک رابینسون و همکاران وی در گزارشی که اندیشکده رند آن را منتشر کرد، با بررسی تاثیرات داعش بر فعالیت اقتصاد محلی در عراق و سوریه، به ارزیابی میزان اثرگذاری حکومت داعش بر مناطق تحت خلافت این گروه پرداخته اند.
این گزارش، با بهره گیری از داده های سنجش از دور و تصاویر ماهواره ای تجاری، چشم انداز منحصر به فردی از شرایط داخلی مناطق تحت کنترل داعش ارائه می دهد. چنانکه می تواند تصویری باورنکردنی از وضعیت زندگی اقتصادی در این مناطق به ارمغان آورد که البته در عمده آن ها نیز، کمبود برق، گستره عظیم آوارگان، کاهش محصولات کشاورزی و افزایش خشونت به شکلی وسیع قابل مشاهده است.
در حالی که داعش در رقه و موصل، به عنوان پایتخت های استراتژیک خود، با ایجاد ساختارهای حکومتی قدرتمند به حفظ فعالیت های تجاری محلی با ثبات کمک کرده بود، اما در سایر مناطق، یا منابع حیاتی را نادیده گرفته است و یا به جای حکومت کردن بر شهروندان به مجازات و تنبیه آنها می پردازد.
گزارش حاضر نشان می دهد که دلیل اصلی فروپاشی اوضاع اقتصادی در قلمرو تحت کنترل داعش، ناتوانی این گروه در جداسازی قلمرو خود از مناطق تحت سیطره سایر گروه های مسلح مخالف بوده است. مضاف برآنکه، فشارهای نظامی بیرونی بر داعش نیز مانع از آن شدند تا این گروه بتواند جاه طلبی های حکومتی خود را به شکل واقعی در سراسر بخش های مهم خلافت داعش برپا کند. این موضوع، پیامدهای عمده ای در توانایی این گروه برای حمایت از عملکرد اقتصاد محلی داشت.
این گزارش برای آنهایی که به دنبال فهم تاثیر داعش بر جمعیت های محلی در عراق و سوریه هستند و همچنین کسانی که در پی مقابله با منابع مالی داعش، تثبیت اوضاع در دوران پس از جنگ و نیز تلاش جامع تر برای درک تاثیر اقتصادی بر حکومت شورشیان هستند می تواند بسیار مفید باشد.
یافته های کلیدی
فشار نظامی بر مناطق تحت کنترل داعش، باعث کاهش فعالیت های اقتصادی و نیز مانع تشکیل حکومت مورد نظر این گروه، مبتنی اهداف اعلانی اش می شود.
فشار نظامی، از یک سو باعث کاهش چشمگیر قدرت اقتصادی در سرزمین های تحت کنترل داعش می شود و از سوی دیگر، توانایی های این گروه برای حصول سود از طریق مالیات و کسب مشروعیت عمومی را محدود می کند.
حکومت سختگیرانه داعش، به تنهایی باعث شکست نمی شود.
اقتصادهای محلی در مناطق تحت کنترل داعش شکست خوردند، زیرا یا مالیات های تحمیلی بیش از حد زیاد بودند و یا قوانین اجتماعی بیش از اندازه محدود کننده. بنابراین توامان شدن شرایط بد اقتصادهای محلی با تلاش های نظامی سختگیرانه داعش برای کنترل اوضاع در تضعیف این گروه موثر بوده است.
داعش نشانه هایی از نظارت موفق بر اقتصادهای محلی را بروز داد، اما این علائم با بی کفایتی و سهل انگاری همراه بود.
در چندین شهر، داعش تامین برق را برای بیمارستان ها و کارخانجات کلیدی حتی به رغم کمبود عظیم برق، اولویت بندی کرده بود.
کمبود برق، مشکل عمده فعالیت های اقتصادی در مناطق تحت کنترل داعش بود.
کمبود برق در مناطق تحت کنترل داعش نسبت به دوران بیش از داعش افزایش چشمگیری داشته است، به نحوی که اثرات آن در دوران پس از آزادسازی نیز همچنان باقی خواهد ماند.
بازارهای مالی بلافاصله پس از آزادسازی شهرها به حالت عادی باز نخواهند گشت.
بازارهای مالی به دلیل جنگ در دوران آزادسازی و فرار مردم از شهرها به شدت آسیب دیده هستند.
ظرفیت اداری در مناطق آزاد شده احتمالا حفظ خواهد شد.
نیروهای آزادی بخش، احتمالا با پزشکان، مهندسان و کارمندان محلی مواجه خواهند شد که یا داوطلبانه برای داعش کار می کردند یا برای انجام امور به استخدام داعش درآمده بودند.
پیشنهادات
– با توجه به آنکه، حاکمیت سخت گیرانه داعش به تنهایی باعث شکست آن نمی شود، تلاش های نظامی برای آزادی سرزمین های باقی مانده و جلوگیری از احیای مجدد این گروه همچنانان بسیار مهم خواهد بود.
– برنامه آزادسازی مناطق باقی مانده تحت کنترل داعش می بایست بر تامین منابع انرژی و بازسازی زیرساخت های حوزه انرژی متمرکز باشد. به طوری که مسئولان اجرایی باید آمادگی ارائه این کمک ها برای چند ماه نخست پس از آزادسازی را داشته باشند.
– برنامه ریزی برای ارائه کمک های بشر دوستانه در مناطق تحت آزادسازی می بایست با موقعیت و نیازهای منحصر به فرد افراد آواره داخلی تطابق داشته باشد.
– برنامه آزادسازی باید بر روی آموزش نیروی های آزادی بخش جهت تمییز عادلانه و موثر حامیان داعش از شهروندان عادی آسیب دیده جهت ارائه خدمات عمومی در دوران پس از آزادی شهرها متمرکز شود.
0 Comments