جدیدترین مطالب

بحران آب در آسیای مرکزی؛ تهدیدی برای امنیت منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کمبود آب در پنج کشور آسیای مرکزی همچنان رو به تشدید است. این بحران اکنون به مرحله‌ای رسیده که حتی دو کشور بالادست، یعنی قرقیزستان و تاجیکستان که پیش‌تر از آنها به‌عنوان کشورهای دارای «مازاد آب» یاد می‌شد، دیگر آب کافی برای انتقال بیشتر به سه کشور پایین‌دست، یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان که با کمبود آب مواجه‌اند، در اختیار ندارند.

تحلیلی بر به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه از سوی رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که منطقه غرب آسیا به‌ویژه در ماه‌های اخیر دستخوش پیچیده‌ترین تحولات سیاسی و امنیتی در نیم‌قرن اخیر است، تصمیم ناگهانی کابینه رژیم صهیونیستی برای به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه توسط ترکیه که با محکومیت و مخالفت شدید آنکارا و باکو روبرو شده، سؤال برانگیز است.

ناتو پس از جنگ رمضان؛ ائتلافی دچار بحران هویت و سردرگمی راهبردی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ تجاوزکارانه اخیر ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها ناتو را تقویت نکرد، بلکه ناتوانی‌های ساختاری، شکاف‌های عمیق و بحران هویت این ائتلاف را بیش از پیش عریان ساخت.

چرخش اوراسیایی هند: چرایی اهمیت یافتن بیشتر آسیای مرکزی برای هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سال‌هاست که آسیای مرکزی برای هند از نظر راهبردی اهمیت داشته، اما دسترسی به آن دشوار بوده است. پاکستان مسیرهای زمینی مستقیم را مسدود کرده، افغانستان همچنان بی‌ثبات است و اتصال ترانزیتی اوراسیا نیز محدود مانده است. سیاست «ارتباط با آسیای مرکزی» هند از همان ابتدا این محدودیت‌ها را شناسایی کرد و توسعه اتصال فیزیکی را در کانون رویکرد منطقه‌ای خود قرار داد. اما امروز، شوک‌های ژئوپلیتیکی دهلی‌نو را واداشته‌اند تا با فوریت بیشتری به اوراسیا بنگرد.»

توافق صلح لبنان؛ تثبیت‌کننده اشغال

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق سه‌جانبه واشنگتن، با گره‌زدن پایان اشغال به شروط سیاسی و امنیتی، بیش از آنکه صلحی پایدار را رقم بزند، اشغال را تثبیت می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

بحران آب در آسیای مرکزی؛ تهدیدی برای امنیت منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کمبود آب در پنج کشور آسیای مرکزی همچنان رو به تشدید است. این بحران اکنون به مرحله‌ای رسیده که حتی دو کشور بالادست، یعنی قرقیزستان و تاجیکستان که پیش‌تر از آنها به‌عنوان کشورهای دارای «مازاد آب» یاد می‌شد، دیگر آب کافی برای انتقال بیشتر به سه کشور پایین‌دست، یعنی قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان که با کمبود آب مواجه‌اند، در اختیار ندارند.

تحلیلی بر به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه از سوی رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که منطقه غرب آسیا به‌ویژه در ماه‌های اخیر دستخوش پیچیده‌ترین تحولات سیاسی و امنیتی در نیم‌قرن اخیر است، تصمیم ناگهانی کابینه رژیم صهیونیستی برای به‌رسمیت‌شناختن نسل‌کشی ارامنه توسط ترکیه که با محکومیت و مخالفت شدید آنکارا و باکو روبرو شده، سؤال برانگیز است.

ناتو پس از جنگ رمضان؛ ائتلافی دچار بحران هویت و سردرگمی راهبردی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ تجاوزکارانه اخیر ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نه تنها ناتو را تقویت نکرد، بلکه ناتوانی‌های ساختاری، شکاف‌های عمیق و بحران هویت این ائتلاف را بیش از پیش عریان ساخت.

چرخش اوراسیایی هند: چرایی اهمیت یافتن بیشتر آسیای مرکزی برای هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سال‌هاست که آسیای مرکزی برای هند از نظر راهبردی اهمیت داشته، اما دسترسی به آن دشوار بوده است. پاکستان مسیرهای زمینی مستقیم را مسدود کرده، افغانستان همچنان بی‌ثبات است و اتصال ترانزیتی اوراسیا نیز محدود مانده است. سیاست «ارتباط با آسیای مرکزی» هند از همان ابتدا این محدودیت‌ها را شناسایی کرد و توسعه اتصال فیزیکی را در کانون رویکرد منطقه‌ای خود قرار داد. اما امروز، شوک‌های ژئوپلیتیکی دهلی‌نو را واداشته‌اند تا با فوریت بیشتری به اوراسیا بنگرد.»

توافق صلح لبنان؛ تثبیت‌کننده اشغال

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق سه‌جانبه واشنگتن، با گره‌زدن پایان اشغال به شروط سیاسی و امنیتی، بیش از آنکه صلحی پایدار را رقم بزند، اشغال را تثبیت می‌کند.

Loading

تحریم متقابل آمریکا و چین و سناریوهای احتمالی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌تازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالات‌متحده را تحریم کرده است که در میان آن‌ها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم می‌خورد. این تحریم،‌ واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالات‌متحده باشد. درواقع، می‌توان این کنش - واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرم‌ها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟ رضا مجیدزاده - پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه

اهمیت تقابل چین و آمریکا زمانی روشن می‌شود که تجارت نسبی آن‌ها با کشورهای مختلف جهان، در مقام مقایسه قرار گیرد. طبق آمارهای تجاری، طی دو دهه اول قرن بیست ویکم، روابط تجاری چین و آمریکا با کشورهای جهان، تقریباً معکوس شده است؛ یعنی درحالی‌که در سال 2000، چین فقط در مناطقی از آسیا، افریقا و بخش کوچکی از امریکای لاتین، تجارت گسترده‌ای داشت، باقی مناطق جهان، طرف تجاری آمریکا بودند اما در سال 2020، چین فقط در آمریکای شمالی، حضور پررنگی ندارد. این شرایط، بخشی از چشم‌انداز «ساخت چین 2025» است که بر اساس تأمین مالی کالایی (به‌خصوص در آمریکای جنوبی و آفریقا) و بدهکارسازی کشورهای طرف تعامل، پیش برده شده است. تاکنون، تحریم، راهبرد اصلی آمریکا برای مقابله با چین بوده است اما در مقابل، چین روی ایجاد کارتل و سلطه اقتصادی، تأکید بیشتری دارد؛ اما انتخاب‌های دو کشور در این تقابل، فراتر از دو گزینه مزبور است.

در یک‌سوی، چین بیشتر روی سه انتخاب ائتلاف‌سازی یا کارتل‌سازی، سلطه اقتصادی و مقابله‌به‌مثل، انگشت گذاشته و در سوی دیگر، آمریکا به سمت تحریم، ایجاد زمین‌بازی جدید و ائتلاف‌سازی یا کارتل‌سازی گرایش داشته است. چنانچه فرض کنیم هر دو کشور از اطلاعات جامعی نسبت به اقدامات و گزینه‌های عملی سیاست خارجی یکدیگر برخوردارند آنگاه می‌توان سناریوهای مختلف تقابل آن‌ها در آینده را بر اساس انتخاب‌های هرکدام، شناسایی کرد. هرچند که کسب تجربه حین تقابل می‌تواند راهبردها یا انتخاب‌های جدیدی را پیش روی هر کشور قرار دهد اما به‌طورکلی، سلطه اقتصادی و گسترش نفوذ اقتصادی در کشورهای مختلف جهان، اولویت و ترجیح نخست چین است و در مقابل، تحریم، ابزار اصلی آمریکا در این تقابل است. بر این اساس، احتمال کشانده شدن تقابل به سمت حالات زیر وجود دارد:

  • در عین سلطه اقتصادی چین، آمریکا نیز اقدام به تحریم بیشتر کند اما با توجه به نقشه نفوذ چین و وابسته‌سازی کشورهای مناطق مختلف، دستاورد چین از آمریکا بیشتر خواهد بود. هرچند که امکان دارد این دستاوردها در مقایسه باحالت بدون تحریم، کوچک‌تر باشد اما نفوذ اقتصادی چین، هزینه کشورهای طرف سوم در پایبندی به تحریم آمریکا را بالا می‌برد.
  • آمریکا در عین گسترش سلطه اقتصادی چین و همراه با اعمال تحریم، زمین‌بازی جدیدی را در عرصه بین‌المللی ایجاد کند. خروج نیروهای امریکا از افغانستان و علامت دادن این کشور مبنی بر میل به خروج از عراق تا پایان سال جاری میلادی، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر زمین راهبردی بین‌المللی امریکا از خاورمیانه به منطقه‌ای دیگر در جهان باشد که پیوندهای راهبردی اقتصادی محکمی با چین دارد یا نشانه‌ای از تغییر زمین‌بازی در همین منطقه با منابعی غیرنظامی باشد. در این صورت نیز هنوز دستاورد چین از آمریکا بیشتر خواهد بود و با توجه به رویکرد غیرتهاجمی بایدن در عرصه سیاست خارجی در مقایسه با ترامپ، به نظر می‌رسد که قدرت چانه‌زنی چین به‌واسطه دو دهه افزایش نفوذ مالی و اقتصادی در جهان، افزایش‌یافته باشد.
  • ازآنجاکه هیچ‌کدام از دو حالت محتمل‌تر بالا، از توازن پایداری برخوردار نیستند، لذا انتظار می‌رود که زمینه تقابل، در وضعیت موجود گسترش پیدا کند اما به‌تدریج و بسته به همراهی گروه 7 با آمریکا و متحدان چین با این کشور، ازجمله روسیه، حالات دیگری نیز احتمال وقوع پیدا می‌کنند که بروز آن‌ها به معادلات اقتصادی پساکرونا و بازگشت جهان به شرایط عادی، وابستگی بالایی خواهد داشت.

باوجود این‌که هر دو کشور راهبردهای مستقیمی برای این تقابل دارند اما تغییر توازن‌ها و مسیرهای آتی احتمالی، به خود این دو کشور به‌تنهایی وابسته نیست بلکه اقدامات بازیگران بین‌المللی همسو، شرکت‌های فراملیتی بزرگ و تحولات جهانی از منظر فنّاوری و منابع راهبردی نیز روی مسیر آتی بازی، اثر چشمگیری خواهد داشت.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *