جدیدترین مطالب

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

Loading

أحدث المقالات

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

Loading

تحریم متقابل آمریکا و چین و سناریوهای احتمالی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌تازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالات‌متحده را تحریم کرده است که در میان آن‌ها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم می‌خورد. این تحریم،‌ واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالات‌متحده باشد. درواقع، می‌توان این کنش - واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرم‌ها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟ رضا مجیدزاده - پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه

اهمیت تقابل چین و آمریکا زمانی روشن می‌شود که تجارت نسبی آن‌ها با کشورهای مختلف جهان، در مقام مقایسه قرار گیرد. طبق آمارهای تجاری، طی دو دهه اول قرن بیست ویکم، روابط تجاری چین و آمریکا با کشورهای جهان، تقریباً معکوس شده است؛ یعنی درحالی‌که در سال 2000، چین فقط در مناطقی از آسیا، افریقا و بخش کوچکی از امریکای لاتین، تجارت گسترده‌ای داشت، باقی مناطق جهان، طرف تجاری آمریکا بودند اما در سال 2020، چین فقط در آمریکای شمالی، حضور پررنگی ندارد. این شرایط، بخشی از چشم‌انداز «ساخت چین 2025» است که بر اساس تأمین مالی کالایی (به‌خصوص در آمریکای جنوبی و آفریقا) و بدهکارسازی کشورهای طرف تعامل، پیش برده شده است. تاکنون، تحریم، راهبرد اصلی آمریکا برای مقابله با چین بوده است اما در مقابل، چین روی ایجاد کارتل و سلطه اقتصادی، تأکید بیشتری دارد؛ اما انتخاب‌های دو کشور در این تقابل، فراتر از دو گزینه مزبور است.

در یک‌سوی، چین بیشتر روی سه انتخاب ائتلاف‌سازی یا کارتل‌سازی، سلطه اقتصادی و مقابله‌به‌مثل، انگشت گذاشته و در سوی دیگر، آمریکا به سمت تحریم، ایجاد زمین‌بازی جدید و ائتلاف‌سازی یا کارتل‌سازی گرایش داشته است. چنانچه فرض کنیم هر دو کشور از اطلاعات جامعی نسبت به اقدامات و گزینه‌های عملی سیاست خارجی یکدیگر برخوردارند آنگاه می‌توان سناریوهای مختلف تقابل آن‌ها در آینده را بر اساس انتخاب‌های هرکدام، شناسایی کرد. هرچند که کسب تجربه حین تقابل می‌تواند راهبردها یا انتخاب‌های جدیدی را پیش روی هر کشور قرار دهد اما به‌طورکلی، سلطه اقتصادی و گسترش نفوذ اقتصادی در کشورهای مختلف جهان، اولویت و ترجیح نخست چین است و در مقابل، تحریم، ابزار اصلی آمریکا در این تقابل است. بر این اساس، احتمال کشانده شدن تقابل به سمت حالات زیر وجود دارد:

  • در عین سلطه اقتصادی چین، آمریکا نیز اقدام به تحریم بیشتر کند اما با توجه به نقشه نفوذ چین و وابسته‌سازی کشورهای مناطق مختلف، دستاورد چین از آمریکا بیشتر خواهد بود. هرچند که امکان دارد این دستاوردها در مقایسه باحالت بدون تحریم، کوچک‌تر باشد اما نفوذ اقتصادی چین، هزینه کشورهای طرف سوم در پایبندی به تحریم آمریکا را بالا می‌برد.
  • آمریکا در عین گسترش سلطه اقتصادی چین و همراه با اعمال تحریم، زمین‌بازی جدیدی را در عرصه بین‌المللی ایجاد کند. خروج نیروهای امریکا از افغانستان و علامت دادن این کشور مبنی بر میل به خروج از عراق تا پایان سال جاری میلادی، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر زمین راهبردی بین‌المللی امریکا از خاورمیانه به منطقه‌ای دیگر در جهان باشد که پیوندهای راهبردی اقتصادی محکمی با چین دارد یا نشانه‌ای از تغییر زمین‌بازی در همین منطقه با منابعی غیرنظامی باشد. در این صورت نیز هنوز دستاورد چین از آمریکا بیشتر خواهد بود و با توجه به رویکرد غیرتهاجمی بایدن در عرصه سیاست خارجی در مقایسه با ترامپ، به نظر می‌رسد که قدرت چانه‌زنی چین به‌واسطه دو دهه افزایش نفوذ مالی و اقتصادی در جهان، افزایش‌یافته باشد.
  • ازآنجاکه هیچ‌کدام از دو حالت محتمل‌تر بالا، از توازن پایداری برخوردار نیستند، لذا انتظار می‌رود که زمینه تقابل، در وضعیت موجود گسترش پیدا کند اما به‌تدریج و بسته به همراهی گروه 7 با آمریکا و متحدان چین با این کشور، ازجمله روسیه، حالات دیگری نیز احتمال وقوع پیدا می‌کنند که بروز آن‌ها به معادلات اقتصادی پساکرونا و بازگشت جهان به شرایط عادی، وابستگی بالایی خواهد داشت.

باوجود این‌که هر دو کشور راهبردهای مستقیمی برای این تقابل دارند اما تغییر توازن‌ها و مسیرهای آتی احتمالی، به خود این دو کشور به‌تنهایی وابسته نیست بلکه اقدامات بازیگران بین‌المللی همسو، شرکت‌های فراملیتی بزرگ و تحولات جهانی از منظر فنّاوری و منابع راهبردی نیز روی مسیر آتی بازی، اثر چشمگیری خواهد داشت.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *