جدیدترین مطالب
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سالهای اخیر گسترش یافته، اما همکاریهای روسیه با آفریقا در حوزههایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا میداند.»
أحدث المقالات
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سالهای اخیر گسترش یافته، اما همکاریهای روسیه با آفریقا در حوزههایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا میداند.»
نقشآفرینی روسیه در لیبی

عارف بیژن در مطلبی که شورای امور بینالملل روسیه آن را منتشر ساخت، نوشت: قبل از بیداری اسلامی، مناسبات دوجانبه روسیه و لیبی نه نزدیک بود نه بلااثر. در عوض روسیه، لیبی را کشوری برای گسترش منافع خود در بخش انرژی، فروش تسلیحات و به چالش کشیدن تسلط غرب بر مدیترانه قلمداد میکرد.
اهمیت حضور روسیه در بحران لیبی چیست؟ بدون تردید چنین حضوری منافع سیاسی و اقتصادی دارد.
از اوایل دهه 1970 تا سرنگونی قذافی در سال 2011، روسیه و لیبی مناسبات نزدیکی داشتند. در جریان جنگ سرد، لیبی نقش مهمی بهعنوان پایگاه شوروی سابق در مدیترانه ایفا کرد. اگرچه شوروی سابق و لیبی هرگز وارد اتحاد رسمی با یکدیگر نشدند، ولی نظامیان روسی بهکرات به لیبی سفر میکردند و قذافی از تلاشهای شوروی سابق برای حمایت از مبارزات ضداستعماری در سطح منطقهای و بینالمللی حمایت میکرد. بعلاوه، طرفین همکاری اقتصادی قابلتوجهی داشتند.
روسیه برخلاف غرب، بهویژه آمریکا، از لیبی به دلایل واقعبینانه حمایت میکرد، چراکه لیبی نفت داشت و مایل بود از روسیه تسلیحات خریداری کند. پوتین در سال 2008، بدهی لیبی به روسیه به ارزش 4/4 میلیارد دلار را بخشید.
با آغاز شورش در لیبی، روسیه این کشور را ترک کرد و قراردادهایی به ارزش تقریبی 10 میلیارد دلار را از دست داد. متعاقب مداخلات آمریکا در اقصی نقاط جهان، مقامات ارشد روسیه، آمریکا، غرب و ناتو را بهعنوان منبع اصلی ناامنی در لیبی برشمرده و واشنگتن و متحدان غربیاش را به سرنگون ساختن دولت قانونی لیبی متهم کردهاند که این امر منجر به خونریزی و ظهور گروههای افراطی و تروریستی شده است.
از اوایل 2012، روسیه تجهیزات نظامی به لیبی ارسال کرده است. از سال 2018، اخباری دال بر تلاش روسیه برای گسترش پایگاه نظامی در لیبی وجود داشته و مسکو اعلام کرده است که نیروهای ویژه این کشور را برای حمایت از لیبی به این کشور گسیل داشته است.
در حقیقت بازگشت روسیه به خاورمیانه و اهدافی که مسکو در این منطقه دنبال میکند شدت بیشتری پیداکرده و به دنبال ایفای نقش مهمی برای حلوفصل بحران لیبی است.
با توجه به تمرکز روسیه بر سوریه، برنامه سیاست خارجی مسکو در قبال خاورمیانه برای ناظران چندان روشن نبوده است. تمرکز ویژه روسیه بر مسائل امنیتی این گمانهزنی را مطرح ساخته است که این کشور به دنبال ایجاد موقعیت نظامی در خاورمیانه است. در این چارچوب، روسیه توجه خاصی به لیبی دارد.
اهمیت لیبی برای روسیه
ظهور داعش در لیبی متعاقب بروز جنگ داخلی در این کشور در سال 2014، بار دیگر موردتوجه جهان قرارگرفته و نگرانیهایی را در کشورهای همسایه و سراسر جهان ایجاد کرده است. لیبی بهواسطه موقعیت جغرافیایی و برخورداری از منابع نفتی و بنادر، کشور مهمی است. این کشور در حال حاضر و در آینده، نقش مهمی در مسیر ترانزیتی آفریقا داشته و خواهد داشت.
حضور روسیه در لیبی کاملاً عملگرایانه و متوازن است. از شروع جنگ داخلی در این کشور، مسکو تلاش کرده است تا موضع متوازن خود را حفظ کند. در حقیقت در جریان جنگ داخلی در لیبی، مسکو تماسها را با نمایندگان دولت مستقر در طرابلس حفظ کرده است. در مراحل مختلف، روسیه برای شناسایی دولت فایز السراج بهعنوان دولت قانونی اعلام آمادگی کرد.
منافع اقتصادی
منافع اقتصادی روسیه وجه غالب دستور کار این کشور در لیبی است. تجدید توافقهای مهم به ارزش 9 تا 10 میلیارد دلار با توجه به خرابیهای ناشی از جنگ چندساله، انگیزه قوی برای مسکو جهت گسترش حضور خود در لیبی به شمار میرود.
شرکت ملی نفت لیبی که همسو با دولت مستقر در طرابلس است قرارداد مهمی با شرکت بزرگ روسیه به نام روسنفت منعقد کرد. این قرارداد به شرکت روسنفت امکان سرمایهگذاری در بخش نفت لیبی را داده و برای اولین بار به مسکو اجازه فروش نفت خام این کشور را خواهد داد.
از حیث ژئوپلیتیکی، روسیه به اهمیت لیبی در بازار جهانی انرژی آگاه است. لیبی بیشترین ذخایر نفتی را در آفریقا دارد و اغلب این ذخایر کشف نشده است. لیبی همچنین از طریق خط لوله در بستر دریای مدیترانه، گاز به اروپا صادر میکند. روسیه عمدهترین صادرکننده گاز به اروپا است و با سرمایهگذاری در صنعت گاز لیبی، نقش مسلطش در بازار و اهرم فشار در این خصوص را حفظ خواهد کرد.
با توجه به نفوذ گسترده روسیه در خاورمیانه، مسکو بهطور بالقوه میتواند تأسیسات دریایی دائمی در سواحل لیبی و در ناحیه استراتژیک مدیترانه مشابه پایگاه دریاییاش در سوریه به دست آورد. چنین تأسیسات دریایی دائمی میتواند به کارت چانهزنی ژئوپلیتیکی برای مسکو در برابر ناتو و اروپا تبدیل شود. روسیه بهاحتمالقوی مسیر صبر بلندمدت را برای محقق ساختن منافع اقتصادی و ژئوپلیتیکیاش در لیبی ادامه خواهد داد. مسکو احتمالاً شعار ضدغربی و ضدناتوی خود را حفظ خواهد کرد.
منافع سیاسی
با توجه به تاریخ همکاری روسیه با لیبی و تضاد کنونی مسکو با غرب، چنانچه روسیه از فرصت منحصربهفرد در لیبی استفاده نمیکرد، امری عجیب میبود. از دید تحلیلگران روسی، حضور مسکو در بخش مهمی از مدیترانه نوعی اعتبار قلمداد میشود.
علاوه بر منافع اقتصادی ملموس، ممکن است روسیه به کنشگر بانفوذ در لیبی تبدیل شود که در مسائل بینالمللی همچون مهاجرت، امنیت متعارف و سیاست انرژی حرفی برای گفتن خواهد داشت. تمام این مسائل در نزدیکی و مجاورت قاره اروپا اتفاق میافتد.
با ورود روسیه به لیبی، مسکو به اروپا و آمریکا نشان داده است که خود را محدود به سوریه و اکراین نخواهد کرد و موفقیت در سوریه تصادفی نبوده است. درحالیکه مسکو علاقهمند به تقابل مستقیم با غرب نیست، ممکن است از تلاش موفقش در مذاکرات با غرب بهره بگیرد.
0 Comments