جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
چگونگی نقش انگلیس در سیاست خارجی اروپا در دوره پسابرگزیت

دیوید وینری در یادداشتی که وبسایت موسسه کارنگی آن را منتشر کرد، نوشت: در ماه اخیر هنگامیکه وزرای خارجه اروپا در مورد ایران بحث میکردند، انگلیس نیز حضور داشت، اما در آینده حضور نخواهد داشت. اگرچه بریتانیا پس از برگزیت باز هم میتواند در شکلدهی به سیاست خارجی اروپا نقش رهبری ایفا کند، اما این امر مستلزم تعاملی متفاوت با اروپا است.
تا سال 2016، سیاست خارجی انگلیس بر سه محور استوار بود. نخست، آتلانتیک گرایی: لندن در مورد مسائل بینالمللی بهطورمعمول با واشنگتن همراه بوده و بهعنوان پل ارتباطی فرا آتلانتیک به توضیح دیدگاههای اروپا برای آمریکا و بالعکس میپرداخت. دوم، رهبری اتحادیه اروپا: بهویژه سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه اروپا. سوم، چندجانبهگرایی: نظم بینالمللی قانون محور برای پیشبرد منافع انگلیس بهعنوان یک قدرت متوسط با منافع جهانی، ضروری است.
اکنون هرکدام از این محورها به چالش کشیده شدهاند. نخست آنکه، برگزیت باعث خروج انگلیس از سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه اروپا شده است. دوم آنکه، نظم بینالمللی قانون محور توسط روسیه، چین و بویژه آمریکا تضعیف میشود. سوم آنکه، چشمانداز فراآتلانتیکی واشنگتن تحت دولت ترامپ بیشازپیش ملیگرا، تعاملی و تجاری شده و نسبت به اتحادیه اروپا و ناتو، تردید (و حتی خصومت) ایجاد کرده است.
از سال 2016، [کشورهای دو سوی] کانال انگلیس و آتلانتیک از هم فاصله گرفتهاند. مدیریت سنتی انگلیس در بحرانهای سیاست خارجی (همگامی با واشنگتن و شکلدهی واکنش اتحادیه اروپا) دیگر کاربرد ندارد؛ بنابراین، انگلیس چطور میتواند سیاست خارجی اروپا پس از برگزیت را رهبری کند؟
به نظر میرسد این هدف از طریق چهار گام جدید امکانپذیر است:
نخست، همکاری هرچه بیشتر دوجانبه با کشورهای اروپایی بهویژه فرانسه و آلمان؛ بهنحویکه نشستها، گفتگوها و توافقهای جدید میتواند آغاز شود. دوم، استفاده از جلسات دیگر نهادهای بینالمللی برای هماهنگسازی اقدامات و مواضع سیاست خارجی اروپا؛ همچنان که سه کشور موسوم به E3 (آلمان، فرانسه و انگلیس) در موضوع ایران همکاری خوبی داشته و این اقدامات میتواند به موضوعات دیگر نیز گسترش یابد. همچنین، گروه هفت (جی 7) نیز میتواند نقش سیاست خارجی مهمی ایفا کند.
سوم، در مذاکرات امسال درباره روابط تجاری و امنیتی آینده انگلیس با اتحادیه اروپا، لندن و بروکسل میتوانند در مورد همکاری نزدیک در سیاست خارجی با هم توافق کنند. انگلیس گاهی میتواند به جلسات وزرای خارجه اتحادیه اروپا دعوت شود. اگر انگلیس و اتحادیه اروپا به دنبال نمایش موضع متحد خویش (در قبال مسکو و پکن) باشند، بیانیه انگلیس- اتحادیه اروپا را میتوانند مورد ملاحظه قرار دهند. چهارم، همکاری نزدیک با اتحادیه اروپا از طریق دیگر سازمانهای بینالمللی بهویژه سازمان ملل؛ این امر به تقویت چندجانبهگرایی کمک کرده و نشان میدهد که انگلیس همچنان نگرش جهانی دارد.
اروپا باید از این گامها حمایت کند. انگلیس در داخل یا خارج اتحادیه اروپا یک قدرت سیاسی و نظامی اروپا، یکی از دو کشور هستهای اروپا و عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل است. تنشهای فزاینده فرا آتلانتیک، حفظ لندن در داخل مدار سیاست خارجی اروپا را برای بروکسل، پاریس و برلین ضروری میسازد.
با توجه به اختلافات راهبردی فرا آتلانتیک، توانایی انگلیس برای هدایت سیاست خارجی اروپا پس از برگزیت در نهایت به موضع راهبردی این کشور در انتخاب بین اروپا و آمریکا بستگی خواهد داشت. علیرغم برگزیت، انگلیس از زمان رفراندوم 2016 در مسائل مهم فرا آتلانتیک (ازجمله موضوع ایران، تجارت، تغییرات اقلیمی و چین) بیشتر از اتحادیه اروپا حمایت کرده است تا آمریکا. بروکسل و واشنگتن تداوم این رویه یا تغییر آن را از نزدیک دنبال خواهند کرد. انگلیس به دنبال معاملات تجاری با هر دوی آنهاست.
0 Comments