خضر خادور، محقق غیردائم در موسسه کارنگی مرکز خاورمیانه در بیروت در یادداشتی که این موسسه منتشر کرد، نوشت: در مارس 2020، روسیه و ترکیه با آتش‌بس در ادلب موافقت کردند. این موافقت در پی مبارزه نظامی سختی بود که حکومت سوریه و نیروهای مسلح آن با هدف اعمال دوباره کنترل بر بخش‌های بزرگی از شمال غرب سوریه به راه انداختند.

ترکیه بر اساس این توافق، اجازه خواهد داشت تا جایگاهی در ادلب داشته باشد که به لحاظ عملی به معنای کنترل ترکیه بر اقتصاد محلی خواهد بود. ترک‌ها همین حالا هم در این ناحیه سرمایه‌گذاری سنگینی کرده‌اند و تعداد زیادی از سربازان ترک در ادلب مستقر شده‌اند. نتیجه نهایی احتمالاً ایجاد یک منطقه مرزی میان ترکیه و سوریه بعد از آن خواهد بود که نیروی نظامی ترکیه به نواحی مختلفی که در شمال سوریه در اختیار داشته است، مرتبط شود.

عملیات نظامی ترکیه تاکنون چهار منطقه مرزی مشابه ایجاد کرده است که هرکدام به نام عملیات نظامی است که ترکیه در آن قلمرویی را تصرف کرده است. عملیات سپر فرات در سال 2016 و 2017 به کنترل ترکیه بر استان شمالی حلب منجر شد. در سال 2018 ترکیه از طریق عملیات شاخه زیتون کنترل شمال غرب استان حلب را به دست گرفت. در سال 2019 از عملیات بهار صلح استفاده کرد تا نواحی شرق رود فرات را اشغال کند. در نهایت در سال 2020 ارتش ترکیه عملیاتی را در ادلب با نام سپر بهاری انجام داد.

دینامیک جنگ داخلی سوریه، در پی مداخله روسیه در سپتامبر 2015، به شکلی اساسی تغییر کرد. تلاش‌های جدی برای تغییر حکومت اسد در دمشق به پایان رسید و شورشیان به سمت شمال و نواحی نزدیک به مرز ترکیه رانده شدند. امروز، ده‌ها هزار مرد مسلح در نزدیکی مرز ترکیه جمع شده‌اند.

به‌علاوه حدود 3.6 میلیون سوری در حال حاضر در ترکیه ساکن هستند. حدود 1.5 میلیون نفر از این تعداد در شهرهایی در نزدیکی مرز شمالی یا در مرز شمالی زندگی می‌کنند. حدود 2 میلیون سوری دیگر در مرز خود سوریه به سر می‌برند. سوری‌ها که بسیاری از آن‌ها با ترک‌ها شراکت دارند، حدود 300 شرکت تجاری را در ترکیه برای توزیع محصولات خود در چهار منطقه مرزی سوریه و ازآنجا به سراسر سوریه ثبت کرده‌اند؛ بنابراین کنترل ترکیه بر این مناطق مرزی، به‌شدت بر اقتصاد محلی نفوذ خواهد داشت.

گذرگاه‌های مرزی اصلی میان سوریه و ترکیه باب السلامه که از ادلب به استان هاتای ترکیه می‌رسد و باب الهوا که از شمال حلب به کیلیس و غازیانتپ می‌رسد هستند. این گذرگاه‌های مرزی، شاهراه‌‌هایی برای نواحی خارج از کنترل حکومت اسد در شمال سوریه هستند و برای مردم و کالاها نیز به‌عنوان مجاری اصلی محسوب می‌شوند.

درحالی‌که امروز یک‌سوم مردم سوریه به لحاظ اقتصادی و اداری تا حدودی به ترکیه وابسته‌اند اما سوری‌ها همچنان در چارچوب چشم‌انداز اقتصادی سوریه فعالیت می‌کنند. به لحاظ نظامی، جنگ در سوریه در حال به انتها رسیدن است. طبق توافق حاصل شده در ماه مارس، حکومت اسد کنترل بزرگراه‌های بین‌المللی ام-4 و ام-5 را که شهرهای مهم حلب، دمشق و لاذقیه را به یکدیگر و به شرق سوریه متصل می‌کند، به عهده خواهد داشت. درهرصورت، کنترل دمشق تا مرز ترکیه گسترش نخواهد یافت.

در نتیجه منطقه تحت کنترل ترکیه در شمال سوریه، نه‌بخشی از سوریه و نه‌بخشی از ترکیه خواهد بود. در عوض به‌عنوان یک منطقه حائل میان این دو عمل خواهد کرد و درعین‌حال عملکرد اقتصادی مهمی ایفا خواهد کرد. در طرف ترکیه، در استان‌های غازیان تپ، کیلیس و هاتای، بسیاری از ترک‌ها روابط اقتصادی عمیقی با سوری‌ها در سوی دیگر مرز دارند. این منطقه حائل مزایای اقتصادی بزرگی برای هر دو طرف خواهد داشت، ترک‌ها و سوری‌هایی که در این مرز زندگی می‌کنند ناحیه‌ای را ایجاد می‌کنند که برای فعالیت‌های تجاری ایمن است.

به‌این‌ترتیب، حکومت سوریه در تغییر ماهیت وضعیت سوریه از ناآرامی داخلی به سمت یک ناآرامی که شامل مناقشه مرزی با ترکیه است، موفق خواهد شد. در عوض، مداخله ترکیه در اقتصاد مرزی سوریه به معنای مشارکت بیشتر در امور سوری خواهد بود؛ بنابراین، این مرز به حکومت سوریه و ترکیه اجازه داده است که دستور کار سیاسی خودشان را پیش ببرند. این مرز به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.