وب سایت مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا در یادداشتی نوشت: رئیس جمهوری فرانسه درصدد است چرخه بحران پرتلاطمی را که در سال 2014 آغاز شده بود، به پایان برساند. پس از تهاجم روسیه به اوکراین، اتحادیه اروپا و اعضای آن با یک محیط استراتژیک دگرگون شده مواجه شدند. این وضعیت با به رسمیت شناختن چین به عنوان یک رقیب سیستماتیک هم در اروپا و هم در مناطق دیگر تشدید شد. تداوم تاثیر بحران مالی، بحران مهاجرت، خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده در سال 2016 و تنش‌های فراآتلانتیک، همگی به طولانی‌تر شدن دوره بی‌ثباتی کمک کردند.

در نهایت، این شوک‌ها باعث شده است اروپایی‌ها گام‌های ملموسی در جهت بر عهده گرفتن مسئولیت‌های بیشتر برای امنیت و دفاع خود بردارند. پس از سال‌ها کاهش بودجه دفاعی، کشورهای اروپایی شروع به افزایش هزینه‌های نظامی خود کرده‌اند. با حمایت کمیسیون اروپا، کشورهای عضو اتحادیه اروپا ابزارهای جدیدی مانند صندوق دفاع اروپا (EDF) را برای تشویق پروژه‌های تسلیحاتی مشترک طراحی کرده‌اند. اروپایی‌ها همچنین حضور نظامی خود را از دریای مدیترانه تا ساحل و حتی اقیانوس هند و اقیانوس آرام افزایش داده‌اند.

اگرچه این پیشرفت‌ها دلگرم‌کننده هستند، اما جاه‌طلبی‌های اروپایی به تدریج از بین رفته یا نتوانسته است دستاوردهای مشخصی ایجاد کند. بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا نسبت به هدف داشتن یک اروپای مستقل یا خودمختار ابراز تردید کرده‌اند، زیرا نگرانند که این امر موجب جدایی ایالات متحده از اروپا شود. همه‌گیری کرونا تلاش‌های اروپا در زمینه امنیت و دفاع را پیچیده‌تر کرده و کشورهای عضو مجبور شدند روی پاسخ به این بحران بهداشتی بی‌سابقه تمرکز کنند.

در حالی که این وضعیت تا به امروز باقی مانده است، با این وجود فرانسه در موقعیت بسیار بهتری نسبت به آلمان یک سال پیش قرار دارد. به نظر می‌رسد اروپا در حال ورود به چرخه جدیدی برای پیشبرد پروژه اروپایی است. دولت جدید آلمان نیز به احتمال زیاد به بسیاری از سیاست‌های اتحادیه اروپا روی خوش نشان خواهد داد. در عین حال، نزدیکی اخیر فرانسه و ایتالیا به پاریس در پیشبرد برنامه اروپایی خود کمک خواهد کرد. دولت بایدن نیز، حداقل در ظاهر، از همکاری با متحدان اروپایی حمایت می‌کند.

یک دستورکار جاه‌طلبانه

مکرون بیش از هر چیزی درصد پیشبرد برنامه‌ای آینده‌نگرانه است. او بر نیاز به تقویت اقتصاد در دوران پساکرونا تاکید کرده و خواستار یک “الگوی رشد جدید اروپایی” برای دهه پیش رو شده است. پاریس همچنین برای ایجاد «اروپای مستقل‌تر» که با امنیت و دفاع آغاز می‌شود، فشار خواهد آورد. در مارس 2022، کشورهای عضو قرار است طرح قطب‌نمای استراتژیک را تائید کنند. این طرح یک ارزیابی از تهدیدات مشترک و اولویت‌های ملموس ارائه خواهد کرد. مکرون به طور مشخص بر نیاز به صنایع دفاعی قوی‌تر، رزمایش‌های مشترک و مشارکت بیشتر در حوزه‌های دریایی، فضایی و سایبری تاکید دارد. فرانسه به دنبال ترویج یک «اروپای انسانی» خواهد بود، اروپایی که به ارزش‌های خود متعهد بوده و به شهروندانش نزدیک‌تر باشد. مکرون راه‌هایی را برای حمایت بهتر از آزادی‌های دموکراتیک، به ویژه از طریق تأمین مالی روزنامه‌نگاری مستقل پیشنهاد کرده است.

چالش‌های پیش‌رو

ریاست ‌فرانسه بر اتحادیه اروپا بدون چالش نخواهد بود. اولین چالش همزمانی آن با انتخابات ریاست جمهوری فرانسه است که دور اول آن در 10 آوریل 2022 برگزار خواهد شد.

فرانسه با توجه به بی‌ثباتی محیط استراتژیک کنونی ممکن است با وقایع غیرمنتظره‌ای مواجه شود. در سال 2015، ریاست جمهوری لوکزامبورگ تحت تأثیر بحران مهاجرت قرار گرفت، همانطور که ریاست جمهوری آلمان در سال 2020 با همه گیری کووید-19 درگیر بود. پاریس ممکن است با تحولات راهبردی روبرو شود، از حمله نظامی روسیه به اوکراین گرفته تا یک بحران پیش بینی نشده در همسایگی جنوبی اروپا.

فرانسه و شرکای آن در اتحادیه اروپا باید تنش‌های مستمر با بریتانیا را نیز در نظر بگیرند. موج‌های ناشی از برگزیت همچنان روابط اعم از توافق‌نامه‌های ماهیگیری یا بررسی‌های گمرکی در ایرلند شمالی را متزلزل می‌کند. اگرچه فرانسه در مرکز برخی از این اختلافات قرار داشته است، اما مذاکرات احتمالاً در یک جبهه متحد اتحادیه اروپا ادامه خواهد یافت. در سمت بریتانیا، تناقض در سیاست‌ها می‌تواند روند را طولانی نماید، زیرا نخست‌وزیر بوریس جانسون همچنان درگیر رسوایی‌های متعدد و خواسته‌های متضاد حزبش قرار دارد. اگر لندن و بروکسل بتوانند در مورد مسائل باقیمانده به راه حل برسند، کاهش تنش‌ها از نظر اقتصادی و سیاسی به نفع هر دو طرف خواهد بود. با توجه به شاخصه‌های امنیتی و دفاعی قوی بریتانیا، این به نفع اروپا نیز خواهد بود.

چشم انداز پیش رو

فرانسه انتظارات زیادی در آستانه ریاست جمهوری خود دارد. شش ماه زمان کوتاهی برای اجرای چنین برنامه بلندپروازانه‌ای است. چالش‌های راهبردی و بهداشتی مداوم، کار فرانسه را دشوارتر می‌کند. پاریس باید از آب‌های متلاطم از جمله تنش با مسکو، تداوم همه‌گیری و اختلافات طولانی مدت با لندن عبور کند. برای موفقیت و نتایج پایدار، فرانسه باید از حمایت سیاسی در سراسر اتحادیه اروپا از جمله برلین برخوردار باشد.

برای رئیس‌جمهور مکرون، ریاست بر اتحادیه فرصتی است برای پایان دادن به تعهدات چند ساله وی برای پیشبرد برنامه‌های اروپا و فرانسه. رئیس جمهور فرانسه بارها تاکید کرده است که پیشرفت اروپا و تغییرات داخلی چگونه در هم تنیده شده اند و فرانسه نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود.