جدیدترین مطالب

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

شکل‌گیری نظم جدید در روابط بین قدرت‌ها

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ روسیه و اوکراین و جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، با اهداف و بازیگران متفاوتی شکل‌گرفته‌اند، اما تحولات میدانی و سیاسی نشان می‌دهد که به طور کامل از یکدیگر جدا نیستند.

پیامدهای راهبردی کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای هم‌زمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.

ناکارآمدی رزمایش منطقه‌ای شرق آسیا به رهبری آمریکا در برابر چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به مانیل برای گفت‌وگوهای دیپلماتیک منطقه‌ای که در اواسط ژوئیه انجام گرفت، به‌عنوان نشانه‌ای مستقیم از تعهد آمریکا به امنیت اقیانوس آرام معرفی شد. اما پیش از پایان همان هفته، یک افسر گارد ساحلی چین در جریان یک رویارویی در منطقه «سکند توماس شول»، یک ملوان فیلیپینی را مجروح کرد و به یک قایق نیروی دریایی فیلیپین آسیب رساند. این ماجرا در حالی رخ داد که نشست‌های دیپلماتیک سطح بالا در پایتخت در جریان بود.»

اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران در پرتو تحولات امنیتی منطقه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوع‌بخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.

تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.

تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصت‌های جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحث‌هایی را درباره شکل‌گیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»

هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرت‌های نوظهور و نقش‌آفرین است.

Loading

أحدث المقالات

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

شکل‌گیری نظم جدید در روابط بین قدرت‌ها

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ روسیه و اوکراین و جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، با اهداف و بازیگران متفاوتی شکل‌گرفته‌اند، اما تحولات میدانی و سیاسی نشان می‌دهد که به طور کامل از یکدیگر جدا نیستند.

پیامدهای راهبردی کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای هم‌زمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.

ناکارآمدی رزمایش منطقه‌ای شرق آسیا به رهبری آمریکا در برابر چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به مانیل برای گفت‌وگوهای دیپلماتیک منطقه‌ای که در اواسط ژوئیه انجام گرفت، به‌عنوان نشانه‌ای مستقیم از تعهد آمریکا به امنیت اقیانوس آرام معرفی شد. اما پیش از پایان همان هفته، یک افسر گارد ساحلی چین در جریان یک رویارویی در منطقه «سکند توماس شول»، یک ملوان فیلیپینی را مجروح کرد و به یک قایق نیروی دریایی فیلیپین آسیب رساند. این ماجرا در حالی رخ داد که نشست‌های دیپلماتیک سطح بالا در پایتخت در جریان بود.»

اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران در پرتو تحولات امنیتی منطقه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوع‌بخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.

پیامدهای تفاهم ایران و عمان برای امنیت خلیج‌فارس و تنگه هرمز

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقه‌ای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیج‌فارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.

تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.

تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصت‌های جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحث‌هایی را درباره شکل‌گیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»

Loading

جنگ علیه ایران فراهم کننده بستری برای رهبری پکن بر اقتصاد جهانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دو ماه پس از آنکه دونالد ترامپ در ۲۸ فوریه جنگ آمریکا و اسرائیل را علیه ایران آغاز کرد، هزینه‌های جنگ به‌ویژه به دلیل اختلال در تنگه هرمز در حال افزایش است. پیش از این جنگ، حدود ۲۰ درصد حمل‌ونقل جهانی نفت و سهم زیادی از گاز طبیعی از تنگه هرمز عبور می‌کرد. اختلال در این تأمین‌ها منجر به افزایش قیمت سوخت، برق و حمل‌ونقل در سراسر جهان شده و حتی به دلیل آسیب به تأسیسات کلیدی قطر، تولید نیمه‌هادی‌ها را به خطر انداخته است. خاورمیانه همچنین تولیدکننده عمده کود است و تا ۳۰ درصد تجارت جهانی کود از هرمز عبور می‌کرد که اختلال در آن، کشورهای آفریقایی را به شدت متأثر کرده است.»

بولنت گوکای، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه کیلی در تحلیلی که در وب سایت « E-International Relations» منتشر شد، نوشت: تأثیر اقتصادی این جنگ در آسیا-اقیانوسیه که به شدت به نفت خاورمیانه وابستگی دارد، شدید بوده است. بیش از ۸۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع (ال.ان.جی) عبوری از هرمز به کشورهایی مانند چین، کره جنوبی و ژاپن می‌رود. در سال ۲۰۲۵، پاکستان، هند و بنگلادش عمدتاً ال‌.ان.‌جی خود را از قطر و امارات تأمین می‌کردند. قیمت سوخت در شهرهای هند حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته است. در اندونزی، تولیدکنندگان نیکل به دلیل کمبود گاز طبیعی و گوگرد، تولید را حداقل ۱۰ درصد کاهش داده‌اند. کارخانه‌های پوشاک در بنگلادش به دلیل کمبود پلی‌استر و نایلون با اختلال شدید مواجه شده‌اند. یکی دیگر از دیگر پیامدهای مهم، اختلال در جریان حواله‌های ارسالی میلیون‌ها کارگر جنوب آسیا و آفریقا در کشورهای حاشیه خلیج(فارس) به کشورهای متبوع‌شان است.

بسیاری از ناظران این جنگ را به شخصیت ترامپ نسبت می‌دهند، اما سیاست خارجی فعلی او ناشی از گسست کامل از سیاست‌های قبلی‌اش نیست. پایه‌های آن توسط دولت‌های پیشین دموکرات و جمهوری‌خواه گذاشته شده است. نظم جهانی تحت هژمونی آمریکا و اروپای غربی در نتیجه موفقیت اقتصادی قدرت‌های نوظهور و کاهش سرعت اقتصادهای اروپای غربی تضعیف شده است. ریشه سیاست‌های فزاینده تهاجمی آمریکا، این تغییر قدرت به سمت شرق جهانی و افول محور آنگلو-آمریکایی از اواخر دهه ۱۹۶۰ است.

به نظر می‌رسد عصر سلطه یک قدرت هژمونی منفرد به پایان خود نزدیک می‌شود. تاثیر قدرت‌های جدید آنقدر قابل‌توجه است که مرکز ثقل اقتصاد جهانی تغییر کرده است. باوجود کندی تجربه شده توسط چین و هند و دیگر اقتصادهای نوظهور، جهان نوظهور شرق جهانی همچنان در حال رشد است و با رشدی متوازن از بسیاری از دیگر نقاط جهان پیشی می‌گیرد.

جنگ ۲۰۲۶ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، درست مانند جنگ‌های «علیه تروریسم» اوایل قرن، به حل مشکلات قدرت آمریکا کمکی نمی‌کند. این جنگ‌ها با تحلیل بردن منابع آمریکا و ایجاد خلأ قدرت، به پایان قرن آمریکایی شتاب می‌بخشند و به چین اجازه می‌دهند نفوذ خود را از طریق دیپلماسی عمل‌گرایانه، با تأمین امنیت انرژی و در حالیکه تاکتیک‌های نظامی آمریکا را زیر نظر دارد، گسترش دهد.

تعدادی از ناظران، مداخله نظامی در ایران را به عنوان مضرترین اقدام سیاست خارجی در تاریخ آمریکا و یک توسعه‌طلبی افراطی‌ توصیف می‌کنند که پایان قرن آمریکایی و آغاز افول طولانی مدت هژمونی آمریکا را رقم می‌زند. تحولات سیاسی  از ۲۰۰۱ تا کنون نشان داده که نیروهای نظامی برتر آمریکا نتوانسته‌اند کنترل منابع نفت عراق و لیبی را حفظ کنند. تجاوز نظامی مداوم ممکن است متحدان منطقه‌ای و اروپایی آمریکا را وادار کند که از اهداف راهبردی آن فاصله بگیرند. این تحول این پرسش اساسی را برای کشورهای نفت‌خیز خلیج(فارس) ایجاد می‌کند: اگر آمریکا نتواند از آنها در برابر حملات محافظت کند و اگر پایگاه‌های آمریکا آسیب‌پذیری‌ آنها را افزایش می‌دهد، آیا باید در منطق وابستگی خود به آمریکا بازنگری کنند؟

کشورهای خلیج(فارس) به طور فزاینده‌ای وابستگی خود به واشنگتن را زیر سوال می‌برند. چین در اوایل دهه ۲۰۰۰ با صبر راهبردی و جاه‌طلبی دیپلماتیک وارد این منطقه شد. در اوایل ۲۰۲۶، عربستان بیشتر نفت خود را به چین صادرات می‌کند. امارات فناوری «هواوی» را در زیرساخت‌های حیاتی خود ادغام کرده است. شرکت‌های چینی در حال ساخت بنادر، راه‌آهن، ۵G و شهرهای هوشمند در سراسر خلیج(فارس) هستند. در مارس ۲۰۲۳، پکن با حمایت از توافق عادی‌سازی روابط ایران و عربستان، خیزش چین به عنوان یک میانجی‌ در خاورمیانه را برجسته کرد. خالد الفالح، وزیر سرمایه‌گذاری عربستان اعلام کرد جهانی چندقطبی شکل گرفته و بر نقش مهم همکاری خلیج(فارس) و چین تأکید کرد. از آنجا که به آمریکا به عنوان محافظی غیرقابل اعتماد نگاه می‌شود، ممکن است کشورهای خلیج(فارس) به دنبال روابط امنیتی و اقتصادی با سایر قدرت‌ها باشند.

ایران با مسدود کردن تنگه به روی کشورهای متخاصم و فروش نفت با ارزهای جایگزین، برتری مالی آمریکا را به چالش می‌کشد. ایران اکنون با اطلاع این مساله به کشورها که برای عبور از هرمز باید از حمایت از جنگ علیه ایران دست بردارند و نفت را نه با دلار، بلکه با یوان بفروشند، نقش انحصاری دلار را به چالش می‌کشد. سیستم پترودلار ابزاری ژئوپلیتیک بوده که به آمریکا اجازه می‌داد کسری تجاری بزرگ را با نرخ بهره پایین تحمل کند. به نظر می‌رسد ایران پیامدهای این چالش برای هژمونی آمریکا را کاملاً درک می‌کند.

جنگ کنونی نقاط ضعف قابل توجهی را در قدرت آمریکا آشکار کرده است. علیرغم ضربه به زیرساخت‌های ایران، این ائتلاف نتوانسته ایران را به تسلیم وادارد. در عوض، درگیری به یک جنگ فرسایشی طولانی و نامطمئن کشیده شده است. حتی پیروزی نظامی آمریکا می‌تواند از نوع پیروزی «پیرهی» (پیروزی پرهزینه) باشد و به یک شبکه اتحاد شکسته و یک اقتصاد جهانی همسو با رهبری پکن منتهی شود.

بیش از هفتاد سال است که آمریکا جایگاه خود را به عنوان سنگ بنای نظم جهانی حفظ کرده است. حمله فوریه ۲۰۲۶ به ایران سوالات قابل توجهی در مورد اعتبار و پایداری رهبری آمریکا ایجاد کرده است. چین از این جنگ برای معرفی خود به عنوان مسئول‌ترین قدرت از میان دو ابرقدرت جهان استفاده کرده است. پکن به لطف سیاست دیرینه «عدم مداخله» و روابط کاری با همه بازیگران جنگ،  خود را به عنوان صدای عقلانیت معرفی کرده است. در پکن به جنگ در ایران به عنوان تأییدی بر افول نظم بین‌المللی لیبرال متمرکز بر آمریکا نگاه می‌شود که بر اعتقاد چین به ظهور جهانی چندقطبی تاکید می‌کند.

اینکه آتش‌بس کنونی نشان‌دهنده پایان دائمی درگیری است یا نه، نامشخص است، اما نتیجه این جنگ نسنجیده روشن است: آمریکا به عنوان یک ابرقدرت جهانی، اکنون ضعیف‌تر از قبل است. در حالی که حملات خسارات سنگینی به ایران وارد کرد، این درگیری در دستیابی به اهداف اصلی خود یعنی تغییر سریع رژیم یا خلع سلاح کامل بالستیک ناکام مانده است. اقدام نظامی ترامپ به جای تقویت آمریکا، تصویری از یک قدرت نظامی ناپایدار، غیرقابل اعتماد و تهاجمی به جهان ارائه داده و به تلاش‌های چین برای معرفی خود به عنوان یک رهبر مسئول جهانی کمک کرده است.

0 Comments