شیوع ویروس کرونا در جهان، شرق و غرب را متاثر کرده و علاوه بر تلفات جانی بسیار، اقتصاد اغلب کشورهای دنیا را تحت تاثیر خود قرار داده است. به عنوان مثال در حال حاضر بنابر اعلام صندوق نجات اقتصادی حوزه یورو، اتحادیه اروپا برای عبور از رکود پس از پایان همه‌گیری کرونا، نیازمند دریافت دست‌کم ۵۰۰ میلیارد یورو از موسسات اروپایی خواهد بود. همچنین صندوق بین‌المللی پول پیش بینی کرده اقتصاد اتحادیه اروپا در سال جاری میلادی ۷/۵ درصد کوچکتر شود.

این در حالی است که اخیرا افکار عمومی و سران ایتالیایی نیز به شدت مقامات اتحادیه اروپا را به دلیل عدم توجه کافی به وضعیت این کشور در مواجهه با ویروس کرونا مورد انتقاد قرار داده اند. در پی اختلافات داخلی در اتحادیه اروپا، این اتحادیه نتوانست طرح حمایتی از کشورهای اروپایی درگیر با ویروس کرونا را تصویب کند. بر اساس گزارش‌ها، اختلافات اساسی بین کشور‌های جنوب اروپا شامل ایتالیا، اسپانیا و فرانسه و کشور‌های شمال غربی آلمان، هلند، اتریش و فنلاند ایجاد شده بود. اروپا روزهای سختی را در مبارزه با ویروس کرونا گذرانده و امیدوار است تا بتواند این ویروس را طی هفته‌های آتی کنترل کند.

در این بین این مسئله نیز قابل توجه است که چرا ایتالیا تا بدین حد در برابر ویروس کرونا ناتوان بود و تلفات داد؛ بخشی از این مسئله یعنی درگیر شدن بیش از حد کشوری مانند ایتالیا به کرونا به عملکرد اتحادیه اروپا بازمی‌گردد. زیرا اتحادیه اروپا در نشان دادن واکنش مناسب در مبارزه کرونا عملکرد خوبی نداشت و ناتوانی‌های زیادی را از سوی این اتحادیه شاهد بودیم.

بخشی از مشکل ایتالیا نیز به زیرساخت‌های آن کشور بازمی گردد چرا که به نسبت دیگر کشورهای اروپایی زیرساخت‌های ضعیف‌تری دارد. مسئله دیگر هم این است که در ایتالیا چون طی سال‌های گذشته حکومت‌های ائتلافی شکل گرفته‌اند عملا یک حکومت مرکزی قوی وجود نداشت که بتواند با این بحران مقابله کند. در عین حال ایتالیا از جمله کشورهای جنوب اروپا است که در کنار یونان، ایرلند، اسپانیا و پرتغال بعد از بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ دچار بحران‌های بسیاری شده بود.

همچنین نباید از نظر دور داشت که چون در چند سال اخیر یک سری حکومت‌های ائتلافی دست‌راستی در ایتالیا شکل گرفته که خیلی با سیاست‌های اتحادیه اروپا همراه و موافق نبودند لذا همواره بین رم و بروکسل اختلافاتی وجود داشته است.

نکته بعدی این است که اتحادیه اروپا با توجه به سازوکارهای پیچیده حکمرانی خود به نوعی در بحث کرونا انفعالی برخورد کرد. سازوکار پیچیده حکمرانی در اتحادیه اروپا در بسیاری از موارد منجر به آن شده که این کنشگر خیلی دیرهنگام وارد عرصه شود و نتواند یک سیاست منسجمی را اتخاذ کند. تقریبا در خیلی از بحران‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی اتحادیه اروپا واکنش دیرهنگام از خود بروز داده است.

دلیل آن هم به این موضوع برمی‌گردد که این اتحادیه در بحث‌های راجع به مسائل امنیتی نمی‌تواند سریعا وارد عمل و تصمیم‌گیری شود. در مورد شیوع ویروس کرونا نیز چون به سلامت و بهداشت عمومی بازمی‌گردد و پیامدهای امنیتی دارد اگر همین روند دنبال شود منجر به انفعال و در نتیجه واگرایی در این اتحادیه می‌شود. در حال حاضر برخورد این اتحادیه با کرونا و پیامدهای ناشی از آن می‌تواند آثار منفی بر همگرایی اروپایی برجای بگذارد و بعد از بحث برگزیت که به نوعی به شکست همگرایی اروپایی در یک مقطع زمانی منجر شده بود، بحث کرونا نیز احتمالا باعث بروز اختلافات در بین کشورهایی که بیشتر درگیر این ویروس هستند مانند ایتالیا و اسپانیا خواهد شد.

درواقع همگرایی اروپایی طی سال‌های اخیر به دلیل برگزیت و یا روی کار آمدن احزاب دست راستی دچار افول شده بود و امروزه نیز شیوع کرونا و آثار اقتصادی آن می‌تواند این بحران‌ّها و اختلافات را عمیق‌تر کند.

در خصوص پیامدهای بلندمدت این ویروس نیز باید به سطح گستره آن توجه داشت؛ بدین مفهوم که آیا باقی کشورهای درگیر نیز از عملکرد اتحادیه اروپا ابراز نارضایتی خواهند کرد یا خیر که اگر این روند ادامه داشته باشد شاید برگزیتی دیگر را در این اتحادیه شاهد باشیم. در حال حاضر ایتالیا تلاش دارد تا پس از خروج انگلیس جای آن کشور را در اتحادیه پر کند لذا بعید به نظر می‌رسد که به خروج فکر کند. اما اگر بحران عمیق‌تر شود و نگاه منفی به اتحادیه اروپا و عملکرد آن تسری پیدا کند شاید واگرایی در آن تشدید گردد و کشورهای بیشتری خواهان خروج از اتحادیه اروپا شوند. اگرچه با فعال شدن مکانیسم های پیش بینی شده در ساختار اتحادیه اروپا، تاخیر در اقدام آن در مبارزه با ویروس کرونا جبران و اتحادیه اروپا به ایفای نقش خود در اروپا و در  سطح بین الملل ادامه خواهد داد.