جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

تحریم‌های چین علیه آمریکا؛ اقدامی نمادین در مسیر فزاینده تنش

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجایی‌که رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بین‌الملل یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند. دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا

یکی از این مسائل هنگ‌کنگ است. هنگ‌کنگ پس از استرداد به چین در سال 1997 توسط بریتانیا قرار بود که بر اساس اصل «دو دولت یک ملت» اداره شود؛ اما مقامات غربی و ایالات‌متحده معتقدند که قانون امنیتی مجلس هنگ‌کنگ که با فشار چین تصویب‌شده است سبب نقض این اصل شده و از بین رفتن آزادی‌های شهروندان هنگ‌کنگ را در پی داشته است. در این راستا اعتراضات شهروندان ‌هنگ‌کنگ علیه قانون مجلس و افزایش کنترل چین بر هنگ‌کنگ سبب شده دولت‌های غربی به رهبری آمریکا به این ارزیابی برسند که سیاست آن‌ها در هنگ‌کنگ یک سیاست مشروع است. به این خاطر ایالات‌متحده در اقدامی به اعمال تحریم‌های حقوق بشری علیه برخی مقامات چینی در رابطه با هنگ‌کنگ پرداخت. در واکنش دولت چین نیز در سوم مردادماه 1400، هفت فرد و موسسه آمریکایی که مهم‌ترین آن‌ها ویلبور راس وزیر پیشین بازرگانی آمریکا بود را در لیست تحریم قرار داد.

تحریم‌های متقابل اخیر به خاطر اجتناب‌ناپذیر بودن رقابت‌ها است. از یک سو امروزه، چین همسو با افزایش قدرت خود به‌ویژه در حوزه اقتصادی که به تحول قدرت نظامی این کشور نیز منجر شده تغییراتی را در سیاست خارجی خود به وجود آورده که این تغییر به فعال‌تر شدن پکن در عرصه سیاست خارجی انجامیده است. در حال حاضر نمی‌توان حوزه‌ای را یافت که پکن در آن حضور فعالانه نداشته باشد. از حوزه‌های جغرافیایی مختلف در سرتاسر جهان گرفته تا حوزه‌های موضوعی همچون فضا، چین حضور و نفوذ خود را گسترش داده است.

از سوی دیگر آمریکا نیز با رصد تحرکات چین اصرار دارد که این کشور را به‌سرعت به‌سوی فاز خصومت و آغاز جنگ سرد جدید سوق دهد. واشنگتن در رابطه با مسلمانان سین‌کیانگ چین به اعمال تحریم‌های حقوق بشری علیه چین پرداخته است، آمریکا و کشورهای اروپایی، چین را متهم به حملات سایبری گسترده علیه غرب می‌کنند و اخیراً بایدن اعلام داشت که تصور می‌کند جنگ احتمالی آن‌ها با یک قدرت بزرگ (احتمالاً چین و روسیه مدنظر است) به خاطر حملات سایبری آغاز شود؛ ایالات‌متحده در حال اعزام 25 هواپیمای جنگی اف 22 به پاسیفیک و بریتانیا نیز در حال استقرار دو ناو جنگی در منطقه است. در کنار این موارد رقابت‌های تجاری و اقتصادی میان دو کشور در جریان است. روشن است تحریم علیه شخصیت‌ها در مقایسه با سایر اقدامات مانند تحرکات نظامی نمادین به نظر می‌رسد.

آنچه مهم است به آن پرداخته شود این است که روابط چین و آمریکا به شکلی اجتناب‌ناپذیر در مسیر تنش فزاینده است. البته در کنار شدت پیدا کردن تنش، دو کشور مقوله همکاری در برخی حوزه‌های مشترک را نیز مدنظر دارند؛ به این دلیل که از یک‌سو تنش‌ها بیش‌ازحد تشدید و از کنترل خارج نگردد و از سوی دیگر شاید منجر به کاهش تنش‌های موجود شود. علیرغم مدنظر داشتن گزینه همکاری توسط هر دو کشور، به جرأت می‌توان گفت روابط چین و آمریکا در حال تجربه پرچالش‌ترین دوره خود است. از زمان به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا، با آغاز جنگ تجاری سیر نزولی روابط آغاز و به دیگر حوزه‌ها نیز تسری پیدا کرد. به‌گونه‌ای که می‌توان گفت در حال حاضر به‌ندرت می‌توان حوزه‌ای از روابط دوجانبه را پیدا کرد که تحت تأثیر افزایش تنش‌های دو کشور قرار نگرفته باشد. با به قدرت رسیدن جو بایدن نیز اگرچه برخی انتظار داشتند در برخی حوزه‌ها همچون حذف تعرفه‌هایی که دونالد ترامپ بر کالاهای چینی اعمال کرده بود تعدیل‌هایی صورت گیرد اما همچنان در دوره جدید نیز این روند تخاصمی استمرار پیداکرده است.

در پایان باید گفت که تنش در حوزه‌های مختلف مانند فضا، فنّاوری، مباحث بازرگانی و… بین پکن و واشنگتن در جریان است. تحریم‌های اخیر آمریکا و چین علیه یکدیگر گویای این واقعیت است که حوزه حقوق بشر نیز یکی از حوزه‌های تنش میان دو کشور است. درواقع، یکی از موضوعات چالشی میان چین و آمریکا که در دوره جو بایدن برشدت آن افزوده شده انتقادات و فشارهای حقوق بشری آمریکا به چین در موضوعاتی مثل سین کیانگ، تبت، هنگ‌کنگ و غیره است. دولت بایدن تاکنون تحریم‌هایی را در حوزه حقوق بشر علیه چین اعمال کرده و به نظر می‌رسد این موضوع در سال‌های آتی نیز یکی از ابزارهای آمریکا در اعمال فشار بر چین باشد. طبیعی است که این امر واکنش چین را در پی داشته باشد. تحریم‌های اخیر چین علیه افراد و مؤسسات آمریکایی در این راستا قابل توضیح است. همچنین به‌عنوان‌مثال، اخیراً وانگ ون بین، سخنگوی وزارت خارجه چین به انتقاد از رواج نژادپرستی در آمریکا پرداخته است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *