روز 31 شهریور پادشاه عربستان سعودی در جریان سخنرانی مجازی مجمع عمومی سازمان ملل متحد بابیان اینکه سیاست خارجی عربستان سعودی مبتنی بر حمایت از گفت‌و‌گو برای دست‌یابی به صلح است و صلح، گزینه راهبردی منطقه خاورمیانه است، گفت: «ابتکار صلحی که عربستان در یمن ارائه کرده است، پایان درگیری را تضمین می‌کند.»

محمد بن‌سلمان، ولیعهد سعودی نیز این اظهارات را در دیدار با جیک سالیوان مشاور امنیت ملی آمریکا که در جریان یک تور منطقه‌ای ابتدا به ریاض سفر کرده تکرار کرد و خواستار تشدید تلاش‌های دیپلماتیک برای حل بحران یمن شد. «واس» خبرگزاری رسمی عربستان سعودی نیز بعدازاین دیدار به نقل از ولیعهد این کشور گزارش داد که ریاض آماده پذیرفتن شرایط آتش‌بس تحت نظارت سازمان ملل متحد است.

به نظر می‌رسد که سفر یک مقام ارشد دولت آمریکا در یک‌سالگی روی کار آمدن دولت جو بایدن، نقطه عطفی در جریان سفرهای متقابل سعودی-آمریکایی به شمار می‌رود؛ این سفر هم در ارتباط با موضوع فشارها بر عربستان برای پایان دادن به جنگ یمن، رفتن به سمت آتش‌بس و باز کردن باب مذاکرات سیاسی است و هم نوعی پیام نسبتاً ضعیف به عربستان و سایر بازیگرانی است که معتقدند تعهد واشنگتن به متحدان عرب خود در خلیج‌فارس در فرآیند شکننده قرار گرفته است.

به‌موازات این تحرکات سیاسی، تحرکات نظامی-میدانی در یمن نیز از هفته گذشته با پیشروی انصار الله به سمت مأرب و آزادسازی استان البیضا وارد فاز تعیین‌کننده‌ای شده است. این تحول، نقش مهمی در بر هم خوردن موازنه سیاسی و نظامی در یمن بخصوص برای ائتلاف سعودی به شمار می‌رود. از همین زاویه است که تحرکات سعودی برای بازیابی قوای نیروهای متحد در حال پررنگ شدن است.

به نظر می‌رسد که سفر سالیوان نیز در همین راستا به شمار می‌رود تا عربستان زمینه را برای کنار گذاشتن تدریجی منصور هادی از قدرت فراهم کند. این مسئله از چهار جنبه حائز اهمیت است: جنبه اول، متحد کردن صفوف داخلی و دمیدن روح تازه با سپردن امور به معین عبدالملک نخست‌وزیر کنونی است. جنبه دوم، تشکیل یک دولت فراگیر از نیروهای مختلف همچون نیروهای طارق صالح، حزب موتمر، حزب الاصلاح و قبایل است. جنبه سوم، از رهگذر دولت فراگیر، پایان دادن به اختلافات با شورای انتقالی جنوب و به‌نوعی خلع سلاح کردن آن‌ها است و جنبه چهارم هم فراهم کردن مذاکرات سیاسی است.

اگرچه تلاش‌های عربستان برای شکل‌دهی به این فرآیند در حال تشدید است، اما پیچیدگی‌ها و دشواری‌های آن باعث خواهد شد تا در عمل تحقق این معادله با دشواری مواجه باشد. در این چارچوب آنچه انصارالله یمن بر آن تأکید کرده و می‌بایست مدنظر قرار دهد، تأکید بر سه اصل مهم برای تحقق عینی آتش‌بس است؛ اول، بازگشایی فرودگاه صنعا، دوم، اجازه عبور به تانکرهای نفت در بندر حدیده و سوم هم پایبندی ائتلاف به آتش‌بس در چارچوب راستی آزمایی. این روند می‌تواند به شروع مذاکرات گروه‌های یمنی و تقویت آن منجر شود.

از همین زاویه هم‌زمانی طرح آتش‌بس و پایان دادن به جنگ یمن در شرایطی‌که شاهد پیشروی‌های انصار الله هستیم، در ارتباط با سیاست قبلی ائتلاف یعنی متوقف کردن پیشروی انصار الله با طرح توخالی آتش‌بس و فراهم کردن زمینه برای بازیابی قوای ازدست‌رفته است؛ بنابراین انصار الله می‌بایست هرگونه توقف پیشروی را منوط به آتش‌بس واقعی و قابل راستی آزمایی و شکل‌گیری سریع مذاکرات سیاسی و ورود طرف‌های یمنی به فرآیند گفت‌وگو کند و معادلات میدانی و سیاسی را در یک توازن راهبردی قرار دهد.