جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

روابط چین و فنلاند در راستای ایجاد جاده ابریشم قطبی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: طبق پیش‌بینی‌ها ممکن است تا سال 2030 قطب شمال در طول تابستان فاقد یخ قابل‌توجهی باشد. این چالش بزرگ زیست‌محیطی می‌تواند مسیرهای تجاری را برای ترانزیت بین‌المللی مهیا نماید، فرصتی که چین با توسعه پروژه‌های دریایی در راستای ایجاد جاده ابریشم قطبی آن را پیگیری می‌کند. مریم وریج کاظمی - پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک

اگرچه عبور از آب‌های قطبی صرفاً با مدرن‌ترین کشتی‌های یخ‌شکن ممکن خواهد بود، اما کاهش زمان و امنیت مسیر حمل‌ونقل موضوعی است که چین بر روی آن تأکید دارد. در این راستا و به‌طور آزمایشی در سپتامبر 2010، کشتی بارنتس نوردیک به‌عنوان اولین کشتی تجاری با محموله سنگ‌آهن مستقیماً با گذشتن از مسیر جاده ابریشم قطبی از طریق بندر کرکنس نروژ و تنگه برینگ به لیانیونگانگ چین رفت. البته باید توجه داشت اکثر مسیرهای قطب شمال دارای زیرساخت‌های ضعیف هستند که برای استفاده از آن باید هزینه زیادی صرف شود.

چین علاقه‌مند به توسعه ابتکار کمربند-جاده خود در مسیر قطبی است. ازاین‌رو در سال 2017، اولین کشتی تحقیقاتی چین در سه مسیر اصلی حمل‌ونقل قطب شمال یعنی گذرگاه شمال غربی، گذرگاه شمال شرقی و مسیر قطبی حرکت کرد. همچنین در 2018، موسسه سنجش‌ازدور چین توافق‌نامه‌ای را با مرکز فضایی قطب شمال فنلاند برای ایجاد یک مرکز نظارت و تحقیق بر روی منطقه قطبی امضاء کرد. این مرکز که در شهر سودانکلیا واقع در شمال فنلاند قرار گرفته است داده‌های ماهواره را جمع‌آوری و پردازش می‌کند و به اشتراک می‌گذارد و بستر پژوهشی بین‌المللی را برای پشتیبانی از تحقیقات آب و هوایی، نظارت بر محیط‌زیست و ناوبری قطب شمال فراهم می‌آورد.

این مرکز ضمن اینکه به طرح جاده ابریشم دیجیتال چین (منظومه ماهواره‌ای بیدو) که هدف آن ایجاد یک سیستم اطلاعات مکانی برای مناطق تحت پوشش طرح کمربند – جاده است کمک خواهد کرد، می‌تواند پشتوانه مؤثری برای ارتقای پروژه‌های آكادمی علوم چین باشد كه هدف آن شناخت بیشتر تغییرات اقلیمی است.

از سوی دیگر، بازسازی بندر کرکنس و ساخت راه‌آهن در رووانیمی فنلاند و یک مرکز تدارکات هوایی در هلسینکی که به تونل پیشنهادی هلسینکی-تالین متصل است، در دستور کار قرار دارد چراکه در مسیر جاده ابریشم قطبی، شهر رووانیمی به بندر کرکنس متصل می‌شود.

در این راستا کشتی‌ها می‌توانند در بندر کرکنس، جایی که محموله‌ها به خطوط راه‌آهن می‌رسند وارد شوند و از طریق آن از هلسینکی به سمت جنوب بروند و سپس از طریق تونل هلسینکی-تالین به استونی و در نهایت به اروپای مرکزی انتقال یابند. بدین ترتیب شرکت‌های بزرگ چینی ازجمله علی‌بابا، هوآوی و… با همتایان استونیایی خود در مورد تونل پیشنهادی هلسینکی-تالین مذاکراتی داشتند تا امکان آماده ساختن استونی به‌عنوان مرکز تبادلات کالاهای چینی فراهم شود، همچنین به‌منظور ساخت بزرگ‌ترین پارک علمی در استونی (همچنین منطقه بالتیک) توافق‌نامه همکاری امضاء شد.

در فوریه 2018، گزارش نهایی امکان‌سنجی مسیر حمل‌ونقل هلسینکی-تالین که تونل 103 کیلومتری آدا که فنلاند را به استونی از طریق خلیج فنلاند متصل می‌کند و طولانی‌ترین تونل زیردریایی در جهان (با عمق 250 متر زیر دریا) است، منتشر شد و با جزئیات فنی پیشنهاد شده و با هزینه 20-13 میلیارد یورویی، شامل دو جزیره مصنوعی بزرگ به‌زودی عملیاتی می‌شود.

این تونل موازی با مسیر هوایی برنامه‌ریزی‌شده است که از طریق آن می‌توان با مناطق دیگر فنلاند، سوئد و شمال روسیه ارتباط برقرار کرد. ازاین‌رو به نظر می‌رسد در آینده، هلسینکی به مرکز هوایی کریدور قطب شمال تبدیل شود. همچنین وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین- یکی از بزرگ‌ترین اپراتورهای مخابراتی چین- در حال همکاری با شرکای فنلاندی، روسی، ژاپنی و نروژی است تا اتصال کابل دریایی فیبر نوری را در منطقه به سرانجام برسانند.

برای چین کریدور قطب شمال یک فرصت فوق‌العاده برای همکاری در چارچوب جاده ابریشم قطبی است. بدیهی است ایجاد و احداث زیرساخت‌های کریدور قطب شمال که بسیار به جاده ابریشم قطبی مرتبط است، باعث تسهیل ارتباط بین کشورهای شرق آسیا و قطب شمال و کمک به منطقه بالتیک و بازار اروپای مرکزی شود. به نظر می‌رسد ازآنجاکه کریدور قطب شمال مجموعه عظیمی از پروژه‌های پرهزینه است، سرمایه‌گذاری چینی‌ها مورد استقبال کشورهای منطقه قطب شمال قرار گیرد، چراکه برخی از شرکت‌های چینی دعوت‌نامه‌های را برای بحث در مورد امکان مشارکت در این پروژه‌ها دریافت کرده‌اند و بروشور به زبان چینی تهیه شد.

در همین حال، طی دهه گذشته سفر هوایی از چین به فنلاند رشد چشمگیری داشته است. قبل از پاندمی کووید 19 شرکت هوایی فن ایر با 38 پرواز هفتگی به 7 شهر چین مسافر جابه‌جا می‌کرد. قابل‌توجه است که مسافرانی که با پروازهای برنامه‌ریزی‌شده از هلسینکی به چین سفر کردند 5 درصد از کل مسافران بین‌المللی را تشکیل می‌دادند ازاین‌رو چین هشتمین مقصد محبوب فنلاندی‌ها بود. بین سال‌های 2016 و 2017، تعداد بازدیدکنندگان چینی 63 درصد افزایش یافت. اقامت چینی‌ها در فنلاند از 98100 نفر در سال 2007 به 361،800 نفر در سال 2017 رسید. گردشگران چینی در سال 2017، 335 میلیون یورو در فنلاند هزینه کردند که 49 درصد افزایش نسبت به سال 2016 داشت یعنی 600 یورو برای هر بازدیدکننده. البته با شیوع پاندمی کووید 19 در اواخر سال 2019 این میزان کاهش محسوسی داشته است. با این تفاسیر به نظر می‌رسد چین با ایجاد جاده ابریشم قطبی و گسترش روابط و همکاری با کشورهای منطقه قطبی ازجمله فنلاند به دنبال اهداف زیر باشد:

  • حفظ ثبات و کسب امتیاز استراتژیک از قدرت‌های رقیب با توسعه اقتصادی-اجتماعی؛
  • تنظیم وحدت بین‌قاره‌ای در جهت عدم تضعیف سیستم پایدار تجارت و ارتقاء سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی-تجاری با بهره‌گیری از روابط و پیمان‌های چندجانبه؛
  • پیشبرد یک الگوی حکمرانی متناسب با عوامل ژئوپلیتیکی کشورهای مشارکت‌کننده در پروژه‌های اقتصادی-تجاری منطقه قطبی به نفع منافع فرامنطقه‌ای چین؛
  • سیاست‌های توازن قوا و بازدارندگی نظامی به جهت نفوذ سیاسی- امنیتی در منطقه قطبی و در نهایت شمال اروپا.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *