شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
نرسی قربان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به تکذیب خبر منتشر شده وال استریت ژورنال درخصوص اینکه امارات در حال بررسی خروج از اوپک به دلیل عمیق تر شدن شکاف و اختلافات با عربستان بر سر سرمایه گذاری خارجی، نفت و جنگ یمن است، تصریح کرد: با انتشار گزارش احتمال خروج امارات، قیمت نفت برنت، ۲.۸درصد کاهش یافت که البته با تکذیب فوری امارات، این کاهش قیمت جبران شد. پیش از این نیز امارات به طور علنی و غیرعلنی اعلام کرده که به توافق اعضای ائتلاف اوپک پلاس مبنی بر کاهش عرضه روزانه ۲ میلیون بشکه ای که تا پایان سال ۲۰۲۳ به قوت خود باقی خواهد ماند، پایبند است.
وی با یادآوری اینکه گمانه زنیها درباره ترک اوپک و ائتلاف اوپک پلاس از سوی امارات حداقل به دو سال قبل برمیگردد، به تشریح اختلافات ریاض و ابوظبی درخصوص جنگ یمن پرداخت و افزود : ابوظبی برای حفظ جایگاه خود در سواحل جنوبی یمن و تسلط بر دریای سرخ تلاش میکند، ضمن اینکه این کشور به دنبال ایجاد پایگاهی نظامی در جزیره ای در تنگه باب المندب در انتهای جنوبی دریای سرخ است و این اهداف با مخالفت عربستان روبرو شده است.
این کارشناس مسائل اقتصاد انرژی گفت: امارات یکی از مهمترین اعضای اوپک و سومین تولیدکننده بزرگ این سازمان پس از عربستان و عراق و از معدود کشورهای عضو اوپک است که از ظرفیت تولید خود به طور کامل استفاده نمیکند. با توجه به اینکه اوپک، روسیه و سایر کشورهای غیرعضو در ائتلاف اوپک پلاس، قراردادی برای کاهش 2میلیون بشکه ای تولید امضا کردند که حدود 2درصد از تقاضای جهانی نفت را شامل میشود، اما به نظر میرسد امارات تمایل دارد، برنامههای تولید و فروش نفت خود را طبق منافع ملی خود پیش ببرد.
قربان در عین حال با اشاره به خروج قطر از اوپک در سال 2019، یادآورشد: علت خروج قطر از اوپک، اختلافات و مسائل سیاسی نبود، بلکه دوحه میخواست بر روی تولید و صادرات گاز تمرکز بیشتری داشته باشد، ضمن اینکه این کشور تولید نفت بسیار محدودی نیز داشت. امارات در حال حاضر تولید نفت بالایی دارد و تصمیم به خروج از اوپک به آسانی انجام نخواهد شد.
وی اضافه کرد: امارات به اوپک احساس نیاز میکند و اوپک نیز به امارات احتیاج دارد. در نتیجه مسائلی که مطرح میشود تنها گمانه زنی است و به نظر میرسد امارات به دنبال این است که از عربستان و یا دیگر طرفها در اوپک امتیاز بیشتری بگیرد.
این تحلیلگر مسائل اقتصاد انرژی با اشاره به گزارش روزنامه وال استریت ژورنال که عنوان کرده بود امارات در محافل علنی از اقدام اوپک پلاس حمایت کرد اما مقامهای سعودی گفته اند اماراتیها در جلسات پشت پرده به آنها گفتند که همراستا با درخواست واشنگتن خواستار تولید بیشتر نفت هستند، اظهارداشت: اختلاف نظرها همواره در اوپک بوده و مساله جدیدی نیست. اینگونه نیست که کشوری تنها با خروج از اوپک بتواند بر تولیدش بیفزاید. امارات و عربستان، هر دو، پیش از این نیز از سهمیه هایشان بسیار بیشتر تولید کرده اند و به آن هم اضافه کرده اند و از اوپک نیز خارج نشده اند.
قربان با بیان اینکه شرکت ملی نفت ابوظبی هدف تولید روزانه 5 میلیون بشکه را تا سال 2027 برای خود اعلام کرده، گفت: امارات در ابتدا خواستار افزایش سطح پایه تولید خود از ۳.۲ میلیون بشکه به ۳.۸ میلیون بشکه در روز بود؛ اما سرانجام طبق توافقی که با عربستان داشت، سطح پایه تولیدش را از آوریل ۲۰۲۲ به ۳.۶۵ میلیون بشکه در روز افزایش داد. با اینکه این توافق حاصل شد، اما شکاف میان دو کشور با رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیکی همچنان خودنمایی میکند.
وی با بیان اینکه توافق اخیر ایران و عربستان تحولاتی در منطقه ایجاد خواهد کرد، ادامه داد: بروز اختلاف بین عربستان و امارات در زمینههای نفتی برای اولین بار نیست؛ بلکه امارات در ژوئیه سال 2021 نیز با پیشنهاد عربستان برای افزایش تولید دو میلیون بشکه در روز مخالفت کرده بود، پیشنهادی که ریاض برای جبران خسارات رکود اقتصادی در پی شیوع ویروس کرونا ارائه کرده بود. در آن زمان، وزیر نفت عربستان، بدون نام بردن از امارات، انتقاد شدیدی از امارات کرد و خواستار تصمیمات منطقی و برابر شد.
این کارشناس اقتصاد انرژی با تاکید بر اینکه اظهارات مقامات امارات برای بررسی خروج از اوپک، تنها تاکتیک مذاکره ای است، اضافه کرد: امارات یک سهمیه در اوپک دارد و میتواند بر تولید خود اضافه کند. قطعا سهمیه ها، علل خروج از اوپک نیستند، اگر چنین بود، عربستان باید زودتر از اوپک خارج میشد؛ چراکه این کشور ظرفیت تولید بالایی داشت و سالهاست که کمتر از این ظرفیت تولید کرده است.
قربان درخصوص احتمال پافشاری امارات بر این اهرم فشار درصورت افزایش تنش سیاسی با عربستان، گفت: اختلافات میان امارات و عربستان در سالهای گذشته کم کم حالت علنی تری به خود گرفته؛ مسائل منطقه ای متعددی وجود دارد و اکنون نیز امارات نگران است که از رایزنیها درباره آینده یمن کنار گذاشته شود. با این حال مساله نفت هم، یکی از مسائلی است که میان عربستان و امارات وجود دارد و این دو کشور در موارد متعددی دیگری با یکدیگر همکاری میکنند. آنها رقابتهایی نیز با یکدیگر دارند و از گذشته این رقابت و همکاریها وجود داشته است. به نظر میرسد در شرایطی که این دو کشور در شرایط رقابت – همکاری هستند، این همکاریها برای هر دو کشور منافع بیشتری دربردارد.
وی تاکید کرد: امارات به دلیل تولید بیشتر یا کمتر نفت، به سمتی نمیرود که در روابطش با همسایگان و یا در سازمانهای منطقه ای ایجاد بحران کند. در هر حال، معایب و مضرات خروج از اوپک برای امارات، بیشتر از منافعی است که اکنون از آن بهره میبرد.
0 Comments