جدیدترین مطالب

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

ژئوپلیتیک انرژی و امنیت خلیج‌فارس؛ پیامدهای ناامنی برای بازار جهانی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌زمانی تنش در تنگه‌های هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که امنیت انرژی دیگر با حفاظت از یک آبراه یا یک صادرکننده تأمین نمی‌شود و به شبکه‌ای از منافع منطقه‌ای وابسته است.

تأثیر بن‌بست سیاسی در رژیم صهیونیستی بر آینده جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بن‌بست در تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی، هم‌زمان با تداوم فضای تقابل نظامی بین ایران و آمریکا و فرایند دیپلماتیک مربوطه، متغیر مهمی در محاسبات امنیتی غرب آسیا به شمار می‌رود. اگرچه تحولات سیاسی رژیم صهیونیستی به‌تنهایی تعیین‌کننده سرنوشت جنگ نیست، اما می‌تواند بر زمان‌بندی، سطح و شیوه ادامه تقابل نظامی اثر بگذارد.

Loading

أحدث المقالات

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

ژئوپلیتیک انرژی و امنیت خلیج‌فارس؛ پیامدهای ناامنی برای بازار جهانی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌زمانی تنش در تنگه‌های هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که امنیت انرژی دیگر با حفاظت از یک آبراه یا یک صادرکننده تأمین نمی‌شود و به شبکه‌ای از منافع منطقه‌ای وابسته است.

تأثیر بن‌بست سیاسی در رژیم صهیونیستی بر آینده جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بن‌بست در تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی، هم‌زمان با تداوم فضای تقابل نظامی بین ایران و آمریکا و فرایند دیپلماتیک مربوطه، متغیر مهمی در محاسبات امنیتی غرب آسیا به شمار می‌رود. اگرچه تحولات سیاسی رژیم صهیونیستی به‌تنهایی تعیین‌کننده سرنوشت جنگ نیست، اما می‌تواند بر زمان‌بندی، سطح و شیوه ادامه تقابل نظامی اثر بگذارد.

Loading

راهبرد جدید اتحادیه اروپا در همکاری با خلیج فارس و چالش‌های آن

۱۴۰۲/۰۳/۰۴ | خبر تاپ, سیاسی, یادداشت

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: عادی‌سازی روابط ایران و عربستان با میانجی‌گری چین که نشان از نفوذ و نقش بیشتر پکن در روندهای جدید منطقه‌ای در خاورمیانه دارد، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال تغییر و تحول در ژئواستراتژی سایر قدرت‌ها را افزایش داد. عباس اصلانی - کارشناس روابط‌بین‌الملل

انتصاب لوئیجی دی مایو، وزیر امور خارجه سابق ایتالیا به‌عنوان نخستین فرستاده اتحادیه اروپا در منطقه خلیج فارس را می­‌توان یک نشانه از توجه اروپایی‌­ها به روندهای جدید منطقه­‌ای در خاورمیانه ارزیابی کرد. پیتر استانو سخنگوی ارشد اتحادیه اروپا با اشاره به ایجاد این پست جدید در دستگاه سیاست خارجی اتحادیه، تایید کرده است که بروکسل تمایل دارد مشارکت‌ خود در منطقه خلیج فارس را به سطح استراتژیک جدیدی ارتقاء دهد. بدین ترتیب این تحرکات، پرسش‌­هایی درباره انگیزه‌ها، اهداف، فرصت­‌ها و چالش­‌های اتحادیه اروپا در خلیج فارس ایجاد می­کند.

 

راهبرد اتحادیه اروپا در خلیج فارس

نگاه راهبردی اتحادیه اروپا به خلیج فارس سابقه بیشتری از تحولات اخیر در منطقه دارد. اولین نشست مشترک وزیران اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در سال 1985 برگزار شد و به دنبال آن در سال 1989 همکاری نهادینه اتحادیه اروپا با شورای همکاری خلیج فارس بر اساس توافقنامه­ای دوجانبه بنا گذاشته شد. در این چارچوب فرمت‌های مختلفی برای رایزنی‌ها و همکاری‌های سیاسی، بخشی و همچنین برای تبادل نظر درباره روابط دوجانبه، چند جانبه و منطقه‌ای شکل گرفت. اما ظاهرا روند مذکور تاکنون کارآمدی نداشته است که بروکسل را به اندیشه تغییر راهبرد و ایجاد ارکان جدید واداشته است. البته ملاحظات سیاسی و امنیتی متفاوت دو طرف و سیاست­های یکجانبه ایالات متحده در منطقه را هم می­توان از عوامل کندی تحولات در روابط اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس دانست.

تحت تاثیر این روند ناکام، سال گذشته اتحادیه اروپا از برنامه جامع راهبردی جدید بروکسل برای معماری روابط با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس پرده برداری کرد.

بر اساس این راهبرد، سال گذشته نمایندگی اتحادیه اروپا در قطر افتتاح شد و در این چارچوب استقرار یک نمایندگی دیپلماتیک در عمان، معرفی فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در خلیج فارس و ملاحظاتی برای ایجاد اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا در خلیج فارس برای تسهیل روابط تجاری نیز پیش‌بینی شد.

 

انگیزه های سیاسی و اقتصادی

کشورهای اروپایی از بازیگران سنتی در خاورمیانه و خلیج فارس محسوب می­شوند. از میان کشورهای اروپایی انگلیس و فرانسه حضور نظامی‌گسترده‌ای در منطقه خلیج فارس دارند اما اروپا در شکل اتحادیه اروپا در دو دهه گذشته همواره بیشتر اثرگذاری سیاسی داشته است. اکنون نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای خلیج فارس نیز ماموریت دارد گفتگوهای سیاسی اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در مورد مسائل دوجانبه، چند جانبه و نشست های وزیران را تسهیل کند و مکانیسم همکاری جدید در زمینه امنیت در حوزه های مختلف و همچنین افزایش همکاری تجاری را طراحی کند.

اما تحول جدید رخ داده در سیاست اتحادیه اروپا در قبال خلیج فارس را نمی توان مستقل از روندهای بین المللی و منطقه ای دانست. هر چند حضور اقتصادی و دیپلماتیک اتحادیه اروپا در منطقه جدید نیست، اما به نظر می­‌رسد روندهای جدید بین المللی و منطقه­‌ای انگیزه های اروپا برای تحرک بیشتر در منطقه را افزایش داده است. به همین دلیل، ناظران مجموع این برنامه از سوی اتحادیه روپا را در رقابت با سایر قدرت ها از جمله چین و روسیه ارزیابی می­‌کنند.

اما کلید واژه­های «امنیت انرژی» و «جنگ اوکراین» در راهبرد اتحادیه اروپا در قبال خلیج فارس، انگیزه اصلی بروکسل از تمرکز راهبردی جدید بر منطقه را روشن می­‌کند. کشورهای خلیج فارس به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکنندگان انرژی در جهان، نقش اساسی در ثبات بازارهای انرژی ایفا می‌کنند و در میان‌مدت که اتحادیه اروپا درگیر جنگ اقتصادی با روسیه است، خلیج‌فارس می‌تواند به یک تولیدکننده و صادرکننده مهم انرژی‌ به اروپا تبدیل شوند.

علاوه بر این از آنجا که اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس با هم 20 درصد از اقتصاد جهان را تشکیل می دهند و بیش از نیمی از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی جهان نیز متعلق به این دو طرف است، همکاری اقتصادی و تجاری بین آنها می تواند نقش تعیین کننده در روندهای اقتصادی داشته باشد.

 

چالش های پیش روی اروپا در خلیج فارس

تلاش اتحادیه اروپا برای روابط استراتژیک با شورای همکاری خلیج فارس با موانع و چالش‌های زیادی روبروست. اول اینکه روابط استراتژیک منوط به وجود پیوند ارگانیک سیاسی و اقتصادی بین دو طرف است که این پیوند بین دو طرف وجود ندارد و سابقه روابط اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس نیز نشان می­دهد این مولفه نقش مهمی در عدم موفقیت تلاش های انجام شده داشته است. اتحادیه اروپا حداقل در سیاست های اعلامی از کشورهای حوزه خلیج فارس انتظار اصلاحات سیاسی دارد که برای این کشورها پذیرفتنی نیست. در همین حال به نظر نمی‌رسد کشورهای خلیج فارس نگاه خوشبینانه‌ای به رویکرد مردم محور اتحادیه اروپا به جوامع خود داشته باشند.

ضمن اینکه به نظر نمی رسد بروکسل در کوتاه مدت قادر به ارائه امتیازهای بیشتری به کشورهای خلیج فارس باشد که انگیزه آنها در رابطه با گسترش روابط با چین، روسیه و ایران را تحت تاثیر بیشتر قرار دهد. پیشتر یکی از راهبردهای آمریکایی ها و اروپایی‌ها برای حفظ کشورهای منطقه در چارچوب ملاحظات راهبردی غرب، انعقاد قراردادهای تسلیحاتی بود، اما اکنون منابع تامین تسلیحات منطقه نیز بیشتر شده است.

در واقع به نظر نمی رسد دور جدید تلاش های اتحادیه اروپا با روش های سنتی، توانایی لازم برای ایجاد تغییر جدی در راهبرد بلندمدت کشورهای خلیج فارس را داشته باشد. کشورهای منطقه بیش از آنکه به دنبال عقد توافق های نفتی و گازی و یا تأمین تسلیحات بیشتر باشند، مطالبات و بلندپروازی­‌های فنی و صنعتی بیشتری دارند و بر این اساس برخی تحلیلگران نیز تاکید دارند در رقابت قدرت‌های بین المللی در خاورمیانه، قدرت از آن بازیگری خواهد بود که توان ارائه پشتیبانی فنی و صنعتی بیشتری در قبال منطقه داشته باشد.

با این حال انتظار می‌­رود اتحادیه اروپا فهرست بلندبالاتری از ایده‌ها برای تسهیل گفتگوی امنیتی و اقتصادی با شورای خلیج فارس و کشورهای منطقه‌ در دست داشته باشد و احتمالا فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در خلیج فارس به دنبال ایجاد زمینه جدیدی برای اجرای استراتژی جدید اتحادیه اروپا در خلیج فارس خواهد بود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *