حسن بهشتی پور در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با یادآوری اینکه مسئله اوکراین مهم‌ترین چالش روسیه و اتحادیه اروپا است، خاطرنشان کرد: کریمه یک‌شبه جزیره استراتژیک در شمال دریای سیاه است، بنابراین اقدام روسیه با واکنش اتحادیه اروپا و آمریکا مواجه شد و اروپایی‌ها مدعی هستند که روسیه در امور اوکراین مداخله می‌کند.

وی با اشاره به تحولات داخلی اوکراین که منجر به جدایی دو استان تحت کنترل روس تبارهای این کشور شد، افزود: روس‌ها مدعی هستند که غرب به‌خصوص اتحادیه اروپا و آمریکا به دنبال مداخله در اوکراین هستند تا به‌طور کامل این کشور را در اختیار بگیرند و در بلندمدت اوکراین را به عضویت ناتو درآورند تا ناتو به سمت شرق، یعنی مرزهای غربی روسیه گسترش پیدا کند و عملاً در آنجا مستقر باشد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ضمن تأکید بر اینکه همسایگی با ناتو برای روسیه قابل‌پذیرش نیست، ادامه داد: این موضوع پیچیدگی‌های خاص خودش را پیدا کرده و آن‌چنان بر روابط سایه انداخته که دو طرف به بهانه‌های مختلف دست به تحریم‌های متقابل زده‌اند. بااین‌حال این مسائل مانع از همکاری‌ها نشده است و حتی علیرغم مخالفت آمریکا در دوره ترامپ، همچنان این همکاری‌ها ادامه داشت.

وی با اشاره به تحریم‌هایی که روسیه و کشورهای اروپایی در ماه‌های گذشته علیه یکدیگر اعمال کرده‌اند در خصوص چشم‌انداز روابط آن‌ها، گفت: تداوم این همکاری‌ها نشان می‌دهد، روسیه باوجود اختلافاتی که با اتحادیه اروپا دارد همچنان امیدوار است که بتواند با آن‌ها همکاری داشته باشد و مشکلاتی که در روابطش به وجود آمده را از بین ببرد.

بهشتی پور اضافه کرد: فرانسه و آلمان با توجه به حجم روابط تجاری و بازار خوبی که در روسیه دارند تلاش می‌کنند این مشکل حل شود، اما کشورهای شرق اروپا به‌خصوص لهستان و مجارستان برای فراموش‌نشدن مسئله اوکراین فشار می‌آورند؛ بنابراین در اتحادیه اروپا میان اروپای جدید و اروپای قدیم این اختلاف اساسی در نوع روابطشان با روسیه وجود دارد.

وی ضمن اشاره به اقدام مقابله‌به‌مثل روسیه در تحریم 25 شهروند انگلیسی در پاسخ به تحریم‌های این کشور، گفت: انگلیس عملاً دیگر عضو اتحادیه اروپا محسوب نمی‌شود و البته روسیه بین کشورهای اروپایی هم فعلاً بدترین مناسبات را با انگلیس دارد. به دلیل اختلافاتی که ناشی از قتل «سرگئی اسکریپال» میان دو کشور ایجاد شد و همچنین مسمومیت «الکسی ناوالنی» و اتهامات درباره برخی حملات سایبری، کشورهای عضو اتحادیه اروپا بر سربسته اقدامات تحریمی علیه روسیه توافق کردند. روسیه هم طبق معمول آن‌ها را پرونده‌سازی علیه روسیه خواند و تهدید به اقدام متقابل کرد.

بهشتی پور گفت: علاوه بر مسئله کریمه، بحث اقدام جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده باوجوداینکه اروپا در دوره ترامپ از آمریکا دور شد اما نتوانست به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش می‌کرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالش‌های جدی است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ضمن اشاره به استمرار اعمال تحریم‌ها از سوی کشورهای غربی علیه روسیه و برخی کشورهای دیگر در خصوص ضرورت پرداختن به ایده باشگاه تحریمی‌ها، اظهار داشت: کشورهای تحریم شده ازنظر سیاسی می‌توانند با یکدیگر همزادپنداری و حتی به یکدیگر کمک کنند، بیانیه صادر کنند و جلسات مشترک تشکیل دهند. این اقدامات ازنظر سیاسی بد نیست، ولی بیشتر نمادین خواهد بود. چراکه مناسبات میان این کشورها کم است، متأسفانه این کشورها با کشورهایی که تحریمشان کرده‌اند روابط بیشتری دارند.

وی توضیح داد: روابط روسیه با اروپا بیشتر است تا روابطش با ایران، ونزوئلا یا کوبا و کره شمالی که تحت تحریم هستند؛ بنابراین باید درست و واقع‌بینانه تحلیل کنیم، این کشورها نمی‌توانند نیازهای یکدیگر را به‌طور کامل برطرف کنند، می‌توانند نیازها را کاهش بدهند، مثلاً بازار کوبا در آمریکای لاتین به‌شدت تحت تأثیر بازار قاره آمریکا است تا مثلاً بازار روسیه یا ایران.

باشگاه تحریمی‌ها، باشگاهی سیاسی تا اقتصادی

بهشتی پور ایده شکل‌گیری باشگاه تحریمی‌ها را عملیاتی دانست و درعین‌حال افزود: باید در نظر داشت این کشورها در مبادلات عادی بسیاری از نیازهایشان را با کشورهای نزدیک خود دنبال می‌کنند؛ بنابراین این ایده ازنظر اقتصادی تأثیر چندانی در مقابله با تحریم‌های آمریکا یا اروپا ندارد، مگر اینکه چین را ترغیب کنند به این مجموعه بپیوندد که چین هم تاکنون چراغ سبزی نشان نداده و عملاً وارد این بازی نشده است.

وی ادامه داد: به‌طور مثال؛ جنبش عدم تعهد ازنظر اقتصادی وزنی ندارد، ولی ازنظر سیاسی وزن تأثیرگذاری دارد، 120 کشور دنیا عضو جنبش عدم تعهد هستند و جلسات سالانه هم برگزار می‌کنند. باید ما واقعیت‌های دنیای امروز را کاملاً درک کنیم. باشگاه تحریم شدگان یک باشگاه سیاسی خواهد بود تا یک باشگاه تأثیرگذار ازلحاظ اقتصادی. درحالی‌که مهم‌ترین نیاز این کشورها این است که اتحادی برای مقابله با این تحریم‌های اقتصادی که آمریکا و اروپا به‌زور به کشورهای دنیا تحمیل می‌کنند تشکیل دهند و با آن‌ها مقابله کنند.