شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
فرزاد رمضانی بونش در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تداوم خشونتها در افغانستان همزمان با گفتگوها میان طالبان و دولت در این کشور، خاطرنشان کرد: با نگاهی به جغرافیای تحولات نظامی و سیاسی در افغانستان روشن است که از ماههای گذشته، بعد از مطرحشدن برگزاری اجلاس استانبول در ترکیه و تداوم گفتگوها برای حضور طالبان و تمام جریانات سیاسی برای ایجاد نوع نوینی از ساختار سیاسی در افغانستان، طالبان تلاش میکند تا بتواند در دو بعد نظامی و امنیتی و همچنین سیاسی بیشترین امتیازات را بگیرد.
وی با یادآوری اینکه طالبان بر اساس توافق صلح با آمریکا موظف به مذاکره با دولت افغانستان شده، افزود: با کاهش حضور نیروهای ناتو و آمریکا در افغانستان و خروج آرام آنها در تابستان پیش رو، مسئولین ارشد طالبان به این نتیجه رسیدهاند که اگر قرار است در نشست سرنوشت سازی برای تقسیم قدرت حضور پیدا کنند بهتر است از کارت قدرت نظامیشان بیشترین استفاده را ببرند و تا حد ممکن در استانهای این کشور پیشرویهای بیشتری داشته باشند و حتی برخی از شهرها را به تصرف خود درآورند.
طالبان به دنبال امتیازگیری با توسل به افزایش خشونتها
این کارشناس مسائل افغانستان ایجاد فضای روانی به نفع خود را یکی دیگر از اهداف طالبان در عملیات نظامی در هفتههای گذشته دانست و گفت: به نظر میرسد ظاهرا اعمال خشونت، کشتار غیرنظامیان و عملیات مسلحانه مبنای امتیاز گیری و حضور و قدرت در مذاکرات در نظر گرفته شده است.
رمضانی به قطعنامه پارلمان اروپا که در آن تأکید شده است طالبان ادامه جنگ را به مذاکره با دولت افغانستان ترجیح میدهد و حملاتش، باهدف تصرف مناطق تحت کنترل دولت، از زمان آغاز مذاکرات بینالافغانی بهطور قابلتوجهی افزایشیافته، اشاره کرد و ادامه داد: این گروه تلاش کرده در دو ماه گذشته با ایجاد شروط مستقیم و غیرمستقیم و همچنین امتناع از حضور در کنفرانس استانبول، به بهانههای مختلف مانند ماه رمضان، با دست پُرتری در مذاکرات حاضر شود و امتیازات بیشتری را از آمریکا و دو جناح اصلی قدرت در افغانستان دریافت کند و عملاً خواست خود را به کرسی بنشاند.
زیر سؤال رفتن مشروعیت طالبان با اقدامات خشونتآمیز
رمضانی در خصوص زیر سؤال رفتن مشروعیت طالبان باوجود اقدامات خشونتآمیزی که منجر به کشته شدن مردم افغانستان میشود، اظهار داشت: طالبان در میان همه شهروندان افغانستان مشروعیت ندارد. حتی از دیدگاه مذهبی هم نگاه هزارهها، شیعیان افغانستان و بخشهای مهمی از مردم این کشور، از طرفداران سکولاریسم تا نگاه مذهبی حنفی، به طالبان مثبت نیست.
نگاه اکثریت افغانستان به طالبان مثبت نیست
وی با اشاره به برخی گزارشها مبنی بر اینکه حتی اگر شمار طالبان را ۸۰ هزار نفر در نظر بگیریم این گروه ۰.۰۰۲ درصد از مردم افغانستان را تشکیل میدهند، ادامه داد: هرچند طالبان تلاش کرده در سالهای گذشته در میان اقوام عمده و مهمی مانند تاجیک، ازبک و هزاره تا حدی نفوذ بیشتری ایجاد کند و با گماردن برخی از شخصیتهای ترکمن و بلوچ در ساختار خود نگاه همهجانبه و یکسان نگری به اقوام و مذاهب این کشور نشان دهد، اما مشخصاً اکثریت شهروندان افغانستان نگاه مثبتی به چارچوبهای فکری و اهداف و خواستههای طالبان ندارند.
این کارشناس مسائل افغانستان با اشاره به دستاوردهای جامعه افغانستان ازجمله در حوزههای تکثر رسانهها و آزادی مطبوعات، افزایش نرخ سواد، ارتباطات آزادتر با خارج از کشور و حضور اجتماعی – سیاسی زنان، تأکید کرد: این کشور نسبت به 20 سال گذشته تفاوتهای مهمی داشته است و تحولات بسیار گستردهای را تجربه کرده است. این تحولات باعث تغییر نگاه به طالبان شده و عملاً بخش مهمی از شهرنشینان این کشور نگاه مثبتی به آنها ندارند. در روستاها هم این تغییرات بسیار چشمگیر است.
رمضانی درعینحال یادآور شد: طالبان همچنان در بخشهای مهمی از جنوب و شرق افغانستان دارای نفوذ و قدرت است و برای نفوذ در سایر نقاط هم تلاش میکند.
مسئولیت طالبان در قبال خشونتها
وی با تأکید بر مسئولیت طالبان، بهعنوان گروه مدعی سهم در قدرت، در قبال تشدید خشونتها در افغانستان، اضافه کرد: طالبان تلاش میکند درروند گفتگوهای صلح بینالافغانی بیشترین امتیازات را از دو جناح اصلی دولت دریافت کند و خود را بهعنوان مدعی و برخوردار از بیشترین سهم در هر شکلی از ساختار سیاسی آینده این کشور نشان دهد.
این کارشناس مسائل افغانستان تأکید کرد: منطق و نگاه طالبان به مسئله افزایش حملات به مناطق مختلف افغانستان و انفجارها در برخی از مراکز شهری و روستایی و دورافتاده و حملات به مناطق امنیتی این است که تلاش میکند از حملات نظامی خود بهعنوان ابزاری برای افزایش وزن و سهم خود در مذاکرات و همچنین نفوذ در شهرها و مناطق پرجمعیت دیگر استفاده کند.
0 Comments