مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: «حمله روسیه به اوکراین، معادلات سیاسی و دیپلماتیک میان روسیه و غرب را به طور کلی تغییر داد؛ به بیان دیگر با الگوها و متغیرهای قبل از حمله روسیه به اوکراین دیگر نمی‌توان روابط روسیه با غرب را تجزیه و تحلیل کرد.»

مکی با اشاره به اینکه تا پیش از حمله روسیه، یک شکاف در غرب در چگونگی تعامل با روسیه وجود داشت، تاکید کرد: «البته در سیاست مهار روسیه در مرزهایش تقریبا تمامی کشورهای غربی اجماع نظر داشتند.»

وی افزود: «حمایت از انقلاب‌های مخملی در جمهوری‌های شوروی سابق در دهه 2000 گویای همین مسئله است و گسترش ناتو به شرق نیز تقریبا با اجماع نظر همه کشورهای اروپایی و آمریکا انجام شد.»

به گفته این کارشناس، نقطه اختلاف میان کشورهای غربی با روسیه در این بود که کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا معتقد بودند که باید با سیاست وابستگی متقابل، روسیه را مهار کرد و در سیاست‌های این کشور تغییراتی از درون ایجاد کرد اما آمریکا، انگلیس و برخی از کشورهای شرق اروپا معتقد به یک صف‌بندی سیاسی و امنیتی در قبال روسیه بودند.

مکی ادامه داد: «حمایت این کشورها از عضویت اوکراین و گرجستان در ناتو در چارچوب همین نگاه بود.»

مکی در ادامه با بیان اینکه با حمله روسیه به اوکراین در 24 فوریه تقریبا همه کشورهای اروپایی و آمریکا به یک نقطه مشترک رسیدند، گفت: «هرچند فرانسه و آلمان تا آخرین لحظات تلاش می‌کردند در برابر این وضعیت ناخواسته قرار نگیرند و رایزنی‌های فشرده‌ای را با روسیه و اوکراین برای جلوگیری از جنگ انجام دادند، اما این اقدامات دولت‌های اروپایی نتیجه‌ای دربرنداشت و روسیه در نهایت به اوکراین حمله کرد.»

وی در مورد سیاست فعلی دولت‌های اروپایی بعد از حمله روسیه به اوکراین توضیح داد: «اکنون دولت‌های اروپایی سیاست‌شان را بر کاهش وابستگی به روسیه و فشار اقتصادی حداکثری بر این کشور قرار داده‌اند.»

به گفته مکی، اختلاف‌نظری هم اگر در موضوع اعمال تحریم‌های نفتی و گازی علیه روسیه وجود دارد، ناشی از نگرانی از تبعات منفی این تحریم‌ها بر وضعیت انرژی در اروپا است. وی توضیح داد: «هم اکنون تحریم‌های اقتصادی روسیه، تبعات اقتصادی زیادی روی کشورهای اروپایی برجای گذاشته است. آخرین تحلیل‌ها از سوی موسسات معتبر اقتصادی جهان حاکی از افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی در اکثر کشورهای اروپایی است. اقتصاد فرانسه و به‌ویژه آلمان، که وابستگی زیادی به گاز و نفت روسیه دارند بیش از کشورهای دیگر تحت تاثیر تحریم‌های اقتصادی روسیه قرار گرفته است.»

مکی در ادامه با بیان اینکه حمله روسیه به اوکراین محدود به نبرد دو طرف در عرصه میدانی نیست، گفت: «در عرصه اقتصادی، سیاسی، رسانه‌ای و سایبری نیز جنگ گسترده‌ای میان روسیه و غرب شکل گرفته است. اخراج گسترده دیپلمات‌های روسیه از اکثر کشورهای اروپایی در واقع چشم‌انداز مناسبات سیاسی آینده مسکو با غرب را آشکار می‌کند و نشان می‌دهد دولت‌های اروپایی در کنار آمریکا به یک اجماع‌نظر در تداوم فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه روسیه رسیده‌اند.»

وی با تاکید بر این موضوع که به هر حال اقدامات سیاسی علیه روسیه کم هزینه‌تر از اعمال تحریم‌های اقتصادی است، گفت: «در این بین دولت‌های اروپایی تلاش کردند که به ادعای کشتار جمعی در اوکراین در سطح سیاسی واکنش نشان دهند، چرا که تقریبا تمامی تحریم‌های مالی و اقتصادی علیه روسیه انجام شده و فقط موضوع تحریم‌ نفت و گاز همچنان در سطح محافل سیاسی اروپا معلق باقی مانده است.»

مکی درباره آینده مناسبات مسکو و غرب نیز گفت: «روسیه به هر شکل و صورتی که جنگ اوکراین را پایان دهد، روابطش به وضعیت سابق با غرب بازنمی‌گردد و ما شاهد تقویت مناسبات روسیه با کشورهای چین و هند خواهیم بود. همچنین مسکو خواهد کوشید بازارهای انرژی جدیدی در این دو کشور را به جای اروپا جایگزین کند.»

کارشناس مسائل اروپا ادامه داد: «هر گونه مذاکره و گفتگویی که با روسیه و غرب شکل بگیرد، تحریم‌های اقتصادی به عنوان مهم‌ترین اهرم فشار بر روسیه باقی خواهد ماند و دولت‌های اروپایی خواهند کوشید از این ابزار برای تاثیرگذاری و وادار کردن روسیه به تجدیدنظر در نوع مناسبات و رفتارش در عرصه سیاسی و امنیتی حداکثر بهره‌برداری را بکنند.»

وی در نهایت با بیان این موضوع که حمله روسیه به اوکراین بسیاری از پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌ها در مورد نظام آینده جهان را تغییر داد، تاکید کرد که این تغییرات گسترده‌تر از موضوع فروپاشی شوروی در سال 1991 است و ابهام‌های زیادی همچنان در شکل‌گیری نظام سیاسی آینده جهان وجود خواهد داشت.