هادی سیدافقهی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با تاکید بر اینکه اوضاع سوریه بعد از سقوط بشار اسد وارد یک تونل تاریک شده است و چشم‌انداز و روزنه امیدی برای گشایش و برقراری نظم و امنیت در این کشور به چشم نمی‌خورد، اظهار داشت: وضعیت سوریه بسیار شکننده است؛ حکومت گذار یا انتقالی احمد الشرع هنوز مشروعیت و مقبولیت عموم مردم سوریه را ندارد، به‌ویژه در مناطق پرتنش مثل شرق فرات یا منطقه السویدا یا حتی منطقه ساحل غربی که عمدتا اقلیت علوی در آنجا حضور دارند.

وی به مشکلات حکومت فعلی سوریه برای تامین امنیت و ثبات اشاره کرد و گفت: تعدد مراکز تصمیم‌گیری، اقدامات خودسرانه گروه‌های مسلحی که در سوریه آتش به اختیار عمل می‌کنند و حاضر نیستند زیر چتر حکومت فعلی بروند، سهم‌خواهی گروه‌ها و قومیت‌های داخلی سوریه و بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله مشکلات و مسائلی هستند که روند تثبیت حاکمیت جدید در سوریه را با دشواری مواجه ساخته‌اند. درواقع، سیاست گروه‌های داخلی و بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی در قبال سوریه، آینده این کشور را رقم خواهد زد.

این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به اینکه آمریکا، ترکیه، رژیم صهیونیستی، عربستان و قطر، از احمد الشرع حمایت می‌کنند، اما همچنان مطمئن نیستند که او موفق به ایجاد ثبات در سوریه شود، اظهار داشت: به هر حال، احمد الشرع بدون برگزاری انتخابات به قدرت رسیده است، و اینکه خودش را برای چهار سال رئیس‌جمهور سوریه اعلام کرده، می‌تواند مورد قبول مردم سوریه و جامعه جهانی باشد و این مساله صرفا از سوی معدود کشورهایی که به سوریه و منابعش طمع دارند، پذیرفته شده است. از این رو امکان تعامل آسان سوریه با کشورهای جهان به طور رسمی طبق معاهدات بین‌المللی وجود ندارد.

وی درباره سهم‌خواهی رژیم صهیونیستی از حکومت فعلی سوریه خاطرنشان کرد: رژیم صهیونیستی می‌خواهد بر اوضاع امنیتی، سیاسی و سرزمینی سوریه تسلط یابد که این امر باعث خشم ترکیه شده است، چرا که ترکیه خود را سهم‌خواه بزرگ اوضاع کنونی سوریه می‌داند. از سویی عربستان قرار است 13 میلیارد دلار برای تثبیت وضعیت اقتصادی سوریه به اقتصاد این کشور تزریق کند و طبیعی است که به این واسطه، دنبال اعمال نفوذ و گرفتن امتیازاتی از سوریه است.

این کارشناس مسائل منطقه درباره تنش‌هایی که بر سر منطقه السویدا و دروزی‌ها در سوریه شکل گرفت، گفت: در داخل سویدا بخشی از دروزی‌ها حاضر نیستند زیر چتر رژیم صهیونیستی بروند و به دنبال این هستند که با یک توافق و دریافت ضمانت‌هایی از آمریکا و عربستان به خودمختاری برسند، از طرفی هم نمی‌خواهند با حکومت فعلی سوریه درگیر شوند تا به این شکل وضعیت امنیتی‌شان تثبیت شود.

سیدافقهی درباره تجزیه احتمالی سوریه و رویکرد رژیم صهیونیستی نسبت به آن اظهار داشت: رژیم صهیونیستی مدعی است نمی‌خواهد کل سوریه را اشغال کند، بلکه می‌خواهد کل منطقه را خلع سلاح کند و یک کمربند امنیتی برای جلوگیری از اقدام نظامی علیه رژیم اسرائیل فراهم کند، به ویژه در مناطق جنوب و جنوب غرب در درعا و السویدا و القنیطره و جولان.

وی گفت: در ملاقاتی که وزیر خارجه دولت موقت سوریه با میانجی‌گری فرستاده ویژه آمریکا در لبنان و سوریه با وزیر امور راهبردی رژیم صهیونیستی در پاریس به مدت چهار ساعت داشت، در نهایت این نتیجه به دست آمد که حکومت سوریه به رژیم صهیونیستی این اطمینان را بدهد که می‌خواهد امنیت را برقرار کند، به شرطی که این رژیم به بهانه حمایت از برخی قومیت‌ها و اقلیت‌ها به سوریه حمله نکند. ضمن آنکه احمد الشرع می‌‌داند تا حکومت بر السویدا و حسکه و دیرالزور مسلط نشود و نیروهایش را در این مناطق مسلط نکند، نمی تواند بر کل سوریه تسلط یابد.

سیدافقهی ادامه داد: از طرفی به جز رژیم صهیونیستی، ترکیه هم دخالت‌هایی در روند سیاسی – امنیتی سوریه دارد و می‌داند که رژیم صهیونیستی به بهانه حمایت از اقلیت کرد و دروزی‌ها می‌خواهد بر مناطق حساس سوریه تسلط داشته باشد.

این کارشناس مسائل منطقه تاکید کرد: رژیم اسرائیل در حمله به سوریه اول به دنبال امنیت خودش است و بعد دنبال مساله آب و اقتصاد. در حالیکه مساله آب یک بحران جهانی است، رژیم صهیونیستی سعی دارد هر چه منابع آب در منطقه است را به سمت سرزمین اشغالی سرازیر کند که این مساله‌ای تنش‌زا و مهم برای مردم سوریه است.

وی با بیان اینکه آمریکا به دنبال ایجاد ثبات و تقویت جایگاه احمد الشرع در سوریه است، اظهار داشت: در دیداری که احمد الشرع در عربستان با ترامپ داشت، همه نوع قول و تعهدی به ترامپ داد و در مقابل وی هم وعده داد که تحریم‌ها علیه سوریه را بردارد، ولی رفع همه تحریم‌ها از جمله “سزار” باید در کنگره تصویب شود.

این کارشناس مسائل منطقه تاکید کرد: آمریکا و رژیم صهیونیستی مترصد هستند احمد الشرع را نسبت به برقراری روابط سیاسی با رژیم صهیونیستی و امضای معاهده ابراهیم راضی کنند،‌ تا بتوانند سوریه را به کنترل خود دربیاورند. از این رو وضعیت در سوریه شکننده است.

وی گفت: اینکه عموم مردم سوریه تا چه حد این وضعیت و نقشه راه را درباره سوریه بپذیرند، مشخص نیست. خیلی از مردم سوریه قبول نمی‌کنند که پرچم رژیم اسرائیل در سوریه به اهتزاز درآید. این یک واقعیت است و هنوز درگیری‌ها و تنش ها در حلب، ادلب و حسکه ادامه دارد.

این کارشناس مسائل منطقه درباره نقش روسیه و تغییر بازی به نفع این کشور در پی تحولات اخیر و حملاتی که رژیم اسرائیل به سوریه داشت، اظهار کرد: این اتفاق حداقل در آینده نزدیک بعید است. خیلی از مسائل و موضع‌گیری‌ها و راهبردها و نقش‌آفرینی‌ها باید روشن شود. تعاملات سوریه در حال تغییر است و به زودی هم مقامات سوری مذاکراتی با روسیه خواهند داشت، بنابراین نقش روسیه در آینده سوریه احتمالا تغییر خواهد کرد و باید دید به چه سمت و سویی می‌رود. البته قابل پیش‌بینی است که تعامل سوریه و روسیه با موافقت ترکیه خواهد بود.

سیدافقهی خاطرنشان کرد: البته سعودی‌ها و اماراتی‌ها از این‌که ترکیه سهم‌خواه مهم سوریه باشد، خوشحال نیستند و از این مساله استقبال نمی‌کنند و از هر فرصتی برای پس زدن ترکیه در سوریه استقبال می‌کنند. همین مساله ممکن است روند برخی تعاملات را در سوریه برهم بزند.

وی در پایان تصریح کرد: مساله گروه‌های مسلح غیرسوری در سوریه هنوز یک معضل اساسی در این کشور است و مشخص هم نیست که دقیقا از طرف چه کشورهایی حمایت می‌شوند. از این رو، نمی‌توان پیش بینی دقیقی داشت که در شش ماه آینده تا یک‌ سال دیگر، سوریه به سمت ثبات می‌رود یا یک جنگ داخلی دیگری در این کشور رخ خواهد داد.