شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
حسین رویوران در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، اعتراف رسمی نخستوزیر رژیم اسرائیل به ترور دانشمندان ایرانی را سندی حقوقی با قابلیت پیگیری بینالمللی میداند. تحلیلگر مسائل غرب آسیا با اشاره به اینکه «ترور» بر اساس قواعد عامالشمول حقوق بینالملل، یک جنایت آشکار تلقی میشود، تصریح میکند که «اقرار رسمی یک مقام عالیرتبه سیاسی، بهویژه نخستوزیر، اهمیت حقوقی بالایی دارد و میتواند بهعنوان دلیل اثبات جرم در محاکم بینالمللی مورد استفاده قرار گیرد.»
این تحلیلگر، بر لزوم تدوین «نقشه راه حقوقی» از سوی حقوقدانان تأکید کرده و بر این باور است که «پیگیری چنین پروندهای بهرغم چالشهای ساختاری نهادهای بینالمللی که عمدتاً تحت نفوذ قدرتهای غربی و بهویژه ایالات متحده قرار دارند، از جنبه نظری کاملاً ممکن و از منظر عملی نیز با عزم جدی حقوقی قابل پیگیری است.» به گفته رویوران، «بیعدالتی موجود در ساختار بینالمللی نباید مانع بهرهگیری از ظرفیتهای حقوقی موجود شود، بلکه باید بر اساس آن یک مطالبه جهانی را شکل داد.»
ناامنی علمی؛ پیامد سکوت نهادهای بینالمللی
رویوران در تحلیل پیامدهای سکوت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نهادهای سازمان ملل نسبت به ترور دانشمندان ایرانی، بر زنجیرهای از اقدامات مشابه در گذشته نیز اشاره میکند: «ترور دانشمندان مصری، عراقی و لبنانی در کارنامه سیاه رژیم صهیونیستی وجود دارد». بهزعم او، سکوت نهادهای بینالمللی موجب جسارت بیشتر این رژیم و تداوم این نوع ترورها شده است.»
تحلیلگر مسائل غرب آسیا؛ این نوع اقدامات را بخشی از راهبرد رژیم اسرائیل برای در انحصار گرفتن فناوری هستهای در منطقه غرب آسیا میداند؛ راهبردی که فارغ از ماهیت صلحآمیز یا غیرصلحآمیز برنامههای هستهای کشورهای دیگر، آنها را تهدیدی برای موقعیت این رژیم تلقی میکند و با حذف فیزیکی چهرههای علمی بهدنبال تأمین منافع خود است.
این تحلیلگر، همچنین هشدار میدهد که «این روند، تنها محدود به ایران نیست. هر کشور یا فردی که در مسیری علمی و راهبردی قرار گیرد که بالقوه تهدیدی برای برتری علمی و امنیتی رژیم صهیونیستی تلقی شود، در معرض خطر خواهد بود. از اینرو، سکوت نهادهای بینالمللی در برابر این جنایات، تهدیدی برای امنیت همه پژوهشگران و دانشمندان جهان به شمار میآید.»
چالش آشکار نظم حقوقی بینالمللی
در بخش دیگری از این گفتگو، رویوران به ترور دانشمندان ایرانی پس از امضای برجام پرداخته و آن را نشانگر بیاعتقادی رژیم اسرائیل به نظم و توافقهای بینالمللی میداند. وی با بیان اینکه راهبرد هستهای رژیم اسرائیل بر «انحصار و سرکوب هرگونه توانمندی بالقوه» استوار است، اضافه میکند که همزمان با در اختیار داشتن زرادخانههای هستهای، این رژیم مانع از دستیابی سایر کشورها – حتی در قالب فعالیتهای صلحآمیز – به فناوری هستهای میشود.
تحلیلگر مسائل غرب آسیا، این دوگانگی را نهتنها تناقضی آشکار در رفتار رژیم اسرائیل، بلکه نشانهای از سکوت و همراهی قدرتهای غربی با این رژیم معرفی میکند. لذا رویوران معتقد است که استمرار این وضعیت، نظم حقوقی جهانی را به چالش میکشد و اثبات میکند که قواعد بینالمللی، نه بر پایه عدالت، بلکه تابعی از منافع سیاسی کشورهای قدرتمند است.
همدستی غرب در جنایت علمی
تحلیلگر مسائل غرب آسیا با استناد به سخنان اخیر صدراعظم سابق آلمان که درباره تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی به کشورمان گفته بود «کارهای کثیف را به اسرائیل واگذار کردهایم»، بهروشنی از همدستی و مشارکت غرب در جنایات رژیم اسرائیل سخن میگوید.
به گفته او، «مقامات غربی تنها زمانی از حقوق بشر دفاع میکنند که در راستای منافع خود یا متحدانشان باشد». رویوران با اشاره به رفتار دوگانه دولتهای غربی در قبال جنگ غزه و نحوه برخورد با اسرا و قربانیان، تأکید میکند که مفهوم «حقوق بشر» در ادبیات غربی، یک ابزار سیاسی برای مشروعسازی اقدامات خاص و سرکوب اقدامات دیگر است. از نگاه این کارشناس، «غرب و رژیم اسرائیل دو روی یک سکهاند و تصور استقلال غرب از این رژیم، نادرست و خوشبینانه است. او تأکید دارد که این همراهی ساختاری، نهتنها مانع شکلگیری عدالت میشود، بلکه بهمرور موجب بیاعتباری کامل سازوکارهای جهانی خواهد شد.»
فروپاشی اعتماد؛ زنگ خطر برای ساختارهای جهانی
در پایان، رویوران به آینده امنیت جامعه علمی و ساختارهای بینالمللی در صورت تداوم این ترورها و بیتفاوتی جهانی پرداخت. او با اشاره به اینکه غرب برای سلطه بر جهان، یک نظام حقوقی – کنوانسیونی پیچیده ایجاد کرده، میگوید: «اگر این ساختار دوگانه عمل کند و در برابر جنایات سکوت پیشه کند، نهتنها اعتبارش را از دست میدهد، بلکه جهان را به سمت فروپاشی این نظم میبرد.» تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است که «در حال حاضر، نظم جهانی موجود مشروعیت خود را نزد ملتها از دست داده و در حال فرسایش است؛ به همین دلیل، بسیاری از کشورها به دنبال ایجاد نظمی عادلانهتر هستند». از نگاه رویوران، «این حرکت جهانی برای تغییر نظم بینالمللی، واکنشی طبیعی به سیاستهای تبعیضآمیز و بیعدالتی ساختاری در نهادهای بینالمللی است.»
0 Comments