به گزارش سایت شورای راهبردی روابط خارجی، دکتر سعید چهرآزاد، فوق‌دکتری دانشگاه علامه طباطبایی که در دومین نشست تخصصی «روابط خارجی در عصر هوش مصنوعی» به میزبانی شورای راهبردی روابط خارجی و با موضوع «الزامات کاربرد هوش مصنوعی در سیاست خارجی ایران» سخن می‌گفت؛ تصریح کرد: کشورهای مختلفی در حال استفاده از این ظرفیت هستند و چین حتی جعبه ابزاری در این حوزه تعریف کرده است.

وی با بیان اینکه در جنوب غرب آسیا، امارات و قطر در استفاده از AI در زمینه‌های متفاوت سیاست‌گذاری از جمله دیپلماسی و سیاست خارجی پیش قراول هستند، گفت: ارتباط میان هوش مصنوعی و سیاست خارجی منظومه است. برای مطالعه بین رشته‌ای دیپلماسی و هوش مصنوعی، کاربستی سه گانه وجود دارد، این مدل کاربست سه‌گانه، یکی هوش مصنوعی برای دیپلماسی و دیگری دیپلماسی برای هوش مصنوعی و هوش مصنوعی در دیپلماسی است.

این کارشناس ادامه داد: حوزه‌هایی مانند امنیت بین‌المللی، امنیت سایبری، نظارت بر تهدیدات و مدیریت ریسک در عرصه جهانی نیاز به حضور انسان و تشخیص او دارد. کمتر اندیشمندی می‌گوید همه کارها را باید به هوش مصنوعی سپرد. هوش مصنوعی ابزار و دستیار انسان برای سیاست‌گذاری و دیپلماسی است.

چهرآزاد با تاکید بر اینکه همکاری علمی بین‌المللی و دیپلماسی هوش مصنوعی متفاوت هستند، توضیح داد: با همه اشتراکات، همکاری علمی بین‌المللی، در پی اکتشاف علمی است، اما در دیپلماسی هوش مصنوعی، سه شاخص کلان «هدف سیاسی و کسب منافع و امنیت ملی»، «اثر سیاسی» خصوصا در دوره گذار نظم جهانی، و همچنین «انجام آن در بستری سیاسی» باید دیده شود.

وی با اشاره به الزامات و اهداف تاسیس هوش مصنوعی، افزود: نقش حلقه وصل میان نظام ملی نوآوری و نظام بین‌المللی نوآوری برعهده وزارت امور خارجه است. ضمن اینکه انتقال بهینه فناوری می‌تواند به کمک دستگاه دیپلماسی اتفاق بیفتد. بدون لحاظ کردن سازوکارهای انتقال تکنولوژی، این مساله امکان‌پذیر نیست.

این کارشناس با تاکید برضرورت حرکت به سمت چندجانبه‌گرایی با هدف افزایش مراودات علمی، اظهارداشت: همه کشورهای پیشرو، استراتژی ملی هوش مصنوعی دارند. این مساله مقدمه استفاده ما از هوش مصنوعی باید باشد. سازمان‌هایی مانند سازمان ملل و اتحادیه اروپا نیز در این باره اقداماتی کرده‌اند. ما هم می‌توانیم به‌عنوان یکی از بازیگران مهم در نظم نوین الگوریتمی جهانی ایفای نقش کنیم.

وی با تاکید بر ضرورت جذب، نگهداشت و حمایت از خبرگان هوش مصنوعی در داخل کشور به عنوان الزامات کاربست هوش مصنوعی، ادامه داد: باید توجه کنیم که مانند گذشته، دیگر ژئوپلیتیک، سرزمینی نبوده و غیرسرزمینی شده است. براین‌اساس باید تمامیت جغرافیایی داده‌ای در برابر تهدیدهای جهانی را مدنظر قرار دهیم.

چهرآزاد خاطرنشان کرد: باید کنش‌ورزی خود در اقتصاد سیاسی بین‌المللی هوش مصنوعی را نیز درنظر داشته باشیم. در زمانه‌ای که بازیگران غیردولتی در کنار بازیگران دولتی می‌توانند در این اکوسیستم هوش مصنوعی ظرفیت‌سازی کنند، ارتقای رفاه کشور از طریق مشارکت در هوش مصنوعی یکی از ضرورت‌ها است.

وی با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای امنیت ملی در زمانه‌ای که مرزی مانند گذشته مطرح نیست، استفاده از هوش مصنوعی و تکنولوژی‌هایی که کشورهای دیگر شاید در آن پیشرفته‌تر باشند و بتوانند خطای استراتژیکی برای ما به همراه آورد را مخاطره‌آمیز توصیف کرد و گفت: بازتعریف ساختار و چارت سازمانی وزارت امور خارجه باید به‌گونه‌ای انجام شود که در آن بخش هوش مصنوعی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شود تا حلقه وصل میان وزارت امور خارجه و مهندسان ایجاد شود.

این کارشناس با تاکید برضرورت گفتمان‌سازی اختصاصی و روایت‌سازی بین‌المللی، با استفاده از هوش مصنوعی برای استفاده از ظرفیت انقلاب چهارم، خاطرنشان کرد: دیپلماسی هوش مصنوعی با اینکه نوآورانه است، اما جنوب غرب آسیا می‌تواند به عنوان منطقه پایلوت انتخاب شود، چنانکه می‌توانیم در ابتدا مراودات خود را با این منطقه آغاز کنیم و سپس به سایر مناطق دنیا گسترش دهیم.

چهرآزاد گفت: به لحاظ فنی ممکن است برای ایران تاخیرهایی ایجاد شده باشد، اما به‌لحاظ تنظیم‌گری، دیر نشده و ما می‌توانیم در این حوزه ورود کنیم.