جدیدترین مطالب

نقش امارات در بی‌ثباتی‌ها و جنگ‌های نیابتی در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»

پیمان مکه و بازتعریف گزینه‌های دفاعی منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

Loading

أحدث المقالات

نقش امارات در بی‌ثباتی‌ها و جنگ‌های نیابتی در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»

پیمان مکه و بازتعریف گزینه‌های دفاعی منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

Loading

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی: زمان استفاده از قدرت نرم ایران در سایه قدرت سخت آن فرا رسیده است

شورای راهبردی آنلاین - دکتر سیدکمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در همایش بزرگداشت «روز ملی خلیج فارس» به میزبانی اندیشکده مطالعات خلیج فارس، با اشاره به دستاوردهای دفاعی ایران گفت: امروزه کشور ما کشوری مقتدر است و کسی نمی‌تواند به کشور ما تجاوز کند. دیگران هم به این اقتدار اذعان دارند.

وی تأکید کرد: «تا به حال تکیه ما بیشتر بر قدرت سخت بود تا اقتدار خود را به اثبات برسانیم. اینک که همه به اقتدار ایران در حفظ امنیت ملی، تمامیت ارضی و جلوگیری از تجاوز به خاک ایران، اذعان دارند، زمان آن فر رسیده است که در سایه قدرت سخت، از قدرت نرم خود استفاده کنیم.

او تصریح کرد: قدرت نرم ما در درجه اول، دیپلماسی کنشگر است.

وی با اشاره به ابزارهای این دیپلماسی گفت: ما باید در زمینه‌های دیپلماسی رسمی، دیپلماسی غیررسمی و عمومی سرمایه‌گذاری جدی کنیم، زیرا نیاز است به زبان جدیدی با دیگران صحبت کنیم.

دکتر خرازی با تحلیل تحولات منطقه گفت: تحولات اخیر در منطقه نشان می‌ دهد که رژیم اسرائیل براساس سیاست دیرینه از نیل تا فرات، در جهت توسعه سلطه خود بر منطقه گام بر می‌دارد و نگرانی مشترک  کشورهای منطقه نسبت به آینده، ایجاب می‌کند که گفتگوهای جدی بین ایران و کشورهای عربی شکل گیرد.

وی بر نقش نهادهای پژوهشی در راستای دیپلماسی غیررسمی و قدرت نرم تاکید و از برگزاری «اجلاس مجمع تهران» در آینده نزدیک و برگزاری چهارمین دوره «گفتگوهای ایرانی-عربی» که در دوحه برگزار می‌شود، به عنوان فرصت‌هایی برای گفتگو یاد کرد.


آنچه در پی می‌آید، متن کامل خبر نشست مزبور است:

شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی با تاکید بر لزوم شکل‌گیری گفتگوهای جدی بین ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس، گفت: در سایه اقتدار ایران و عقلانیت و بلوغ کشورهای منطقه، باید گفت‌گوهای جدی بین ایران و کشورهای عربی منطقه شکل گیرد و از قدرت نرم در گفتگو با دیگران استفاده شود.

دکتر سید کمال خرازی روز پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ در همایش «خلیج فارس در پرتو تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی» که در «اندیشکده مطالعات خلیج فارس» برگزار شد، گفت: مطالعه خلیج فارس دارای دو بُعد تاریخی و امروزی است. در زمان رژیم گذشته، به دلیل اینکه شاه به عنوان ژاندارم خلیج فارس انجام وظیفه می‌کرد، نوعی رابطه توأم با ترس بین ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس وجود داشت. با وقوع انقلاب، نوع دیگری از نگرانی در میان آن‌ها شکل گرفت که ناشی از نگرانی از تسری انقلاب اسلامی بود.

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی افزود: این نگرانی‌ها تحولات مهمی از جمله جنگ عراق علیه ایران را به همراه داشت. صدام، که در قرارداد ۱۹۷۵ تحقیر شده بود، این جنگ را آغاز کرد، در شرایطی که خود را نماینده کشورهای عربی می‌دانست و با باج‌خواهی‌، کمک‌های فراوان نظامی و مالی نیز جذب کرد. وی ادامه داد: در جنگ ایران و عراق، با رشادت و فداکاری سربازان وطن و هدایت مدیران کشور و همت مردم، جمهوری اسلامی ایران به پیروزی رسید و دشمنان را از خاک ایران اخراج کرد.

البته، در اواخر دوران مرحوم هاشمی رفسنجانی، گام‌های مؤثری برای جبران روابط تیره‌ای که بین ایران و عربستان به وجود آمده بود، برداشته شد. نقطه شروع این تلاش‌ها، ملاقات آیت‌الله هاشمی با ملک عبدالله در اسلام‌آباد بود که در آن، بر سر برگزاری اجلاس سران کشورهای اسلامی در تهران توافق و در دوران ریاست جمهوری «سیدمحمد خاتمی» برگزار گردید.

خرازی گفت: در دوران خاتمی، گام‌های مؤثری برای ترمیم روابط و توسعه همکاری‌ها برداشته شد که از جمله آن‌ها می‌توان به همکاری ایران و عربستان برای افزایش قیمت نفت اشاره کرد. مرحوم هاشمی معتقد بود که با قیمت نفت ۸ دلار، استخراج آن صرفه اقتصادی ندارد. لذا در مذاکراتی که من با ملک عبدالله و سعود الفیصل داشتم، بر سر کاهش تولید نفت توافق شد و منجر به افزایش قیمت نفت گردید. این همکاری نه تنها به نفع ایران و عربستان، بلکه به نفع تمامی کشورهای تولیدکننده نفت بود.

وی افزود: پس از جنگ، به همت دانشمندان و نیروهای مسلح و تدبیر فرماندهی معظم کل قوا، موفق شدیم که موجبات اقتدار کشور را فراهم کنیم. اقتداری که امنیت داخلی، تمامیت ارضی و جلوگیری از هرگونه تجاوز به کشور عزیزمان را تأمین می‌کند. امروز ایران یک کشور مقتدر است و هیچ‌کس نمی‌تواند به کشور ما تجاوز کند، چرا که این خوداتکایی و قدرت را از مردم خود به دست آورده‌ایم.

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: اگر ایران وابسته به بیگانه بود، طبیعتاً نمی‌توانست به این شکل مستقل عمل کند. امروز، اقتدار حاصل شده و دیگران نیز اذعان دارند که جمهوری اسلامی ایران یک کشور مقتدر است و از نظر نظامی می‌تواند از خود دفاع و در برابر بیگانگان ایستادگی کند.

وی گفت: امروز در سایه اقتدار نظامی خود، باید به استفاده از قدرت نرم بپردازیم تا روابط سالمی بین ایران و کشورهای دیگر برقرار شود. از طرفی، تحولات ژئوپولیتیکی و تغییرات ژئواستراتژیکی در منطقه، شرایطی را فراهم آورده که از قدرت نرم در گفت‌وگو با کشورهای منطقه استفاده کنیم. به ویژه در مقابله با گسترش طلبی اسرائیل، که پس از عملیات ۷ اکتبر به وضوح مشاهده می‌شود. امروز اسرائیل می‌خواهد غزه را به طور کامل تحت سلطه خود درآورد و این نشانه‌ای از سیاست دیرین صهیونیست‌ها برای گسترش سلطه خود از نیل تا فرات است.

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: موشه دایان، نخست‌وزیر رژیم اسرائیل، در بازدید از ارتفاعات جولان که در جنگ ۱۹۶۷بر آن تسلط یافته بود، گفت نسل گذشته ما در سال ۱۹۴۸ اسرائیل را تأسیس کردند و نسل ما مرزهای اسرائیل را گسترش دادند و نسل آینده باید سیاست «نیل تا فرات» را محقق سازند. لذا روشن است که این سیاست قطعی صهیونیست‌ها است. وی با اشاره به تلاش اسرائیل برای سلطه بر منطقه، بر ضرورت شکل‌گیری گفت‌وگوهای جدی بین ایران و کشورهای عربی منطقه تاکید کرد و افزود: در سایه عقلانیت و بلوغی که امروز کشورهای منطقه دارند، باید گفت‌گوهای جدی منطقه‌ای بین ایران و مجموعه کشورهای عربی برقرار شود.

خرازی افزود: ایران همواره خواهان چنین گفت‌وگوهایی بوده است. بر اساس قطعنامه ۵۹۸، دبیرکل سازمان ملل موظف شده است مجمعی را بین کشورهای ایران، عراق و کشورهای خلیج فارس تشکیل دهد تا در قالب آن بتوان گفت‌گوهایی را برای توسعه روابط انجام داد. متاسفانه تا کنون، چنین مجمعی شکل نگرفته است و سال گذشته نیز در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، برای برگزاری آن برنامه‌ای تنظیم شده بود، اما به دلیل اختلاف برخی از اعضا، انجام نگرفت .

وی با اشاره به ارائه «طرح هرمز» در زمان وزارت «محمدجواد ظریف»، تصریح کرد: این طرح و طرح مودت که اخیرا مطرح شده است می‌تواند باب این گفت‌وگوها را بگشاید. امروز نیز با توجه به ضرورتی که در منطقه برای کار جمعی و گفت‌وگوهای سازنده احساس می‌شود، باید در پی تحقق این امر بود. مجمع کشورهای ایران، عراق و کشورهای شش‌گانه عرب خلیج فارس می‌تواند بدون دخالت خارجی، در زمینه توسعه منطقه، چه از نظر امنیتی، چه از نظر اقتصادی و چه از نظر همکاری‌های فرهنگی، گام بردارد.

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به لزوم استفاده از قدرت نرم در کنار قدرت سخت، گفت:‌ امروز که به این اقتدار دست یافته‌ایم، باید به قدرت نرم در سایه قدرت سخت اتکا و دیپلماسی کنشگر را در پیش گیریم. دیپلماسی‌ای که خود طرح و برنامه داشته باشد و با همکاری دیگران تحولی ایجاد کند. ما در مرحله‌ای هستیم که باید در زمینه دیپلماسی غیررسمی و عمومی، سرمایه‌گذاری جدی کنیم و با زبانی جدید با دیگران صحبت کنیم. انقلاب اسلامی پیام‌های روشنی دارد که می‌توانیم از آن‌ها بهره‌برداری کنیم. همچنین باید از فرهنگ و ادب ایرانی خود استفاده کنیم تا لطافت هنری و ادبی خود را به دیگران نشان دهیم. اگر ما به دیگران فارغ از نوع حکومت، فرهنگ و رفتار آنها احترام بگذاریم، می‌توانیم زمینه‌های مشترک همکاری با آنها را پیدا کنیم.

خرازی ایجاد توازن بین اسلامیت، ایرانیت و عرفان شیعی را رویکردی راهبردی دانست و تصریح کرد: این امر می‌تواند تصویر جدیدی از کشورمان نه تنها در منطقه، بلکه در سطح جهانی ایجاد کند. زمان آن فرارسیده است که از قدرت نرم ایران که بسیار گرانسنگ است، بهره‌برداری کنیم و توانایی‌های خود را در این زمینه تقویت کنیم. در زمینه دیپلماسی، نیاز به نقشی کنشگرانه داریم که مستلزم تحلیل دقیق وقایع و اطلاعات صحیح است. ما به تحلیلگرانی نیاز داریم که بتوانند آینده را نه بر اساس خیالات، بلکه بر پایه واقعیات‌ پیش‌بینی کنند. وی وجود سیاستمداران بزرگ ایران در طول تاریخ را که با پیش‌بینی‌های صحیح خود، هدایت‌گر جامعه بودند، یادآور شد و افزود: امروزه نیز به چنین سیاستمدارانی نیاز داریم که بتوانند با شناخت عمیق خود، مسیر آینده را ترسیم کنند.

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی نقش آفرینی اندیشکده‌ها را مهم ارزیابی کرد و تاکید کرد: هر یک از موسسات و اندیشکده‌ها باید به سهم خود در ارائه تحلیل‌های دقیق و راه‌حل‌های مبتنی بر آن تحلیل‌ها کمک کنند تا ان‌شاءالله بتوانیم تحولی شاهد باشیم.  او به برگزاری اجلاس مجمع تهران در دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی در آینده‌ای نزدیک اشاره کرد و گفت: این اجلاس بسیار مهم است و کشورهای زیادی در آن شرکت خواهند کرد. این محفل، فرصت بسیار خوبی است تا تصویری جدید و راهبردی از ایران به نمایش بگذاریم. همچنین هفته آینده نیز اجلاس گفتگوهای ایرانی-عربی در دوحه برگزار خواهد شد که جمعی از کشورهای عربی به همراه محققان و اندیشمندان ایرانی در آن شرکت خواهند کرد، در این نشست‌ها در زمینه‌هایی که بین ما و کشورهای عربی مشترک است، گفت‌وگوهایی صورت خواهد گرفت.

وی همکاری‌ بین ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس را بسیار فراتر از مسائل اقتصادی دانست و تصریح کرد: همکاری در زمینه‌های انرژی، علم و فناوری، فرهنگ و میراث مشترک کشورهای منطقه، و همچنین همکاری در زمینه‌های سیاسی و نظامی، از جمله این حوزه‌هاست. سرنوشت آینده این منطقه در گرو همکاری کشورهای منطقه است و ایران آماده همکاری‌های گسترده است.

0 Comments