در ابتدای این نشست یزدانی به طرح دو دیدگاه در زمینه امکان تغییر و تحول در نظام بین الملل پرداخت و اظهار داشت: واقع گراها معتقدند نظام بین الملل آنارشیک و تغییر و تحول در آن ناممکن است، اما دیدگاه مقابل این دیدگاه می گوید که امکان تغییر و تحول وجود دارد و از نظام بین الملل فعلی را به عنوان نظام در حال گذار یا نظام انتقالی، سیال یا ژلاتینی یاد می کند.

وی با بیان اینکه در دوران پسانظام دوقطبی هنوز یک نظام بین المللی ثابت نشده است و در حالت ژلاتینی به سر می بریم، افزود: نظام بین الملل پس از جنگ سرد یک نظام تک قطبی و مبتنی بر هژمونی آمریکاست.

این استاد دانشگاه ادامه داد: نظام فعلی یک نظام انتقالی و در حال گذار است و نمی توان از آن به عنوان نظام ثابت شده یاد کرد. نظام بین اللملل نظام ثابت نیست و تاریخ روابط بین الملل این را ثابت کرده است.

یزدانی در ادامه به برخی از تحولات از جمله تحولات مادی و تکنولوژی، تحولات رفتاری، شکل گیری قدرت های جدید در سطح بین المللی و سازمان های بین المللی به عنوان عوامل تاثیرگذار بر تغییر نظام بین الملل نام برد.

وی افزود: پیشرفت در تکنولوژی و گسترش فضای مجازی و سایبری بر رفتار دولت ها تاثیرگذار بوده و این اصلی غیرقابل انکار است و دولت ها از این تکنولوژی در راستای تامین منافع سیاسی، اقتصادی و… خود استفاده می کنند.

این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به بحث شهروند جهانی گفت: دیگر مرزهای جغرافیایی به عنوان مرزهای کشورها کم رنگ شده و با فضای مجازی شهروندان از مرزها عبور می کنند و مفهوم شهروند جهانی ایجاد شده که در روابط دولت ها، ملت ها و ساختار بین الملل می تواند تاثیر گذار باشد.

یزدانی ادامه داد: عده ای جهانی شدن را غربی سازی می دانند و برخی این امر را منحصرتر می کنند و از این امر به عنوان آمریکایی شدن یاد می کنند که در این صورت می توان گفت، یک پروژه است.

وی افزود: دیدگاه دیگر در این خصوص می گوید این امر یک پروسه و فرایند است و در طی اعصار و قرون روابط بین دولت ها و ملت ها شکل گرفته و مفهوم جهانی شدن ایجاد شده است.

این استاد دانشگاه با طرح دیدگاه سوم که جهانی شدن را یک پدیده می داند، اظهار داشت: جهانی شدن در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مطرح است، بحث جهانی شدن سیاست مطرح است و این امر می تواند منجر به دولت جهانی شود. با جهانی شدن دولت های ملی توانشان محدودتر می شود.

یزدانی تاکید کرد: جهانی شدن که امری چند جانبه است پیامدهای قابل توجهی دارد که می تواند بر تحولات نظام بین الملل تاثیرگذار باشد. اصل تاثیرگذاری این پدیده چند جانبه بر روابط و نظام بین الملل اصلی غیرانکار است.

وی همچنین به شکل گیری گروه های افراطی مانند داعش اشاره کرد و با بیان اینکه این افراط گرایی مختص به اسلام نیست و در ادیان دیگر نیز مشاهده می شود، گفت: این گروه ها قدرت دولت ها را تحت تاثیر قرار می دهد و دامنه فعالیت آنها مختص به خاورمیانه نیست، در اروپا و آمریکا هم نفوذ کرده و حرکت ها و رفتارهای این شبه دولت ها روی نظام بین الملل تاثیرگذار است.

این استاد دانشگاه همچنین به استفاده این گروه ها از تکنولوژی و فضای مجازی اشاره و عنوان کرد: داعش از طریق فضای مجازی پا به پای دولت ها حرکت و جریان سازی می کند و این گروه ها می توانند نظام بین الملل را تحت تاثیر قرار دهند.

یزدانی با بیان اینکه آمریکا بعد از فروپاشی شوروی نظام بین الملل را به نفع خود مصادره کرد، اظهار داشت: آمریکا با استفاده از ظرفیت های سازمان های بین المللی توانست خواسته های خود را بر نظام بین الملل تحمیل کند. سازمان ها با توجه به توانمندی ها و قدرتی که در اختیار دارند می توانند موجب تحول شوند.

وی با بیان اینکه امروز شاهد ظهور قدرت های جدید و تعدد بازیگران بین المللی هستیم، گفت: قدرت های نوظهور به دنبال رقابت و کسب منافع خود هستند و این رقابت منجر به تغییر و تحول می شود.

این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه قدرت های نوظهور تلاش می کنند به سطح قدرت های پیشین برسند، تصریح کرد: تحولاتی که تاکنون رخ داده و تحولاتی که رخ خواهد داد، امکان تغییر در نظام بین الملل را ایجاد می کنند و در آینده نه چندان دور به نظام بین الملل جدید دست خواهیم یافت. نظامی که در آن چند مرکز قدرت وجود خواهد داشت.

یزدانی همچنین تاکید کرد که شکل گیری یک نظام چند قطبی می تواند فرصت های بیشتری را در اختیار ایران قرار دهد و قطعا ایران خواستار نظامی چند قطبی است.

وی با بیان اینکه ایران باید سیاست خارجی هوشمندانه اتخاذ کند که متناسب با شرایط تحولات بین المللی و همراه با حفظ اصول نظام باشد، گفت: ایران باید برای افزایش قدرت چانه زنی خود قدرت خود را افزایش دهد.

در ادامه این نشست غلامرضا کریمی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی از نظم موجود در نظام بین الملل سخن گفت و اظهار داشت: نظمی که ما تعریف می کنیم حاصل کنش و واکنش بین قدرت های بزرگ است. در جهان کنونی ماهیت به گونه ای است که دیگر نیاز به جنگ نیست و بشتر شاهد جنگ های نیابتی هستیم.

وی با بیان اینکه نظم بین الملل مجموعه ای از قواعد، هنجار ها و نهادهایی است که روابط بین بازیگران کلیدی را هدایت می کند، گفت: در این روند بازیگران جزئی تعیین کننده نیستند و خیلی هم وارد بازی های بین المللی نمی شوند. هدف نظام بین الملل ایجاد نظم است تا بازیگران کلیدی روابطشان به گونه ای شکل بگیرد که جنگ رخ ندهد.

این استاد دانشگاه خوارزمی با اشاره به مراحل شکل گیری یک قدرت در نظام بین الملل از پنج مرحله ظهور، رشد، تکامل، بلوغ ساختار و افول ساختار نام برد و ادامه داد: بعد از سال 1990 شاهد تحولاتی هستیم که ماهیت نظام بین الملل را متحول کرده است و یک ساختار و نظم جدیدی شروع به شکل گیری می کند.

کریمی با اشاره به شکل گیری نظام تک قطبی از سال 1990 و از زمان حمله عراق به کویت از حمایت سازمان ها و نهادهای بین المللی از آمریکا سخن گفت و عنوان کرد: در این مقطع آمریکا فرصت پیدا می کند نظم نوین جهانی را برای خود شکل دهد.

وی افزود: حجم توانمندی یک کشور به قدرت نظامی اش است و آمریکا بودجه کلانی را به بخش نظامی خود اختصاص داده است.

این استاد دانشگاه در خصوص شکل گیری نظام تک قطبی اظهار داشت: رشد و تکامل ساختار تک بعدی از زمان وقوع حوادث 11 سپتامبر و دوران بلوغ این نظم اشغال 21 روزه عراق بود.

کریمی با بیان اینکه عده ای معتقدند که آمریکا هنوز در مرحله بلوغ ساختار تک قطبی است، عنوان کرد: آمریکایی ها نتوانستند بحران عراق را مدیریت کنند و پیروزمندانه از عراق خارج شوند، به همین دلیل برخی آمریکا را در دوران افول می دانند.

وی با اشاره به تلاش های چین برای به چالش کشیدن آمریکا و تبدیل شدن به قدرت در نظام بین الملل گفت: چین به دنبال جنگ نیست، بلکه به دنبال انطباق با نرم های بین المللی است تا به آرامی تبدیل به بازیگر اصلی در عرصه بین المللی بشود.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: چین تلاش دارد با تبدیل شدن به قدرتی اقتصادی و در فرآیندی مسالمت آمیز، جریان افول ساختار قبلی و ظهور ساختار جدید شکل بگیرد.

کریمی همچنین بر تلاش ایران به عنوان یک بازیگر قوی و ایفای نقش در تحولات منطقه ای اشاره کرد و اظهار داشت: میزان اثرگذاری ایران بر ساختار بین الملل بیشتر از برخی از کشورهای قدرتمند است و در سند استراتژیک امنیت ملی آمریکا از ایران به عنوان یک تهدید نام برده شده است در حالیکه چین در این سند جایی ندارد.

وی در پایان تاکید کرد: آمریکا به عنوان بازیگر اصلی این ساختار سعی دارد برخی از کشورها را امنیتی جلوه دهد و از ابتدا به عنوان تهدید از آنها نام برده است.