شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
کوروش احمدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به عملکرد دولت آمریکا در برابر فشارهای بینالمللی برای لغو تحریمهای یکجانبه علیه ایران در شرایط بحران کرونا، خاطرنشان کرد: سیاست تیم امنیتی ترامپ بر محور تقابل با ایران قرار دارد. درواقع بعد از تسویههایی که در دو سال اول در تیم ترامپ انجام شد نهایتاً مایک پمپئو، وزیر خارجه، نقش محوری در ارتباط با پرونده ایران پیدا کرده و او کسی است که با نگاهی ایدئولوژیک با این موضوع برخورد میکند.
وی با بیان اینکه برداشتها و اهداف ایدئولوژیک پمپئو و نیز موقعیت او ریشه در سیاست داخلی آمریکا دارد، افزود: او در آمریکا به راست مسیحی نزدیک است و نشان داده که برخورد افراطیتری با مسئله ایران و موضوع تحریم دارد و اهداف سیاسی خاص خود را در سیاست داخلی آمریکا دنبال میکند و ازجمله به انتخابات 2024 ریاست جمهوری در آمریکا نظر دارد. او برخلاف تیلرسون که فردی پراگماتیک و واقعگرا بود، هیچ بهرهای از پراگماتیسم و واقعگرایی ندارد.
برخلاف اشتیاق ترامپ برای مذاکره، پمپئو به تقابل با ایران اعتقاد دارد
این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به دوستی دیرینه و همراهی دیگر افراد مهم در تیم امنیتی ترامپ ازجمله وزیر دفاع و رئیس سازمان سیا با مایک پمپئو و تأکید بر اینکه او نقش اصلی را در سیاستهای امنیتی روزمره آمریکا دارد، گفت: البته در مورد پیشنهاد مذاکرهای که ترامپ مطرح میکند، پمپئو هم تابع مافوقش است اما درمجموع و با توجه به جمیع جهات و شواهد و قرائن بعید است که پمپئو به مذاکره با ایران اعتقادی داشته باشد و بیشتر به دنبال فراهم کردن زمینهای برای ایجاد مشکل برای نظام جمهوری اسلامی است.
احمدی با بیان اینکه متأسفانه در تیم امنیتی ترامپ و مادام که مذاکرهای در کار نیست، این رویکرد غالب است، اضافه کرد: در موضوع سقوط پهپاد آمریکایی و یا برخی حملات به برخی پایگاههای آمریکایی در دسامبر در عراق، پمپئو ظاهراً خواستار حمله به ایران و اقدام مستقیم علیه ایران در داخل ایران بود و نه صرفاً حمله به گروههایی که در عراق به ایران نزدیک هستند. او شخصیتی با این بینش و گرایش افراطی است که عمدتاً در تیم امنیتی ترامپ در رابطه با ایران نقش دارد و درنتیجه بهرغم اقدامات خوبی که وزارت امور خارجه ما برای لغو تحریمها مشخصاً ظرف دو ماه گذشته در ارتباط با مسئله بحران کرونا انجام داده است و بسیجی که تلاش شده صورت گیرد، نشانهای از اینکه تیم امنیتی ترامپ در فکر تغییری در سیاستش باشد دیده نشده است.
آمریکاییها همچنان در حال ایجاد مشکل برای ایران هستند
وی با اشاره به تأکید دبیر کل سازمان ملل، کمیسر عالی حقوق بشر و دیگر شخصیتهایی در این سطح بر تعلیق و یا دستکم تخفیف تحریمهای یکجانبه و همچنین مواضع مثبت رهبران برخی کشورها و وزیران خارجه و ارسال نامههایی از سوی شخصیتهای غیردولتی، دانشگاهی و مذهبی در این رابطه، گفت: هنوز شاهد تحول در مواضع آمریکا نیستیم و ظاهراً موضع دولت آمریکا در رابطه با درخواست وامی که ایران از صندوق بینالمللی پول داشته نیز منفی است. البته آمریکا نمیتواند آن را وتو کنند چراکه این وام اضطراری صندوق است و با رأی اکثریت ساده آرا در موردش تصمیمگیری میشود و بلوک رأی آمریکا (16.5 درصد) در حدی نیست که بتواند آن را وتو کند؛ اما بههرحال نفوذ آمریکا در این رابطه میتواند تأثیرگذار باشد و صندوق بینالمللی پول با توجه به مخالفت آمریکا هنوز نتوانسته موافقت خود را اعلام کند؛ بنابراین آمریکاییها همچنان در همه حوزهها در حال ایجاد مشکل برای ایران هستند.
دولت ترامپ بیتوجه به افکار عمومی بینالمللی
این تحلیلگر مسائل بینالملل با بیان اینکه این اقدامات دولت آمریکا قطعاً تبعاتی برای این کشور دارد، توضیح داد: وجهه یک کشور، دولت و رئیسجمهور در سطح بینالمللی، یک عامل مهم است و جزئی از امنیت ملی آن کشور بهحساب میآید. این مسئله باید برای آمریکا و یا هر دولت دیگری مهم باشد؛ اما طی سه سال ونیمی که تیم ترامپ در آمریکا سر کار بوده، چندان این موضوع در رأس اولویتهایش قرار نداشته است. همین شعار «اول آمریکا» و تمرکز بر آمریکا و نادیده گرفتن منافع دیگر کشورها و همچنین مسائلی که در ارتباط با تجارت بینالملل، جهانیشدن، مسائل محیط زیست و موافقتنامه پاریس بهرغم اجماع تقریبی بینالمللی و افکار عمومی و اهمیت آن برای دنیا متأسفانه اعتنایی به آن نکرد.
ضرورت افزایش فشارها به تیم ترامپ
احمدی درعینحال تأکید کرد: اگر بخواهیم واقعبینانه به مسئله نگاه کنیم برای اینکه فشارها بتواند به تیم ترامپ تاثیر بگذارد باید خیلی بیشتر از این باشد. البته فشارهایی که تاکنون وارد شده و وزارت خارجه حداکثر تلاش را که تا کنون امکان داشته انجام داده و موفق هم بوده است؛ اما فشاری که تاکنون ایجاد شده در حدی نیست که بتواند دولتی مانند دولت ترامپ با ویژگیهایی که از آن میشناسیم را تحت تأثیر قرار دهد. شاید اگر دولت نرمالی در آمریکا سرکار بود را تحت تأثیر قرار میداد که البته در آنهم جای تردید است.
وی یادآور شد: در دهه 1990 که تحریمهای شورای امنیت علیه عراق برقرار بود، سایر کشورها جز آمریکا و انگلیس بهطورجدی خواستار لغو این تحریمها بودند. بااینکه جنگ کویت تمام شده بود اما آمریکا و انگلیس برای تداوم تحریمها مُصِر بودند. به دلیل این تحریمها خسارات عظیم انسانی به مردم عراق وارد شد و در یک نمونه 600 هزار کودک عراقی به دلیل نبود امکانات پزشکی و غذایی جان خود را ازدستداده بودند. در آن مقطع تظاهرات چند صدهزارنفری در پایتختهای اروپایی انجام میشد. سایر اعضای شورای امنیت نیز فشار زیادی برای لغو تحریمها وارد میکردند؛ اما متأسفانه دولت کلینتون زیر بار نرفت؛ بنابراین، فشاری که اکنون به دولت ترامپ واردشده خوب است و باید ادامه یابد اما کافی نیست.
این کارشناس مسائل بینالملل بابیان اینکه تقریباً همه کشورها، جز شاید تعداد معدودی از کشورها که از شمار انگشتان یک دست تجاوز نمیکند، اعلام کردهاند که با تحریم مخالفاند و آن را محکوم کردهاند، گفت: البته این یک موضع سیاسی است، اما ازآنجاکه در مسئله تحریمها شرکتها و بانکها نقش دارند، دولتها تا این حد پیش نرفتهاند که یک پشتوانه اجرایی برای آن فراهم کنند.
0 Comments