جدیدترین مطالب

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

Loading

أحدث المقالات

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

Loading

پيمان جديد منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای و ابهامات هنجاری آن

شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیمان جدید با عنوان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای یک ابزار حقوقی نیست و حامیان این پیمان به‌خوبی آگاه هستند که کشورهای دارنده تسلیحات اتمی، سلاح هسته‌ای را مطلوب و حتی ضروری برای نیازهای امنیتی خود می‌دانند و هیچ‌گاه در آینده قابل پیش‌بینی قصد حذف زرادخانه هسته‌ای خود را ندارند.

ژان باپتیست ویلمر در مطلبی که موسسه تحقیقات راهبردی فرانسه آن را منتشر ساخت، نوشت: در سال 2017، مجمع عمومی سازمان ملل متحد پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای را با رأی موافق 122 کشور به تصویب رساند. این پیمان اعضا را از آزمایش، تولید، کسب، در اختیار گرفتن، ذخیره‌سازی سلاح هسته‌ای و نیز کمک، تشویق یا ترغیب دیگر کشورها به انجام این قبیل فعالیت‌ها منع می‌نماید.

پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای از سوی تعدادی از کشورها و سازمان‌های مردم‌نهاد حمایت می‌شود و مذاکرات مربوط به این پیمان بدون حضور کشورهای دارنده سلاح اتمیِ عضو دائم شورای امنیت و چهار کشور دارنده سلاح اتمی غیر عضو پیمان منع اشاعه هسته‌ای (رژیم صهیونیستی، هند، پاکستان و کره شمالی) انجام شد.

کشورهای دارنده تسلیحات اتمی اصرار دارند که پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای به‌واسطه اینکه عضو آن نیستند آثار حقوقی برای آن‌ها ندارد. به‌علاوه، تمامی کشورهای دارنده تسلیحات اتمی و کشورهای تحت چتر حمایت هسته‌ای آن‌ها مخالفت خود را با پیمان مذکور اعلام کرده‌اند.

مسئله این نیست که پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای تأثیر حقوقی دارد یا نه و همچنین مسئله این نیست که آیا پیمان یادشده تأثیر هنجاری دارد یا نه؛ بلکه موضوع اعمال فشار اجتماعی بر کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای و ننگ‌انگاری کاربرد سلاح هسته‌ای و تضعیف حمایت این کشورها از بازدارندگی هسته‌ای است.

توقف در مرحله اول

آیا پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای یک هنجار هست یا نه؟ ادعای هنجاری در ارتباط با این پیمان وجود دارد و قدرت این هنجار باید ارزیابی شود.

هنجار انتظارات جمعی برای رفتار مناسب بازیگران به شمار می‌رود. هنجار به معنای «باید» است و اینکه یک کنشگر چگونه عمل کند. در میان انواع مختلف هنجارها، پیمان منع جنگ‌افزار و تسلیحات هسته‌ای در دسته‌بندی هنجارها، جزو هنجارهای تنظیمی، آمرانه و محدودکننده رفتار قرار می‌گیرد.

بر اساس مدل سه مرحله‌ای چرخه حیات هنجارها که توسط مارتا فينمور و كاترين سيكينک مطرح شده است (الف: پیدایش و ظهور، ب: شیوع و گسترش ج: درونی‌سازی)، هنجار مربوط به پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای در مرحله پیدایش متوقف شده و نتوانسته است شرایط کمی و کیفی برای ورود به مرحله گسترش را تأمین کند.

هنجارها برای پیدایش و سپس ورود به مرحله گسترش مستلزم پذیرش آن هنجارها توسط تعداد قابل‌توجهی از کشورها و نیز شماری از کشورهای مهم جهان است. به‌علاوه، موفقیت یک هنجار به ویژگی‌های ذاتی آن نیز بستگی دارد.

تعداد کشورهای پذیرنده هنجار

سه سال بعد از تصویب پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2017، فقط 81 کشور آن را امضا و 37 کشور آن را در مجلس‌های خود تصویب کردند، درحالی‌که لازم‌الاجرا شدن پیمان مذکور نیاز به تصویب 50 کشور دارد. تصویب پیمان مذکور توسط مجلس‌های 37 کشور معادل 19 درصد از کل کشورهای جهان است که کمتر از یک‌سوم مورد نیاز از کل کشورها است.

37 کشوری که پیمان یادشده را تصویب کرده‌اند، دارای ویژگی خاصی هستند. تقریباً تمامی این 37 کشور متعلق به جنوب جهانی هستند و برخی این پیمان را ابتکار پسااستعماری تعبیر کرده‌اند. این کشورها 6/8 درصد از جمعیت جهان و 2/5 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل می‌دهند.

از دیدگاه واقع‌گرایی، تولید ناخالص داخلی به‌عنوان یکی از ویژگی‌های اصلی قدرت در کنار جمعیت، هزینه‌های دفاعی و نوآوری‌های فناورانه مهم است. روندی که صرفاً توسط کشورهای کمتر قدرتمند حمایت شده، بخت کمی برای ایجاد نتایج ملموس دارد.

عضویت کشورهای مهم

همچنین مهم است که چه کشورهایی هنجار را می‌پذیرند. برخی از کشورها برای پذیرش یک هنجار مهم هستند و برخی دیگر کمتر اهمیت دارند. در قضیه تسلیحات هسته‌ای، کشورهای مهم به‌طور خاص کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای هستند. ازآنجاکه کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای عضو پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای نیستند یا قصد ندارند در آینده به عضویت آن در آیند، تعداد کشورهای مهمی که هنجار مذکور را تصویب کرده‌اند صفر است.

دسته دوم کشورهای بالقوه مهم، کشورهایی با موقعیت اخلاقی خاص هستند. به‌عنوان‌مثال آفریقای جنوبی در زمان ریاست جمهوری ماندلا در کمپین معاهده مین ضدنفر بسیار صاحب نفوذ بود. ازاین‌رو، کشورهای مهم برخوردار از موقعیت اخلاقی را می‌توان کشورهای قدرتمند و تأثیرگذار (همانند آفریقای جنوبی) تعبیر کرد. در میان 37 کشوری که پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای را تصویب کرده‌اند، یافتن چنین ترکیبی (مهم و دارای موقعیت اخلاقی تأثیرگذار) دشوار است. ازاین‌رو بعید است هنجار مرتبط با پیمان مذکور گسترش یابد.

ویژگی ذاتی هنجار

ویژگی ذاتی هنجار نیز مهم است. تأثیر هنجار فقط به تعداد و ماهیت کشورهایی که آن را تصویب می‌کنند بستگی ندارد، بلکه ویژگی‌های ذاتی هنجار نیز حائز اهمیت است. هنجارهایی که روشن و فاقد ابهام و پیچیدگی بوده و چالش‌های متعددی را پشت سر گذاشته‌اند، به‌احتمال‌زیاد تأثیرگذار هستند. با این ویژگی، هنجار مربوط به پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای در شکل فعلی‌اش بسیار جدید بوده و ماهیت آن مبهم و پیچیده است. ضمناً نواقص حقوقی زیادی در پیمان مذکور وجود داشته و عجولانه تهیه‌شده است.

توقف در مرحله دوم

بر اساس الگوی سه‌بخشی خلع سلاح یعنی ننگ‌انگاری تسلیحات هسته‌ای، مشروعیت‌زدایی و حذف آن‌ها، هنجار مربوط به پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای در میان جامعه مدنی نتایجی داشته است؛ اما در مرحله دوم یعنی مشروعیت‌زدایی متوقف شده و نتوانسته است وارد مرحله حذف و برچیدن تسلیحات اتمی شود و بعید است وارد مرحله سوم شود که هدف هنجار نیز همین مرحله است.

سه دلیل برای عدم ورود هنجار مذکور به مرحله حذف تسلیحات هسته‌ای وجود دارد: 1) استثنایی بودن سلاح هسته‌ای 2) فضای امنیت بین‌الملل 3) فشار همتا بر فشار اجتماعی در میان کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای مقدم است.

نتیجه‌گیری

پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای در بهترین حالت توجهات را از پروژه‌های خلع سلاح موجود منحرف خواهد ساخت و در بدترین حالت می‌تواند روند تحقق خلع سلاح هسته‌ای را کُند ساخته یا حتی متوقف نماید. درهرصورت پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای تأثیر مثبتی بر صلح و امنیت بین‌المللی نخواهد داشت. پیمان یادشده روند خلع سلاح هسته‌ای را تقویت نخواهد کرد، بلکه احتمال تحقق آن را در آینده کمتر خواهد کرد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *