جدیدترین مطالب

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

شکل‌گیری نظم جدید در روابط بین قدرت‌ها

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ روسیه و اوکراین و جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، با اهداف و بازیگران متفاوتی شکل‌گرفته‌اند، اما تحولات میدانی و سیاسی نشان می‌دهد که به طور کامل از یکدیگر جدا نیستند.

پیامدهای راهبردی کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای هم‌زمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.

ناکارآمدی رزمایش منطقه‌ای شرق آسیا به رهبری آمریکا در برابر چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به مانیل برای گفت‌وگوهای دیپلماتیک منطقه‌ای که در اواسط ژوئیه انجام گرفت، به‌عنوان نشانه‌ای مستقیم از تعهد آمریکا به امنیت اقیانوس آرام معرفی شد. اما پیش از پایان همان هفته، یک افسر گارد ساحلی چین در جریان یک رویارویی در منطقه «سکند توماس شول»، یک ملوان فیلیپینی را مجروح کرد و به یک قایق نیروی دریایی فیلیپین آسیب رساند. این ماجرا در حالی رخ داد که نشست‌های دیپلماتیک سطح بالا در پایتخت در جریان بود.»

اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران در پرتو تحولات امنیتی منطقه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوع‌بخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.

تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.

Loading

أحدث المقالات

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

واقعیت های پیمان سه‌جانبه مکه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسش‌هایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق می‌تواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟

شکل‌گیری نظم جدید در روابط بین قدرت‌ها

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جنگ روسیه و اوکراین و جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، با اهداف و بازیگران متفاوتی شکل‌گرفته‌اند، اما تحولات میدانی و سیاسی نشان می‌دهد که به طور کامل از یکدیگر جدا نیستند.

پیامدهای راهبردی کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی، ظرفیت واقعی زرادخانه آمریکا برای ایفای هم‌زمان تعهدات امنیتی در چند جبهه را زیر سؤال برده است؛ موضوعی که بر بازدارندگی، توان تولید دفاعی و اولویت‌بندی منابع واشنگتن اثر می‌گذارد.

ناکارآمدی رزمایش منطقه‌ای شرق آسیا به رهبری آمریکا در برابر چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به مانیل برای گفت‌وگوهای دیپلماتیک منطقه‌ای که در اواسط ژوئیه انجام گرفت، به‌عنوان نشانه‌ای مستقیم از تعهد آمریکا به امنیت اقیانوس آرام معرفی شد. اما پیش از پایان همان هفته، یک افسر گارد ساحلی چین در جریان یک رویارویی در منطقه «سکند توماس شول»، یک ملوان فیلیپینی را مجروح کرد و به یک قایق نیروی دریایی فیلیپین آسیب رساند. این ماجرا در حالی رخ داد که نشست‌های دیپلماتیک سطح بالا در پایتخت در جریان بود.»

اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران در پرتو تحولات امنیتی منطقه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوع‌بخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.

پیامدهای تفاهم ایران و عمان برای امنیت خلیج‌فارس و تنگه هرمز

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقه‌ای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیج‌فارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.

Loading

پیامدهای منطقه‌ای بهبود روابط ایران – عربستان

شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان‌ دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آن‌ها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.

وب‌سایت شورای آتلانتیک آمریکا در یادداشتی نوشت: استدلال مشابهی نیز درباره عربستان و ایران وجود دارد. بسیاری از تحلیل‌گران ادعا می‌کنند «جنگ سرد» بین دو کشور ناشی از اختلافات مذهبی است. آن‌ها معتقدند عربستان و ایران برای رهبری جهان اسلام با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ اما این ادعا این مبالغه‌ای بیش نیست، زیرا هر یک از این کشورها اصولاً از جوامع سنی و شیعی خود حمایت می‌کنند. علاوه بر این، به‌رغم وجود اختلافات میان وهابیت و تشیع، اختلافات مذهبی دو کشور در مقایسه با اختلافات سیاسی و اقتصادی و رقابت آن‌ها برای افزایش نفوذ منطقه‌ای، دارای اهمیت کمتری است. سردی روابط ریاض و تهران به دلیل ترجیحات مذهبی به‌اندازه تلاش دو کشور برای استقلال ملی، برتری و نفوذ در منطقه نبوده است.

برخلاف کلیشه‌های رایج، ریاض و تهران دارای منافع مشترک زیادی هستند. هر دو کشور، با توجه به اهمیت بازار نفت برای اقتصادشان به دنبال ثبات قیمت نفت هستند. حدود 79.4 درصد ذخایر نفت جهان در کشورهای عضو اوپک قرار دارد و خاورمیانه با دارا بودن 65.4 درصد دارای بیشترین سهم است. عربستان سعودی و ایران 35.5 درصد از ذخایر اوپک را در اختیاردارند. این دو کشور از زمان تشکیل اوپک در سال 1960 چندین بار برای تنظیم میزان عرضه و تعیین قیمت نفت خام همکاری کرده‌اند. کنترل قیمت‌ها تضمین‌کننده درآمد ثابت نفت برای همه کشورهای تولیدکننده نفت است و پیش‌بینی‌پذیری را برای برنامه‌ریزان اقتصادی در ایران و عربستان فراهم می‌کند.

ریاض و تهران برای افزایش نفوذ منطقه‌ای در حال رقابت با یکدیگر هستند، این رقابت پس از حمله سال 2003 ایالات‌متحده به عراق که باعث برکناری دولت صدام حسین شد شروع شده است. ریاض و تهران روابط خود را با گروه‌ها و کشورهای وفادار به خود تقویت کردند. مبارزه برای دستیابی به قدرت منطقه‌ای برای هر دو کشور بسیار پرهزینه بوده و باعث نوسانات گسترده‌ای در قیمت نفت شده است؛ بنابراین ایجاد منطقه‌ای باثبات بدون وجود تنش و درگیری نظامی دومین حوزه منافع مشترک بین ریاض و تهران است.

حوزه سوم منافع مشترک دو کشور، مسئله اسرائیل و فلسطین است. علی‌رغم گزارش‌ها مبنی بر همکاری اطلاعاتی عربستان سعودی و اسرائیل، ریاض و تهران هنوز مسئله فلسطین را مهم دانسته و نگران کنترل رژیم صهیونیستی بر اماکن مقدس مسلمانان و توسعه‌طلبی این رژیم در کرانه باختری و همچنین توانمندی‌های تسلیحات هسته‌ای اعلام‌نشده اسرائیل هستند. عربستان سعودی از امارات و بحرین در عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی پیروی نکرده است.

چهارمین حوزه منافع مشترک ریاض و تهران روابط نزدیک آن‌ها با اتحادیه اروپا است، چراکه روابط با اتحادیه مشکلات کمتری نسبت به روابط با آمریکا، روسیه و چین برای آن‌ها دارد. روابط عادی بین عربستان و ایران موجب ایجاد روابط نزدیک‌تر با اتحادیه اروپا برای هر دو کشور خواهد بود.

با توجه به اینکه ایالات‌متحده در حال خارج کردن نیروهای خود از منطقه است، اعتماد ریاض به ایالات‌متحده به‌عنوان یک متحد دفاعی در حال کاهش است.

ایران و عربستان سعودی پیش‌تر توانسته‌اند اختلافات خود را کنار بگذارند.

امنیت و رفاه خاورمیانه به دو کشور عربستان سعودی و ایران بستگی دارد. اگر ریاض و تهران بر منافع مشترک خود تمرکز کنند، کشورهای همسایه به‌سرعت از این الگو پیروی خواهند کرد. بهبود روابط عربستان سعودی و ایران به خاموش شدن شعله‌های آتش در منطقه و پیرامون آن کمک می‌کند. روابط بهتر میان ریاض و تهران نه‌تنها برای خاورمیانه بلکه برای شمال و شرق آفریقا منافعی به همراه خواهد داشت و به کشورهای مسلمان این امکان را می‌دهد که بر کاهش فقر و تعصبات مذهبی، تروریسم و ایجاد اصلاحات دموکراتیک تمرکز کنند.

دولت فعلی جو بایدن می‌تواند نقش مهم‌تری در ایجاد روابط صلح‌آمیز بین عربستان سعودی و ایران نسبت به تلاش‌های ناکارآمد ترامپ برای ایجاد یک ائتلاف منطقه‌ای علیه ایران داشته باشد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *