شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
اندیشکده دفاعی رند آمریکا در گزارشی نوشت: بر اساس یکی از گزینهها، آمریکا در یک راهبرد بزرگ خویشتنداری واقعگرایانه، رویکرد سازندهتری در قبال سایر قدرتها اتخاذ کرده، حضور نظامی و تهاجمی خود را کاهش داده و به برخی از تعهدات امنیتی خود پایان داده یا به توافق دوباره در آنها مبادرت میکند. برای کمک به درک و فهم این گزینه توسط مردم و سیاستگذاران آمریکا، نویسندگان گزارش حاضر چگونگی تغییر سیاستهای امنیتی آمریکا تحت یک راهبرد بزرگ خویشتنداری در مناطق کلیدی را توضیح داده، پرسشهای بیجواب مهم را مشخص کرده و گامهای بعدی این گزینه و پیامدهای سیاسی آن را ارائه دادهاند.
نویسندگان گزارش حاضر به این نتیجه رسیدهاند که سیاست منطقهای تحت راهبرد بزرگ خویشتنداری بسته به سطح منافع آمریکا و ریسک احتمال سلطه یک کشور قدرتمند بر منطقه، متغیر خواهد بود. با توجه به توانمندیهای نظامی قابلتوجه چین، طرفداران خویشتنداری خواهان نقش نظامی هرچه بیشتر آمریکا در شرق آسیا نسبت به مناطق دیگر هستند.
به توصیه این نویسندگان، طرفداران راهبرد عالی خویشتنداری باید راههایی برای پیشبرد این سیاستها ارائه دهند. مخصوصاً، آنها باید مشخص کنند که کدام تغییرات در توانمندیها و رفتار قدرتهای بزرگ، منافع حیاتی آمریکا را به خطر میاندازد، آمریکا در کدام مناطق دریایی باید برتری خود را حفظ کند، اولویتهای فعالیتهای نظامی در زمان صلح کدامها هستند و برنامهریزی وزارت دفاع آمریکا باید چه سناریوهای جنگی را مدنظر قرار دهد.
یافتههای مهم
فرضیهها و ارزیابی طرفداران خویشتنداری از تهدیدها با فرضیهها و ارزیابی سیاستگذارانی که راهبرد بزرگ آمریکا از زمان پایان جنگ سرد را شکل دادهاند، متفاوت است. بهطورکلی، طرفداران خویشتنداری برای حلوفصل تناقض منافع، بیشتر به دیپلماسی متکی هستند و در دفاع از منافع حیاتی آمریکا، سایر کشورها را به حفظ برتری و قدرت نظامی ترغیب میکنند.
اگر راهبرد بزرگ خویشتنداری به کار گرفته شود، آمریکا ارتش کوچکتری خواهد داشت، از تعهدات امنیتی خارجی آن و نیروهای مستقر در خارج این کشور کاسته خواهد شد و بهکارگیری نیروی نظامی با موانع بیشتری نسبت به سیاستهای کنونی مواجه خواهد بود.
پیامدهای خاص این راهبرد بزرگ از منطقهای به منطقه دیگر بسته به سطح منافع آمریکا و خطر احتمال سلطه یک قدرت بر این مناطق، متغیر خواهد بود. طرفداران این راهبرد به دنبال رویکردی سازندهتر با رقبای فعلی آمریکا نظیر روسیه و ایران هستند.
راهبرد آمریکا در آسیا- اقیانوسیه، مهمترین حوزه مورد اختلاف در میان طرفداران خویشتنداری محسوب میشود. طرفداران خویشتنداری معتقدند که ظهور یک کشور قدرتمند در شرق آسیا، اروپا یا خلیجفارس، منافع حیاتی آمریکا را به مخاطره میاندازد، اما آنها هنوز دستورالعملی در مورد چگونگی ظهور این تهدید در اختیار سیاستمداران قرار ندادهاند. برای ارائه سیاستهای هرچه دقیقتر در هر منطقه، طرفداران خویشتنداری باید منطقه خود را قویتر سازند و به تجزیهوتحلیلهای مضاعف بپردازند.
پیشنهادها
برای بررسی دقیقتر نسخههای سیاسی، ارزیابی دلایل زیربنای راهبرد بزرگ خویشتنداری ضروری است. برای اجتناب از احتمال اشتباه کلی یا جزئی دریکی از فرضیههای اصلی راهبرد بزرگ خویشتنداری، باید راهبردهای کاهش ریسک ارائه شود.
باید تعیین شود که در چه شرایطی، آمریکا عقبنشینی نظامی را متوقف و حتی به افزایش عملیات نظامی در یک منطقه مبادرت خواهد کرد و کدام تغییرات در توانمندیها و رفتار قدرتهای بزرگ، تهدیدی جدی علیه منافع آمریکا محسوب میشود.
در مورد چگونگی پاسخ به فعالیتهای چین، روسیه و ایران در منطقه خاکستری، دستورالعملی تهیه شود و مناطق دریایی نیازمند حفظ برتری آمریکا باید مشخص گردد. نسخههایی در مورد چگونگی ارزیابی این تهدیدها و فعالیت در حوزه فضایی و سایبری تجویز شود و برای راهنمایی برنامههای وزارت دفاع آمریکا و اتخاذ مواضع آن، سناریوهایی تعریف شود. اولویتهایی برای فعالیتهای ارتش آمریکا در زمان صلح، نظیر رزمایشها، ارائه و سیاستهای آمریکا در آفریقا، آمریکا و قطب شمال مشخص شود.
پیشنهادهایی در مورد تجارت و دیگر مسائل اقتصادی بینالمللی ارائه شود و صرفهجوییهای حاصل از این سیاستهای تجویزی مورد ارزیابی قرار گیرد.
0 Comments