شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
محسن پاک آیین در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: ممکن است اینطور به نظر برسد که تمایل ترکیه برای عضویت در سازمان شانگهای بهمعنای فاصله گرفتن این کشور از غرب، ناتو و اتحادیه اروپاست، اما واقعیت این است که بهخاطر وابستگیهای ترکیه به معیارهای اروپایی و عضویت در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، قطعا فاصله گرفتن از ناتو در چارچوب اهداف اردوغان نخواهد بود.
وی با اشاره به چالشها و مشکلاتی که ترکیه با اروپا و غرب دارد، گفت: ترکیه در مسائل امنیتی با کشورهای پیرامونی خود از جمله قبرس و یونان دچار مشکل شده است و اتحادیه اروپا برای رفع اشغال قبرس شمالی از سوی ترکیه و رفع تضادهای اروپا و ترکیه در دریای مدیترانه اعمال فشار میکند، ازاینرو، ترکیه اختلافاتی با غرب و اروپا دارد که ناچار است در مقاطعی با سیاستهای آنها همراهی کند و با این شرایط، همراهی و همسویی با منافع مجموعهای از کشورهای حوزه شرق کار آسانی برای ترکیه نخواهد بود.
این کارشناس مسائل منطقه و بینالملل ادامه داد: بهنظر میرسد مجموعه اختلافاتی که ترکیه با اروپا و ناتو دارد، باعث شده تا اردوغان به فکر عضویت در سازمان امنیتی شانگهای بیفتد تا از این سازمان برای تامین منافع خود به اسم ایجاد توازن در روابط با غرب و شرق یا روابط میان ناتو و شانگهای بهره ببرد.
وی با تاکید بر این که شانگهای سازمانی مثل ناتو نیست که اهداف نظامی شبیه به آن داشته باشد، اظهار داشت: شانگهای بیشتر یک نهاد امنیتی است، نه نظامی و اهداف آن نیز مبتنی بر ایجاد بازدارندگی است، نه تجاوز به کشورهای دیگر. ازاینرو، به لحاظ ماهوی، گرایش و عضویت در این دو نهاد با یکدیگر متفاوت است. بنابراین رویکردی که در عضویت ترکیه در ناتو دنبال شده است، لزوما با درخواستش برای عضویت در سازمان شانگهای یکی نیست و شاید از این درخواست، هدفی سیاسی را دنبال میکند.
این دیپلمات پیشین کشورمان درباره اهداف اردوغان از طرح چنین درخواستی گفت: طبیعی است که اردوغان میخواهد با عضویت در سازمان شانگهای از کارت آن برای تامین منافع ترکیه در منطقه و جهان استفاده کند. یکی از مهمترین دلایل طرح این درخواست با توجه به مشکلاتی که ترکیه با کشورهای غربی و آمریکا دارد این است که اردوغان سعی دارد با عضویت در شانگهای به کشورهای غربی و ناتو فشار بیاورد تا بهنحوی فشارهای ناتو و اتحادیه اروپا علیه خود را کاهش دهد.
پاک آیین درباره گرایش کشورهای منطقه بهویژه ترکیه به عضویت در سازمان شانگهای تصریح کرد: کشورهای منطقه و جهان به عضویت در پیمانها و اتحادیههای منطقهای علاقهمند هستند و ترکیه هم عضویت در شانگهای بهعنوان یک نهاد امنیتی را در چارچوب همکاری با کشورهای منطقه و پیرامونی دنبال میکند، بویژه آنکه در سال های آینده، قدرت از غرب به شرق منتقل خواهد شد.
این کارشناس مسائل منطقه و بینالملل خاطرنشان کرد: ترکیه با عضویت در سازمان شانگهای میخواهد جایگاه خود را در شرق محکم و حفظ کند و بهعنوان کشوری که هم در آسیا، موقعیت جغرافیایی، سیاسی و اقتصادی خوب دارد و هم در اروپا، سعی دارد از هر دو موقعیت و مزایای آنها بهره ببرد.
این دیپلمات پیشین کشورمان درباره تداخل اهداف و رویکردها میان شانگهای و ناتو یا پیگیری اهداف کشورهای غربی از سوی ترکیه و همزمان پیگیری اهداف کشورهای عضو شانگهای گفت: بهنظر نمیرسد اگر در مقطعی اختلافی بین سازمان شانگهای و ناتو پیش آید، اردوغان سمت شانگهای را بگیرد. در چنین شرایطی با توجه به رویکردها و منافعی که آنکارا در روابط با اروپا و آمریکا دارد، سعی میکند در کنار کشورهای غربی و ناتو ایفای نقش کند.
پاک آیین ورود ترکیه به سازمان شانگهای را موضوعی حساس دانست که قطعا ابعاد وجوانب مختلف آن از سوی این سازمان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
0 Comments