شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه مشترک چین، عربستان و ایران و احیای روابط دیپلماتیک تهران – ریاض ، استقبال دبیر کل سازمان ملل از توافق میان ایران و عربستان، واکنش مبهم جو بایدن به توافق تهران – ریاض، بازتاب توافق در کشورهای عربی ، سفر وزیر خارجه عربستان به پاریس و رایزنی در مورد تحولات منطقه‌ای، تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در قبال ایران، انحلال مکانیزم “اینستکس” توسط کشورهای اروپایی، نهایی شدن خرید جنگنده‌های سوخو ۳۵ از روسیه، سفر رهبر بلاروس به ایران، هشدار هرتزوگ نسبت به فروپاشی رژیم صهیونیستی، ابراز نگرانی وزیر دفاع آمریکا از خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها، تاسیس پایگاه قطبی انگلیس در نروژ ، تاکید ماکرون بر پیروزی بر روسیه در جنگ اوکراین، توافق فرانسه و بریتانیا بر سر کنترل مهاجرت، هشدار وزیرخزانه داری آمریکا نسبت به فروپاشی اقتصادی کشور واعتراض هنگ کنگ به طرح ژاپن برای رهاسازی آب تصفیه شده نیروگاه فوکوشیما از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریم‌ها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریم‌های آمریکا قرار نمی‌گیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین: تاکید فرانسه بر اهمیت بازگشت ایران به تعهدات برجامی، انتقاد مدیر اینستکس از عدم همکاری بانک‌های بزرگ اروپایی،، هشدار اسرائیل به بایدن درباره برجام، تلاش رژیم صهیونیستی برای ایجاد ترتیبات ویژه امنیتی با کشورهای عربی، تایید ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا، درگیری شدید ارتش ترکیه و سوریه در حومه «الرقه، طرح های تحریمی علیه بن سلمان در مجلس نمایندگان آمریکا، شکایت گزارشگران بدون مرز از بن سلمان به اتهام جنایت علیه بشریت،آزمایش موفق سیستم جدید دفاعی آمریکا، مخالفت رئیس جمهور ارمنستان با حکم برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش، تحریم های جدید آمریکا علیه روسیه و واکنش مسکو، نشست آ.سه.آن و شورای امنیت درباره میانمار و هشدار دبیر کل سازمان ملل درباره کاهش کمک‌ها به یمن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در خصوص برجام در موقعیت اخلاقی و حقوقی بالایی قرار دارد، گفت: به نظر می‌رسد مواضع نسبتاً تندی که اروپاییها این روزها در رابطه با برجام مطرح میکنند، بیشتر برای سنجش مواضع بازیگران برجام به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران در شرایط بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و احتمال مذاکره بر سر چگونگی بازگشت به تعهدات برجام است؛ اقدامی که اصطلاحاً به آن «بالون آزمایشی» یا Trial Balloon گفته می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در صورت لغو تحریم‌ها، ایران گام‌های خود در کاهش تعهدات برجامی را لغو خواهد کرد اما حاضر به مذاکره مجدد با آمریکا درباره برجام نیست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را در نوامبر ۲۰۱۸ و پس از خروج از توافق هسته‌ای برجام با ایران دوباره وضع کرد. این تحریم‌ها در دوره همه گیری کرونا بر نظام بهداشتی ایران اثر منفی داشته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رهبران اروپایی اخیراً از توافقی خبر داده‌اند که «برای افزایش استقلال راهبردی اتحادیه اروپا و تولید کالاهای اساسی در اروپا اهمیت زیادی دارد»؛ اما این بیانیه نیازمند جلب‌توجه مدیران شرکت‌های بین‌المللی است. تلاش اتحادیه اروپا برای جهت‌دهی به زنجیره عرضه ممکن است بسیاری از بخش‌های اقتصادی، حتی بخش‌های نامرتبط با امور سنتی امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. مکان جغرافیایی حوزه نفوذ اتحادیه اروپا احتمالاً جریان زنجیره عرضه آینده اروپا را دیکته خواهد کرد. اکنون اهمیت «استقلال راهبردی» ازنظر اقتصادی به‌اندازه اهمیت آن ازلحاظ نظامی و سیاسی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه پاندمی کرونا به معنای تأخیر در برگزاری اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) است، اما این تأخیر می‌تواند فرصتی برای بهبود بیشتر رژیم ان.پی.تی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هسته‌ای با ایران به نقطه‌ای رسیده است که بازگشت بحران قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هسته‌ای با ایران هم برای عدم‌اشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. می‌توان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هسته‌ای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: تأکید اتحادیه اروپا بر لزوم رفع تحریم‌ها علیه ایران، درخواست مقامات ارشد اسبق جهان برای کاهش تحریم های ایران ، تاکید مسکو بر گسترش فعالیت اینستکس، اعلام آخرین آمار مبتلایان به کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی ، افزایش جریمه و تمدید قرنطینه در آمریکا و اروپا، اعلام وضعیت جنگی علیه ویروس کرونا از سوی گوترش، تهدید ترامپ ضد هند، برگزاری نشست شورای امنیت درباره کرونا، تاکید سازمان جهانی بهداشت برضرورت لغو قرنطینه بصورت گام به گام، تشدید تنش‌های دیپلماتیک بین چین و برزیل بر سر کرونا، کاهش تحرکات نظامی ترکیه در سوریه، توقف مذاکرات گروه طالبان با کابل و خروج ائتلاف بین‌المللی از پایگاه «ابوغریب» عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمت‌های نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن می‌خواهد قیمت‌ها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امنیت اروپا به‌طور فزاینده‌ای به یک معضل برای اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نگرانی‌های فوری درباره تهدید روسیه علیه اروپا و افزایش ابهام درباره تعهد واشنگتن به امنیت اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه را به اتخاذ اقداماتی بی‌سابقه در حوزه امنیت و دفاع سوق داده است.»