شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان ناتو و روسیه در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی شده و حملات اعضای ناتو و اتحادیه اروپا به رهبران روسیه به طرق مختلف ادامه دارد. به باور مخالفان روسیه، پوتین که دلتنگ اتحاد جماهیر شوروی سابق است، در حال مبارزه برای ایجاد مجدد منطقه تحت نفوذ روسیه در شرق است. به اعتقاد آنها، او که ناپدید شدن شوروی را یک «فاجعه ژئوپلیتیکی» میداند، میخواهد نظم بینالمللی پس از شوروی را مورد بازبینی قرار دهد و نفوذ خود را بر جمهوریهای سابق شوروی به دست آورد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان و قدرتمندترین نیروهای نظامی متعارف در اروپا را در اختیار دارد. در حال حاضر، نیروهای روسیه در اوکراین، گرجستان و مولداوی مستقر هستند. درحالیکه با افزایش قدرت نظامی روسیه در نزدیکی اوکراین جرقه بحرانزده شد، رئیسجمهور ولادیمیر پوتین خواستار تضمینهای امنیتی الزامآور برای روسیه شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: توافق هستهای از موضوعات دیدار وزرای خارجه چین و عربستان، ابراز نگرانی رئیسجمهوری کره جنوبی نسبت به پرتاب های مکرر موشک از کره شمالی، ساقط شدن پهپاد جاسوسی «امارات» در استان «شبوه» یمن، افزایش حملات نظامی ترکیه در سوریه، موافقت حزبالله لبنان با مشارکت در گفتوگوی ملی، انتقاد سازمان ملل از استفاده از کلاههای آبی نیروهای حافظ صلح این سازمان توسط سربازان قزاقستان، افزایش آمار جانباختگان در تظاهرات اعتراضی در سودان، هدف قرار گرفتن یک کاروان لجستیک ارتش تروریست آمریکا در جنوب عراق، انتقاد مسکو از رویکرد آمریکا در مذاکرات امنیتی، انتصاب نخست وزیر جدید قزاقستان، تاکید امیرعبدللهیان بر حمایت ایران از مقاومت فلسطین، ابتلای نصف اروپا به اومیکرون در 6 تا 8 هفته آینده و پرتاب موشک پیشرفته کره شمالی کمتر از یک هفته پس از آزمایش مافوق صوت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از انعقاد قرارداد تسلیحاتی فرانسه با امارات، شاهد موجی از انتقادات خارجی و داخلی بودیم که رویکرد نظامیگری فرانسه را مغایر با رویکرد حقوق بشری اتحادیه اروپا قلمداد کردند؛ اما بنا به ملاحظاتی، نهادهای اتحادیه اروپا در این زمینه سکوت کردهاند.
دکتر عباس سروستانی – دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین رصد: 30 سال پس از آغاز جنگهای یوگسلاوی، ائتلاف غرب بار دیگر با احتمال جنگ نظامی بزرگ در حاشیه مرزهای اروپا مواجه شده است. روسیه 100 هزار نیروی نظامی را در نزدیکی مرز خود با اوکراین مستقر کرده است. آژانسهای اطلاعاتی و تحلیلگران غربی نگران هستند که احتمال دارد روسیه برای یک حمله نظامی قریبالوقوع آماده میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه قطعا دولت بوریس جانسون با اجرای مقررات گمرکی برای کنترل واردات و صادرات به انگلیس، دچار چالشهای جدی خواهد شد، گفت: به نظر نمیرسد اتحادیه اروپا بخواهد درخصوص ایرلند شمالی امتیازاتی به انگلیس بدهد و در نهایت این لندن است که مجبور به اعمال بسیاری از ملاحظات درخصوص چگونگی ایجاد موانع گمرکی میان مرزهای دو ایرلند خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رای مشورتی اخیر دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره پرونده شکایت بانک ملی ایران از دویچه تلکام به دلیل نقض قرارداد با این بانک، نشان میدهد که تحریمهای بینالمللی آمریکا علیه ایران، بسیار موثر و نافذ است و ضمن اهمیت تلاش برای بازگشت به مسیر تعامل با جهان، لازم است تا زمان رفع تحریمها، اقدامات معطوف به مقابله با آنها نیز در دستور کار فعالانه دولت و وزارت امور خارجه باشد. بنابراین، همچنان این پرسش اهمیت دارد که مقابله با تحریم در رابطه با کشورهای خارجی به ویژه اروپا از جمله در تعامل با شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی که ذیل تحریمهای آمریکا قرار نمیگیرند چگونه باید باشد؟
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه/اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»