زلزله ژئوپلیتیک نتیجه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با بیان اینکه اجلاس اخیر گروه 20، نمایشی از صفآرایی قدرتهای بزرگ و نوظهور جهان پس از حمله روسیه به اوکراین بود، گفت: آنچه در این اجلاس رخ داد، شفافیت سیاست اعلامی و اعمالی اعضا بود و در جریان آن، برخی کشورها ناچار به انتخاب شدند که یا در کنار روسیه و مقابل غرب بایستند یا در برابر این کشور.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا، چین را دارای مولفههای سنتی و مدرن قدرت در جهان دانست که امکان موازنه سازی را به این کشور میدهد و گفت: چینیها محدودیتهایی برای ایفای نقش به عنوان بازیگر جهت ایجاد صلح و ثبات بینالمللی دارند و عموما از مباحث بیاهمیتتر و انتهایی به چالشها ورود میکند. این رویکرد، چالشی برای گسترش نقش میانجیگرایانه و تاثیرگذاری چین ارزیابی میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در برابر آزمونی دشوار قرار دارد، گفت: موافقت کلی ایران با افزایش همکاریها با آژانس، موید این ادعا است که ایران به دنبال افزایش تنش با آژانس نیست؛ اما رفتار غیرفنی آژانس و فشارهای خارجی به این نهاد بینالمللی، عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و در شرایط فعلی نیز، تداوم اختلافات حقوقی بر سر تفسیر دامنه اختیارات آژانس میتواند روند همکاریها را مختل کند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گفتوگوی تلفنی پوتین و رئيسی، سفر اعلام نشده وزیر دفاع آمریکا به عراق، «گاندی ترکیه» به مصاف اردوغان میرود، چین کمک نظامی پکن به روسیه را مشابه فروش سلاح آمریکا به تایوان دانست، تعیین نخست وزیر جدید قطر، اخراج معاون رئیس سرویس امنیتی اوکراین توسط زلنسکی، پیش بینی یک نظامی اوکراینی درباره سقوط باخموت، هشدار جمعیتی دولت ژاپن، باکو بیانیه روسیه درباره درگیری در قرهباغ را «تحریف واقعیت» خواند، همکاری نزدیک با کشورهای اسلامی در اولویتهای سیاست خارجی روسیه، هشدار پکن نسبت به احتمال درگیری نظامی با آمریکا، واکنشها نسبت به معرفی نامزد رقیب انتخاباتی اردوغان، دستور ترودو برای تحقیقات جدید درباره دخالت ادعایی چین در انتخابات کانادا، پافشاری اوکراین برای دریافت بمب های خوشه ای از آمریکا، میانجیگری هند و گروه ۲۰ در موضوع قطب شمال، سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به روسیه، آغاز به کار نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان در تاشکند، تصمیم آمریکا برای حضور طولانی مدت در خاورمیانه، نقش ناتو در تقویت تروریستها در آفریقا، گروسی مدیرکل آژانس باقی ماند، کشف دستگاه جاسوسی رژیم صهیونیستی از سوی حزب الله، و حمایت نصرالله از چهره نزدیک به بشار اسد برای پست ریاست جمهوری، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه عدم دعوت ایران به کنفرانس مونیخ، اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اظهار داشت: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنامسازی و مشروعیتزدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار لاوروف نسبت به دفن قرارداد غلات ، مشارکت ریاض در برنامه دفاعی اروپا، سند نهایی نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ بدون اشاره به اوکراین، تحریمهای اتحادیه اروپا مانع شرکت لاوروف در کنفرانس خلع سلاح، آمریکا در حال رایزنی با متحدانش برای اعمال تحریمهای جدید علیه چین، فروش احتمالی مهمات اف-۱۶ به تایوان از سوی پنتاگون، ارزیابی علی اف از خطرناکترین تقابل شرق و غرب پس از جنگ سرد، تاکید اولیانوف بر اینکه غرب برای احیای برجام اراده ندارد، طغیان در ارتش رژیم صهیونیستی با کناره گیری ۱۸۰ نظامی دیگر کنارهگیری، اختلافنظر آمریکا و تروئیکای اروپایی درباره اقدام علیه ایران در شورای حکام آژانس، برگزاری نشست سران جنبش غیرمتعهدها به میزبانی باکو، جنگ چین و آمریکا در حوزه فناوری، اذعان نخستوزیر سابق قطر به اینکه عادیسازی روابط با اسرائیل مشکلات را حل نمیکند، سفر رئیس بانک مرکزی روسیه به ایران، روسیه اطمینان داد که قصد ندارد در اوکراین از سلاح هسته ای استفاده کند، تاکید گروسی بر ضرورت حفظ ارتباط با ایران در بالاترین سطح، تاکید شولتس برافزایش تولید تسلیحاتی آلمان، پوتین حمله مسلحانه در بریانسک را تروریستی خواند، ادعای توقیف یک شناور حامل تسلیحات ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: حمله روسیه به اوکراین که در ابتدا تصور میشد حملهای برق آسا و دارای دستاوردهای سریع و ملموس باشد، تاکنون یکسال به درازا کشیده است و البته با موضعگیریهای اخیر برخی کشورهای اروپایی که در کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کردند خود را برای یک جنگ بلندمدت آماده کردهاند، پایان مشخصی هم برای آن قابل تصور نیست.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دادههای آماری نشان میدهد که در سه ماهه چهارم سال 2022، اقتصاد آلمان دچار افتی اندک شده است و احتمال دارد که دورهای از رکود در این کشور شروع شود؛ رکودی که البته کمتر از حدی است که درباره آن نگرانی وجود داشت.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر توسعه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید روسیه بر اینکه هیچ سیگنالی از سوی اوکراین درباره مذاکره دریافت نکردهاست، هشدار ایران نسبت به احتمال هرگونه تحرک منفی علیه ایران در شورای حکام، سفر یک هیئت قطری به اراضی اشغالی با هدف آرام کردن اوضاع، ابراز امیدواری علیاف نسبت به عادیسازی روابط میان باکو و ایروان در ۲۰۲۳، افزایش حضور ناتو در شرق اروپا، ادعاهای ضد ایرانی وزیران خارجه آلمان و رژیم صهیونیستی از سپاه تا برنامه اتمی، حضور نظامی رو به رشد ناتو در آمریکای لاتین و کارائیب، تلاش واشنگتن و ناتو برای تشکیل ائتلافهای منطقه ای در سایه تحولات اوکراین، جزئیاتی از نشست عقبه، شرکت جو بایدن در انتخابات ۲۰۲۴،مذاکرات وزیر خارجه عربستان در اوکراین، هشدار روسیه نسبت به تدارک آمریکا برای یک حمله شیمیایی در اوکراین، آماده باش ارتش چین، انحلال نمایندگی تجاری قزاقستان در روسیه، انهدام پهپادهای اوکراین در نزدیکی مسکو، گام مصر و ترکیه در مسیر از سرگیری روابط دوجانبه، توافق لندن-بروکسل بر سر پروتکل ایرلند شمالی و آغاز راه دشوار “سوناک” برای جلب رضایت مخالفان، کشته شدن فرمانده ارشد اطلاعاتی-عملیاتی داعش در کابل توسط طالبان، سفر غیرمنتظره وزیر خزانهداری آمریکا به اوکراین، آغاز رزمایش دریایی مشترک آمریکا با ۵۰ کشور، به سرقت رفتن آرشیو خبرگزاری ملی لبنان، تلاش مکرون برای توجیه کاهش نیروهای فرانسوی در آفریقا، اذعان اوکراین بر اینکه نشانهای از قصد چین برای ارسال تسلیحات به روسیه وجود ندارد و حمله پهپادهای اوکراینی به مناطق مختلف روسیه، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در میان تبادل آتش توپخانههای طرفین در اوکراین، نبرد همچنان ادامه دارد؛ نبردی که ناشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی، زخمهای تاریخی کهنه و همچنین تلاش قدرتهای بزرگ برای توسعه نفوذ منطقهای است. دلیل جنگ هرچه که باشد، آنچه در کارزار حائز اهمیت است، قوام جبهههاست.
حسین سیاحی – پژوهشگر سیاست بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»