تحلیل رفتار عربستان در قبال مثلث ایران، آمریکا و یمن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه درباره تحرکات اخیر میان تلآویو و آنکارا گفت که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه تلاش میکند روابط با رژیم صهیونیستی را گسترش دهد و با در پیش گرفتن چنین سیاستی، امت اسلامی بهویژه فلسطینیان واکنش منفی به آن نشان خواهند داد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنشهای بینالمللی به حمله حوثیها به امارات متحده عربی، واکنش عربستان به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی، درخواست اتحادیه اروپا از روسیه برای آزاد کردن ناوالنی، واکنش لاوروف به وجود «۱۸ سناریوی آمریکایی» در مورد اوکراین، تحویل سلاحهای ضد تانک انگلیسی به اوکراین، تعهدآلمان به «تضمین امنیت اوکراین» در برابر تهدیدهای روسیه، پیام ناتو به روسیه در خصوص اوکراین، واکنش بلاروس به حضور بیش از 30 هزار نظامی در مرزهای غربی این کشور، توافقات جدید روسیه و سوریه، پاسخ قاطعانه حزب الله به پيشنهاد آمريکا، آزمایش سامانه ضد موشکی «پیکان 3» توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا، تایید آزمایش موشک های هدایت شونده تاکتیکی کره شمالی، آغاز ماموریت ناوگان چهلم نیروی دریایی چین در خلیج عدن و آبهای سومالی، تاکید نخست وزیر هند بر مقابله جهانی با ارزهای دیجیتالی، سخنرانی شی جین پینگ در مجمع جهانی اقتصاد و استعفای صدها عضو حزب اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران تحول در روابط ترکیه و آفریقا را نشان از توجه چند بعدی و پویایی آنکارا در سیاست خارجی خود در قبال آفریقا و چشمانداز حضور امیدوارانه و بلند مدت در این قاره دانست و گفت: آنکارا در پی روابط راهبردی بلندمدت و اثربخشی در کل قاره آفریقا است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره تصمیم شورای وزیران اتحادیه اروپا مبنی بر مسدود نگه داشتن مذاکرات مربوط به عضویت ترکیه در این اتحادیه گفت: «ترکیه از سالها قبلتر راه خود را از اروپا جدا کرده بود و چندان امیدی نیز به فرجام مذاکرات پیوستن به این اتحادیه نداشته و ندارد. شاید به همین دلیل اکنون این اقدام اتحادیه اروپا چندان تغییری در ماهیت روابط خارجی آنکارا با غرب نداشته باشد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وصف حال وضعیت فعلی ترکیه، رو به زوال بودن ساختار حاکمیت قانون و پیگیری سیاست خارجی قاطعانه است؛ اما آینده این کشور در دست شهروندان این کشور است که در سال 2023 برای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس به پای صندوقهای رای میروند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای ترکزبان به میزبانی ترکیه که روز جمعه 21 آبان ماه در شهر «استانبول» برپا شد، گفت: «تمایل بیشتر ترکیه به قوت بخشیدن به مفاهیمی چون جهان ترک یا دولتهای ترک و شورای دولتهای ترک تلاشی برای تقویت هویتطلبی فراملی در سیاست خارجی آنکارا قلمداد میشود که این مسئله بخش دیگری از برنامههای بلندپروازانه در منطقه اوراسیا به شمار میرود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم رجب طیب اردوغان برای اخراج بیسابقه 10 سفیر خارجی (کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، سوئد، فنلاند، نیوزیلند و آمریکا) از ترکیه به اتهام حمایت از آزادی عثمان کاوالا فعال مدنی بار دیگر اختلافات ترکیه با کشورهای غربی را آشکار ساخت.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسایل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه درباره نقش جدید ترکیه در افغانستان بعد از تصرف کابل توسط طالبان گفت: «نگاه آنکارا به کابل، نگاهی راهبردی است و با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان، ترکیه در راهبردی بلندمدت میکوشد که در این کشور به سمت همکاری گسترده نظامی پیش برود و در این میان رابطه خوب ترکیه با پاکستان نیز تقویت کننده این خواسته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دهههای اخیر موضوعاتی همچون آبهای سرزمینی، نواحی اطلاعات پروازی، مناطق دریایی مورد مناقشه، مسلح کردن جزایر و نقض حقوق اقلیت تُرک در تراس (مناطق مسلماننشین یونان) ازجمله مواردی است که غالباً موجب تنش بین آنکارا و آتن شده است. تمامی شواهد نشان میدهد که در آینده نزدیک هیچ چشمانداز روشنی برای کاهش تنشهای بین دوکشور متصور نیست و علیرغم رایزنیها و برخی توافقات انجام شده، این توافقات از ثبات لازم برخوردار نبوده و میتوانند زیر سوال بروند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت ترکیه در هفتههای اخیر در سایه سکوت رسانهای، در حال شکلدهی به چهارچوبهای خاصی در روابط خارجی خود با برخی کشورها و بازیگران منطقه ازجمله امارات، عربستان سعودی، مصر و رژیم صهیونیستی است که میتوان آن را با شاخصهای «چرخش عملگرایانه»، «توازنبخشی» و یا «اصلاح سیاست خارجی» مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد؛ آنکارا تا پیشازاین، کموبیش با کشورها و بازیگران مذکور تنش داشته و حتی تا مرز درگیریهای سیاسی و امنیتی نیز پیش رفته بود.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ریاض در میانه جنگ ایران، فشار یمن و تضمینهای مبهم واشنگتن، به موازنهگری انعطافپذیر روی آورده تا هم امنیت خود را حفظ کند و هم قدرت چانهزنیاش را افزایش دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایهگذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولتهای خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایهگذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شدهاند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثیها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تلآویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبهروز بیشتر میشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، میتواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گستردهای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند میزنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شدهاست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزههای هوش مصنوعی، رباتیک و فناوریهای حیاتی، چشمانداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانهها، انبارها، بنادر و زیرساختهای فیزیکی گستردهتر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان رباتهایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیینکننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهمشکسته و این فناوری را به مؤلفهای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آنکه نشاندهنده دستاوردی گرهگشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنشها بود.