ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: 30 کشور جهان با جمعیتی بالغبر یک و نیم میلیارد نفر به اشکال گوناگون تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. ایران، چین و روسیه مهمترین این کشورها هستند. علاوه بر دولتها همچنین برخی شرکتها و کارتلهای بزرگ اقتصادی نظیر شرکتهای فعال در احداث خط لوله نورد استریم 2 همچنین ترکیه بهعنوان متحد آمریکا در ناتو نیز البته در مقیاسهایی اندک تحت تحریم آمریکا قرار گرفتهاند. هرچند اخیراً اخباری دال بر تشکیل ائتلاف جهانی کشورهای تحت تحریم آمریکا منتشر شده است، ولی انتظار میرود نوعی باشگاه سیاسی- اقتصادی توسط کشورهای تحت تحریم پایهگذاری شود.
سید قاسم ذاکری – کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: تاکید مسکو بر کنارگذاشتن دلار از نظام مالی ارزی روسیه و چین، سفر سرگئی لاوروف به چین، تنش در روابط مجارستان- اتحادیه اروپا بر سر واکسن اسپوتنیک وی، تهدید اتحادیه اروپا علیه واکسن کرونای آسترازنکا، درخواست نماینده میانمار در سازمان ملل برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ارتش، تحریم 11مقام نظامی ارشد میانمار از سوی اتحادیه اروپا، سه اصل شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران یمن، برگزاری مانور نظامی مشترک عربستان و سودان در دریای سرخ، رزمایش بزرگ دریایی آمریکا، بلژیک، فرانسه و ژاپن در نزدیکی آبهای ایران، اظهارات جدید مقامات انگلیسی در خصوص افزایش توان زرادخانه هسته ای لندن، افزایش تنش در روابط سودان با اتیوپی، دیدار وزیر دفاع آمریکا و رئیس جمهور افغانستان، تاکید رهبر چین بر دوستی با آمریکای لاتین، تشدید بحران در ارمنستان بر سر خرید تسلیحات روسی و بازگشت ترامپ به شبکههای اجتماعی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شدهاند، بهطوریکه چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. بهاینترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح میشود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: انتظار میرود سال ۲۰۲۱، سال ارزهای دیجیتال باشد، زیرا هم دولت چین و هم فیسبوک در حال آمادهسازی برای عرضه ارزهای دیجیتال خود هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح ویژگیهای سوئیفت روسی و چینی گفت: آنچه میتواند تبدیل به نقطه قوت سوئیفت چینی و روسی شود، این است که اگر حجم، تعداد و حیطه تحریمهای آمریکا در جهان گسترش یابد؛ اینها میتواند به سوئیفت بلوک تحریم شده از سوی آمریکا تبدیل شود و قدرت مانور بسیاری در دنیای اقتصاد پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین با استراتژی بدهکار کردن کشورها از طریق وام یا تأمین مالی کالایی، به دنبال این است تا همانند فرایند چیرگی آمریکا در سیستم مالی جهانی در زمان بازسازی اروپای پس از جنگ جهانی دوم، نقشی همسنگ آمریکای پس از جنگ جهانی دوم را به دست آورد.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بر اساس اعلام جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سوئیفت)، برای نخستین بار در هشت سال گذشته، نقلوانتقال مالی مبتنی بر یوروی اتحادیه اروپا، از مبادلات متکی به دلار امریکا، پیشی گرفته است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد توسعه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه رقابت چین و آمریکا تلاشی برای به دست آوردن بازار بیشتر است، پیوستگی و نیازهای متقابل اقتصادی این دو کشور را عاملی در جهت جلوگیری از وقوع درگیری نظامی میان آنها دانست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راهآهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیقتر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستیهای ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بررسی سازوکارهای نفوذ رژیم صهیونیستی در آمریکا، تصویر پیچیدهای از اشتراک منافع، وابستگیهای راهبردی و محدودیتهای این رابطه را ترسیم میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، پرسشهایی درباره آینده ساختار امنیتی منطقه و جایگاه این کشورها در معادلات غرب آسیا ایجاد کرده است. آیا این توافق میتواند به یک سازوکار واقعی دفاع جمعی تبدیل شود یا بیش از آنکه ظرفیت نظامی جدیدی ایجاد کنند، کارکرد سیاسی و بازدارنده دارد؟