شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به ظرفیت اسلام سیاسی برای الگو قرار گرفتن و زمینه ای مشترک میان امت اسلامی، گفت: دیدگاهی که در انتقاد به اسلام سیاسی مطرح می شود، دیدگاه سعودی ها و اماراتی ها است که اسلام سیاسی را عامل تهدید حکومتشان می دانند.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال امضای قرارداد جنجالی مصر با یونان در خصوص ترسیم مرزهای آبی در شرق مدیترانه دو کشور توافق کردند که فرآیند ترسیم مرزها تکمیل شود. این توافق به دو کشور اجازه می‌دهد از منابع طبیعی موجود در منطقه اقتصادی موردنظر استفاده کرده و اقدام به اکتشاف نفت و گاز طبیعی کنند. در قرارداد مربوطه، محدوده حقوق دریایی طرفین تا حدودی تعیین‌شده و جزئیات مرزهای دریایی درنتیجه مذاکرات آینده مشخص خواهد شد.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو می‌کند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق می‌کند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کرده‌اند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح می‌دهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریک‌آمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقه‌ای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آب‌های سرزمینی خود قلمداد می‌کند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون ارشد اندیشکده خاورمیانه آمریکا در گفت‌و‌گویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی و آسیب‌شناسی مسائل روز سیاست خارجی ایران و غرب، ایالات‌متحده و منطقه پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، رقابت‌های ریاست جمهوری در آمریکا، حضور مجدد پوتین در قدرت، روابط آمریکا و روسیه در دهه آینده، وضعیت سوریه، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، لبنان و لیبی و پیامدهای تبدیل ایاصوفیا از یک موزه به مسجد در ترکیه ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های روسی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با اشاره به برخی دوگانگی‌ها در سیاست خارجی امارات گفت: امارات می‌خواهد نقشی بزرگ‌تر از حدومرز ظرفیت و جغرافیای خود اعمال کند. این کشور می‌خواهد هم‌زمان خود را به محورهای مختلف وصل کند و در جبهه‌های بعضاً متضاد حضور داشته باشد تا بتواند وجود و وضع خود را مشروع جلوه دهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آنچه امروز درصحنه سیاسی لیبی مشاهده می‌کنیم واکنش‌های آن دسته از دولت‌های اروپایی است که می‌کوشند تا دولت ترکیه را از ادامه حمایت‌هایش از فائز السراج بازدارند و درواقع از تصرف بندرهای نفتی لیبی و تسلط نیروهای وفاق ملی بر پایگاه هوایی مهم الجفره جلوگیری کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امارات در دهه گذشته در قامت بازیگری بانفوذ در سیاستهای قدرت منطقه‌ای ظاهرشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و باب‌المندب نشان می‌دهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریایی‌ها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکان‌پذیر نمی‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنه‌اش به همین‌جا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدل‌های هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به فناوری نیز به عرصه‌های رقابت قدرت تبدیل شده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»