شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
اندیشکده چتم هاوس در گزارشی با عنوان «درک خطر و ریسکپذیری در سیاست خارجی و امنیت ملی امارات» به تشریح جاهطلبیهای ابوظبی برای ایفای یک نقش کلیدی در شکلدهی به ساختارهای سیاسی و حکمرانی در منطقه و حفظ مسیرهای تجاری در همسایگی پهناورش بهعنوان یکقطب اقتصادی مرتبط با شرق آفریقا و جنوب آسیا میپردازد.
چکیده این گزارش که به قلم پیتر سالزبری، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران در وب سایت اندیشکده چتم هاوس منتشرشده، به این شرح است:
1. امارات در دهه گذشته از سیاست خارجی محافظهکارانه و متمرکز بر بقای این کشور فاصله گرفته و بهعنوان یک بازیگر بانفوذ در سیاستهای منطقهای ظاهر شده است.
2. بهطورمعمول در غرب، سیاست خارجی و امنیت ملی امارات بر مبنای اقداماتی خاص نظیر حمایت امارات از خلیفه حفتر در لیبی یا حمایتش از جداییطلبان و دیگر گروهها در یمن یا نقش این کشور در بحران قطر در سال 2017، تحلیل میشود که ظاهراً به یک راهبرد کلی یا مجموعهای از ابتکارات اشاره دارد. سیاستهای امارات بهندرت بر مبنای تحقیقات جامع درباره فعالیتهایش در کشورهای واقع در همسایگی این کشور موردمطالعه قرار گرفته است.
3. این گزارش که بهعنوان بخشی از پروژه چتم هاوس برای پاسخ به این شکاف در تحلیل سیاست خارجی و امنیت ملی امارات تهیه و نوشتهشده است، به تشریح جاهطلبیهای ابوظبی برای ایفای نقشی کلیدی در شکلدهی به ساختارهای سیاسی و حکمرانی در سراسر منطقه هماهنگ با مدل خودش و نیز ایفای نقش در حفظ مسیرهای تجاری در همسایگی پهناورش بهعنوانیکقطب اقتصادی مرتبط با شرق آفریقا و جنوب آسیا میپردازد.
4. «مدل امارت» شفافیت اقتصادی، حکمرانی قدرتمند و ارائه خدمات و یک محیط اجتماعی نسبتاً سکولار و لیبرال (برای منطقه) را همراه با یک نظام سیاسی بسته که حول محور یک دولت امنیتی مستحکم شکلگرفته در هم میآمیزد. طرد هرگونه ایدئولوژی سیاسی یا مذهبی که ممکن است برتری دولت و رهبرانش را به چالش بکشد نیز از اهمیت برخوردار است.
5. مقامات امارات استنباط میکنند که ایدئولوژیهای اسلامگرایی سیاسی فراملی که ایران و اخوانالمسلمین و حامیانش ازجمله قطر و ترکیه ترویج دادهاند، تهدیدی موجودیتی برای رویکرد سکولار این کشور در قبال دولت و ثبات قدرتهای فعلی منطقه است و بهعنوان محرکی برای رادیکالیسم منطقهای عمل میکند. درهرصورت ابوظبی در برخورد با اخوانالمسلمین جسورتر بوده و در رویکردش در قبال ایران محتاطانهتر برخورد کرده است.
6. ابوظبی، بزرگترین و ثروتمندترین شیخنشین امارات، بیشازپیش مسیر حرکت امارات در داخل و خارج را تعیین میکند. تحول در «مدل امارات» عمدتاً به محمد بن زاید، ولیعهد و حاکم ابوظبی مرتبط است.
7. درحالیکه زاید و محفل درونی مورد اعتمادش جهانبینی مشترکی دارند اما ضرورتاً با یک نقشه راهبردی عمل نمیکنند. اغلب یک گروه بسیار کوچک گزینههای سیاسی را که تاکتیکی و واکنشی است، انتخاب میکند و این نوع تصمیمگیریها میتواند به بروز واکنش نامعقول و فرصتهای ازدسترفته منجر شود.
8. سیاستگذاران غربی تمایل دارند مبهوت لیبرالیسم مفروض امارات و توانایی و تسلط مقامات اماراتی در صحبت کردن به زبان آنها باشند؛ اما غربیها باید با تمامی وجوه «مدل امارات» آشنا شوند و متوجه این واقعیت باشند ابوظبی انتظار دارد به شکلی برابر با آن رفتار شود.
0 Comments