گابی سیبونی در مجله روابط بین الملل دانشگاه جورج تاون نوشت: مصر تحت رهبری ژنرال سیسی نیز هرچند مشغول سرکوب اخوان‌المسلمین و حماس است، اما سازمان‌های جهادی و سلفی نظیر «انصار بیت‌المقدس» خسارت سنگینی به ارتش مصر در شبه جزیره سینا وارد کرده اند و در نهایت سازمان‌های جهادی سنی به رهبری داعش در پی گسترش نفوذ خود از عراق و سوریه به سایر مناطق خاورمیانه و شمال آفریقا هستند.

با فراگیر شدن درگیری‌ها بین سازمان‌های دولتی و غیردولتی، راهبرد جنگ نامتقارن هم رواج یافته است.

جنگ نامتقارن در چند دهه اخیر تاثیر مخرب عمیقی بر ثبات خاورمیانه داشته است. تهدیدی که قبلا از ارتش کشورها ناشی می‌شد، اکنون از سازمان‌های غیردولتی سرچشمه می‌گیرد که علیه دولت‌ها وارد جنگ شده‌اند و ماتریس امنیتی منطقه را پیچیده‌تر ساخته‌اند.

استفاده روزافزون از ابزارهای سایبری توسط سازمان‌های غیردولتی هم به این پیچیدگی افزوده است. در حالیکه نقش فضای سایبری در تعداد و قدرت افزایش می‌یابد، این فضا به میدان تکمیلی عملیات‌ها در جنگ نامتقارن خاورمیانه تبدیل شده است.

مفهوم نامتقارن بین طرفین درگیر بیانگر نابرابری در قدرت نظامی آنهاست. گروه‌های چریکی کوچک بدون اینکه توانایی جنگ رودر رو را داشته باشند، سعی می‌کنند فعالیت ارتش را مختل کرده و آن را زمین‌گیر ساخته و یا به آن آسیب وارد سازند.

در حالی که ارتش کشورها طبق تاکتیک‌های نظامی عمل می‌کنند، سازمان‌های غیردولتی به روش‌های چریکی متوسل می‌شوند.

در واقع سازمان‌های غیردولتی تلاش می‌کنند با عملیات‌های خارج از قوانین بین‌المللی این عدم تقارن را جبران کنند. برعکس، ارتش‌های ملی انگیزه زیادی برای جنگ در محدوده قوانین بین‌المللی دارند، چرا که پیروی از معاهده‌ها و پیمان‌های سیاسی به نفع آنهاست.

با افزایش فعالان غیردولتی در خاورمیانه، فضای سایبری هم تحت تاثیر این جنگ نامتقارن بوده است. فضای سایبری میدان وسیعی را برای فعالیت سازمان‌های غیردولتی فراهم می‌کند و ردیابی منبع حملات را مشکل می‌سازد که این امر از ویژگی‌های حمله سایبری است.

از طرف دیگر، دولت‌ها بیشتر از سازمان‌های غیردولتی در معرض حمله سایبری هستند، چرا که دارای تاسیسات زیربنایی فناوری گسترده‌ای نسبت به سازمان‌های غیردولتی هستند و از این‌رو بیشتر از آنها در جنگ سایبری آسیب می بینند.

اغلب به نظر می‌آید که امکانات و تاسیسات سایبری نظامی و امنیتی دولت‌ها به سازمان‌های تروریستی انگیزه می‌دهد تا با هزینه کم به دنبال عملیات‌های خرابکارانه سایبری باشند، اما انجام چنین عملیاتی مستلزم امکانات سایبری است که سازمان‌های غیردولتی فاقد آنها هستند. برای انجام عملیات‌های سایبری، سه نوع امکانات مهم لازم است:

قابلیت‌های اطلاعاتی: برای انجام عملیات دقیق که تاثیر زیادی داشته باشد، می‌بایست اطلاعات مهمی از هدف جمع‌آوری شود. برای جمع‌آوری این اطلاعات به هوش انسانی نیاز است و این بدافزار باید توسط کارکنان سازمان‌ها یا پرسنل دولتی مورداستفاده و نصب قرار گیرد. به همین ترتیب، برای هک کردن پایگاه‌های اینترنتی، باید عملیات جمع‌آوری اطلاعات و عملیات مهندسی اجتماعی انجام شود تا نفوذ به کامپیوترهای دولتی امکان‌پذیر باشد.

قابلیت‌های تکنولوژیکی سطح بالا: اتفاقات سال‌های اخیر بیانگر افزایش قابلیت‌های حملات سایبری به ویژه در اینترنت است. با این وجود، تولید ابزارهای فنآوری برای حمله به تاسیسات زیربنایی دولت، مستلزم قابلیت‌های تکنولوژیکی سطح بالا و توسعه منابع انسانی است.

قابلیت‌های عملیاتی: برنامه‌ریزی و فرماندهی عملیاتی که نتایج مهمی داشته باشد، مستلزم تاسیسات زیربنایی و سازمانی عمیقی است که عبارتند از: بهره‌گیری از نیروی انسانی باتجربه عملیاتی، قابلیت فرماندهی و کنترل و قابلیت انجام عملیات مخفی و پیچیده. بنابراین، به نظر می‌رسد که وقت زیادی لازم است تا سازمان‌های غیردولتی مستقل بتوانند عملیات مهمی در فضای سایبری انجام دهند.

در دهه‌های اخیر، خاورمیانه به آزمایشگاهی جهانی برای آزمودن جنگ نامتقارن تبدیل شده است. این منطقه پر از سازمان‌های تروریستی و فعالان غیردولتی است. در حالیکه فضای سایبری میدان عمل وسیعی در اختیار تروریست‌ها قرار داده، اما تاثیر آن تاکنون بنیادین نبوده و نتایج قابل ملاحظه‌ای از حملات سایبری مشاهده نشده است.

فعالان غیردولتی از فضای سایبری برای جبران ضعف خود در جنگ استفاده می‌کنند، اما توانایی آنها برای انجام چنین عملی به حمایت دولت‌ها وابسته است. به همین خاطر است که سازمان‌های غیر دولتی در جنگ نامتقارن به جای بهره‌گیری از ابزارهای سایبری به روش‌های فیزیکی تکیه کرده‌اند.