جدیدترین مطالب

معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»

قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.

تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی

شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»

راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»

تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.

دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.

آیا پیشبرد «خودمختاری راهبردی» به تقویت توان دفاعی اروپا منجر خواهد شد؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»

Loading

أحدث المقالات

معضل امنیتی ریاض و تناقضات پیمان مکه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»

قمار لندن با حمایت نظامی از اقدامات علیه یمن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.

تلاش چین برای رهبری حکمرانی جهانی در حوزه هوش مصنوعی

شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جین‌پینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»

راهبرد آمریکا در قبال چین: جلوگیری از وابستگی، قبل از شکل گرفتن آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»

تهدیدها و فرصت‌های راهبردی هوش مصنوعی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.

دیپلماسی پکن در قبال آمریکا؛ از تمدید آتش‌بس تجاری تا حفظ موازنه در غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.

آیا پیشبرد «خودمختاری راهبردی» به تقویت توان دفاعی اروپا منجر خواهد شد؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»

Loading

آیا بریکس هنوز هم اهمیت دارد؟

۱۳۹۴/۰۸/۲۳ | موضوعات

شورا آنلاین – ترجمه: در دهه اخیر، کمتر مفهومی به اندازه بریکس، تفکر راهبردی و آکادمیک درباره اقتصاد جهانی و سیاست بین‌الملل را آشفته کرده است. در سال‌های اخیر، بسیاری از تحلیلگران سیاست بین‌الملل معتقد بودند که رشد اقتصادی کشورهای عضو سازمان بریکس (برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی) ممکن است تغییری عمده در قدرت جهانی را نوید دهد – پیامی مبنی بر اینکه دوره آمریکا به سر رسیده و دیگر قدرت در تنها واشنگتن متمرکز نخواهد بود. بدین ترتیب توازن جدیدی در جهان ظهور می‌یابد که برپایه هژمونی آمریکا نبوده و بلکه قدرت بین چند کشور مختلف توزیع می‌شود و بریکس هم جایگاه قدرت های بزرگ را در این قالب به خود اختصاص خواهد داد.

مشابهت‌ها و تفاوت‌ها در بریکس 

انتظار می‌رفت که کشورهای عضو بریکس از نظر اقتصادی معجز کنند و جهان را به طرف الگوی سیاسی و اقتصادی جدیدی رهنمون سازند. در واقع، بنای این گروه از قدرت‌های در حال ظهور، بر تعدادی ویژگی‌های مشترک استوار شده است. اولا، همه آنها از نظر وسعت و جمعیت، بزرگ بوده و دارای بازارهای داخلی بزرگ و در حال توسعه هستند. ثانیا، ارقام رشد آنها حداقل در دهه اخیر قابل توجه بوده و پتانسیل تولیدی زیادی دارند. و دیگر اینکه، همه آنها « دست به نوسازی نظامی با هدف حفظ منافع راهبردی خود زده‌اند».
با این حال، بریکس دارای ویژگی های مشترک منفی نیز هست. آنها، به عنوان کشورهای در حال توسعه، باید به سرعت بر مشکلات ساختاری که مسبب ضعف پتانسیل اقتصادی است، فائق آیند. به طور کلی، همه این کشورها کم و زیاد در معرض فساد اقتصادی، نرخ بالای بیسوادی، فقر، نابرابری اقتصادی، وابستگی به صادرات، وابستگی به سرمایه گذاری مستقیم خارجی، فقدان فضای باز اقتصادی و … هستند. هر چند که این ویژگی‌‌ها معرف صفات بریکس نبوده و معمولا این مشکلات از خصوصیت‌های بسیاری از کشورهای در حال توسعه است، اما این مسائل به همراه اولویت‌های متفاوت آنها در سیاست خارجی، به شدت احتمال اقدام جمعی آنها را محدود می‌سازد.
از دیدگاه اقتصادی، بریکس امروز دیگر آن نشاط و شادابی اولیه را نداشته و همانطور که از کاهش نرخ رشد تولید ناخالص داخلی آنها پیداست هیچ شاخص معتبری نشان نمی‌دهد که این گروه به موتور محرکه رشد اقتصاد جهانی در سال های آتی تبدیل شده و باقی بماند (جدول زیر).

جدول. درصد نرخ رشد ناخالص داخلی بریکس، 2013-2009

کشور 2009 2010 2011 2012 2013
برزیل 3/0- 5/7 7/2 9/0 3/2
روسیه 8/7- 5/4 ¾ 4/3 5/1
هند 5/8 5/10 3/6 2/6 4/4
چین 2/9 4/10 3/9 8/7 7/7
آفریقای جنوبی 5/1- 1/3 5/3 5/2 8/1

منبع: بانک جهانی

بسیاری از شاخص‌های اقتصادی نشان می‌دهد که رشد اقتصادی این گروه از کشورها چشمگیر نخواهد بود.

همکاری در سازمان بریکس
اعضای بریکس این سازمان را سکویی برای گفتگوها و همکاری ها هم در فضای اقتصادی، مالی و توسعه ای و هم در حورزه سیاسی قلمداد می کردند. تحلیلی بر برخی مسائل اصلی بیانگر همگرایی و واگرایی سیاسی و دیپلماتیک در بین آنهاست. ظاهرا نگرانی اصلی عبارتست از اینکه آنها با وجود تفاوت‌شان در راهبرد توسعه، اولویت سیاست خارجی، سبک مذاکره و منابع بتوانند برای ایجاد و اجرای راهبردی صریح در روابط‌شان با کشورهای صنعتی پیشرو به هماهنگ‌سازی اقدامات‌شان و منافع‌شان بپردازند.
منافع اعضای بریکس در بعضی مسائل مهم، مثل جنگ آمریکا در عراق و توسل آمریکا به قدرت نظامی در گوشه و کنار جهان، همگرایی داشته است. همچنین آنها تلاش کرده‌اند تا همکاری خود را در مسائل مبتنی بر منافع مشترک تحکیم بخشیده و هماهنگی‌های خود را افزایش دهند، به طوری که در دیدار روسای بریکس در سانیای چین که عمدتا بر ساختار حاکم بر نهادهای مالی چند جانبه تمرکز داشت، این کشورها یک «برنامه اقدام مشترک» ترتیب دادند که اساس همکاری های بریکس را تشکیل می داد. این برنامه نشان داد که کشورهای عضو برای تعمیق همکاری های چندجانبه بایستی همکاری نزدیکی باهم داشته باشند.
این ابتکار عمل ها تلاش روشنی برای نشان دادن هماهنگی در بین اعضاست تا آنها هم در حاکمیت اقتصاد جهانی حرفی برای گفتن داشته و به عنوان یک گروه، شایسته جایگاهی برتر در مسائل جهانی باشند. با این حال، اقدامات بریکس به ندرت از گزارش رسانه ای مشترک فراتر رفته، آن هم در حالی که رهبری جهان، مستلزم رفتار و عمل صریح بوده و چیزی فراتر از اظهار ناکامی ها در نظام بین المللی است.
در آستانه بحران مالی جهانی در سال 2008، ناهماهنگی در سیاست کلان اقتصادی بریکس مشهود بود و در همسان سازی سیاست های مالی، سرمایه‌گذاری و بازرگانی همصدا نبودند. تا حال حاضر، اعضای بریکس منابع ناچیزی به اقدامات جمعی چندجانبه اختصاص داده اند و دیدگاه آنها درباره تغییرات اقلیمی هم متفاوت است. علاوه بر این، گفتگوهای اولیه درباره ایجاد شورای دفاع بریکس که اساس ائتلاف نظامی در آینده محسوب می شد، بیانگر اختلافات این کشورها در مسائل دفاعی و امنیتی بود. این کشورها حتی قادر به اتخاذ راهبردی هماهنگ در سازمان تجارت جهانی نبوده و منافع‌شان در این سازمان عمدتا وضعیت واگرایی دارد. مهم‌تر از همه اینکه این کشورها وضعیت راهبردی، منابع و اراده لازم برای ایجاد نظم نوین جهانی از خود نشان نمی دهند.

نتیجه گیری
هر یک از کشورهای عضو بریکس بازیگر مهمی در عرصه جهانی محسوب می‌شوند، به طوری که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. با این حال، اقدامات جسورانه آنها در تحکیم همکاری‌های چندجانبه برای اصلاح ساختار حاکمیت جهانی، فاقد انسجام، منابع، اولویت‌بندی و الگوی اقتصادی لازم است. البته این به معنای مخالفت با پتانسیل بریکس به عنوان یک شراکت سیاسی یا سودمندی آن به عنوان ابزاری دیپلماتیک نیست، بلکه منظور این است که نمی‌توان بریکس را به عنوان مرکز جامعه سیاسی آینده تصور کرد که تغییر واقعی در قدرت جهانی ایجاد کرده و جهان را از هژمونی آمریکا به جهانی با قدرت‌های چندجانبه در حال ظهور رهنمون سازد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *