جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

استقلال راهبردی اروپا: از شعار تا عمل

شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگر اتحادیه اروپا می‌خواهد یکی از قطب‌هایی باشد که آینده روابط بین‌المللی را شکل می‌دهند، در این صورت استقلال راهبردی باید به سیاست دفاعی و امنیتی محدود نشود و موضوعات بسیار وسیعی را دربرگیرد.

پایگاه اینترنتی پراگرسيو پست نوشت: ایده «استقلال راهبردی»، دوباره در بحث های گوناگون سیاسی مطرح شده و چالش های برخاسته از برگزیت و ترامپ به آن دامن زده است. ظهور این موضوع چه اهمیتی برای اتحادیه اروپا دارد؟ و این مساله، به  ویژه در ارتباط با مسائل امنیت و دفاع، در سال های آینده چه مسیری را پیش پای این اتحادیه خواهد گذاشت؟

اين نشريه، درباره استقلال راهبردي اروپا با رونيا کمپين، پژوهشگر انديشکده آلماني اقتصاد و سياست (SWP) گفتگو کرده که متن آن در ادامه از نظرتان مي‌گذرد:

پراگرسيو پست: تفکر «استقلال راهبردی اروپا» اخیرا اهمیت پیدا کرده است. آیا این امر به رياست جمهوري ترامپ در آمريکا ارتباط دارد یا اینکه در هر حال این موضوع اهمیت داشته است؟

کمپین: اصطلاح «استقلال راهبردی اروپا» به واسطه عناصر متعددی تا این حد اهمیت پیدا کرده است. نخست آنکه، این اصطلاح در راهبرد جهانی اروپا ترسیم شده که در ژوئن 2016 منتشر شد. همزمان با انتشار راهبرد جهانی اتحادیه اروپا تنها دو سال پس از همه‌پرسي برگزیت، سیاست امنیت و دفاع برای بسیاری از کشورهای عضو به حوزه‌ای تبدیل شد که در آن، درست پس از این همه‌پرسي به نظر می‌رسید که اتحادیه اروپا به عنوان یک بازیگر می‌تواند نیازهای امنیتی و حفاظتی شهروندان خود را تامین کند و از سوی دیگر 27 کشور اتحادیه اروپا قادر هستند تا تداوم اتحاد و انسجام این اتحادیه را حفظ کنند.

پراگرسيو پست: به عنوان کارشناس این موضوع، شما واقعا به این تفکر اعتقاد دارید؟

کمپين: بله. برگزیت موجب حرکت به سمت اتحاد هرچه بیشتر شده است. کشورهای عضو در جستجوی نمونه‌ای از اتحاد موفق، به راحتی در گزینه سیاست دفاعی و امنیتی به اتفاق رسیدند، درحالی که قبلا در این حوزه هیچ اتحادی وجود نداشت.

پراگرسيو پست: این تفکر از لحاظ امنیت و دفاع اتحادیه اروپا به چه معناست؟

کمپين: این سوال دشوار است، زیرا کشورهای عضو تعریف متفاوتی از این موضوع دارند. من استقلال راهبردی در سیاست دفاعی و امنیتی را دارای سه مولفه می‌دانم: 1. عبارتست از استقلال سیاسی، بدین معنا که یک کشور عضو به طور مستقل قادر به اتخاذ تصمیم‌هاي سیاست امنیتی و دفاعی باشد. 2. عبارتست از استقلال عملیاتی، یعنی اینکه یک کشور بتواند در چهارچوب اتحادیه اروپا تجهیزات نظامی و غیرنظامی را به سرعت و به طور موثر مستقر سازد. 3. عبارتست از استقلال صنعتی که مستلزم وابستگی کمتر به «خرید از آمریکا» و به تبع آن، وابستگی کمتر به فن آوری آمریکاست تا نیازی به کسب اجازه از واشنگتن برای استفاده از فن آوری نظامی آن نباشد.

اگر اتحادیه اروپا می‌خواهد یکی از قطب‌هایی باشد که آینده روابط بین‌المللی را شکل می‌دهند، در این صورت استقلال راهبردی باید به سیاست دفاعی و امنیتی محدود نمي‌شود و موضوعات بسیار وسیعی را دربرگیرد.

پراگرسيو پست: آیا احتمال استفاده از ایده استقلال راهبردی در کارزار انتخابات بعدی وجود دارد؟ در صورت وجود، کدام جناح از آن استفاده خواهند کرد؛ راستگراها، چپگراها و یا حتی راست افراطی و چپ افراطی؟

کمپين: معمولا سیاست دفاعی و امنیتی موضوع خوبی برای کارزار انتخاباتی نیستند، زیرا حوزه های انتخابیه ملی بر اساس مسائل متفاوتی رای می‌دهند. اگر این ایده به عنوان موضوع کارزار انتخاباتی استفاده شود، هر دو جناح راست و چپ کاملا از آن استفاده خواهند کرد، اما به دلایل کاملا متفاوت. جناح راست در اروپای شرقی و مرکزی احتمالا در استفاده از این ایده بگویند که «نگاه کن، اتحادیه اروپا ابله است و می‌خواهد از شر آمریکا و ناتو خلاص شود، اما ما به آنها اجازه نمی‌دهیم، زیرا امنیت و بقای ما توسط آمریکا تامین می‌شود». از سوی دیگر، جناح چپ ایده استقلال راهبردی اتحادیه اروپا را صرفا بدین خاطر مطرح می‌کند که آنها همواره اتحادیه اروپا را بازیگر بین‌المللی متفاوتی قلمداد کرده اند.

پراگرسيو پست: به نظر شما این مساله استقلال [راهبردی] می‌تواند بحث در مورد ارتش اروپا را دوباره پیش کشد؟

کمپين: استقلال راهبردی می‌تواند تعریف جامع‌تری داشته باشد. اگر استقلال واقعی باشد باید جنبه اقتصادی و پولی هم داشته باشد. در جهان چند قطبی امروز، اگر اتحادیه اروپا بخواهد به یکی از قطب های تعیین‌کننده آینده در روابط بین‌الملل تبدیل شود، در این صورت، استقلال راهبردی بایستی موضوعات بسیار کلی تر از سیاست امنیتی و دفاعی را دربرگیرد. همچنین اتحادیه اروپا باید از نظر اقتصادی و مالی هم استقلال بیشتری داشته باشد. اتحادیه اروپا باید تلاش کند تا یورو را به ارز پیشتاز جهان تبدیل کرده و سپس از قدرت اقتصادی خود به عنوان یک دارایی در مذاکرات با آمریکا استفاده کند.

پراگرسيو پست: آیا ایده ارتش اروپا مسیری مطمئن برای استقلال راهبردی است؟

کمپين: گاهی کشورهای اروپای شرقی در مخالفت با نظرات من می‌گویند که ارتش اروپا به هیچ عنوان ایده مطمئنی نیست، به طوری که آنها خواستار ارتش اروپا نیستند، چراکه باعث جدایی آنها از آمریکا می‌شود؛ اما اگر شما به بحث عمومی پس از برگزیت در فرانسه و آلمان (قوی‌ترین نیروهای نظامی اتحادیه اروپا) نگاه کنید، تصویری متفاوت می‌بینید. تمایل به همکاری، هماهنگی و اتحاد در مورد سیاست امنیتی و دفاعی بیشتر به چشم می‌خورد.

پراگرسيو پست: دستاوردهای مهم در مورد اتحاد، نتیجه‌ی اراده سیاسی در مواقع دشوار و جرات دستیابی به چیزهایی بوده است که قبلا غیرممکن تلقی می‌شد، آیا با در نظر گرفتن برگزیت به عنوان عامل داخلی وترامپ به عنوان عامل خارجی، لحظه تشکیل ارتش اتحادیه اروپا فرا رسیده است؟

کمپين: من فکر نمی کنم که اتحادیه اروپا به نقطه‌ای رسیده باشد که کشورهای عضو بخواهند ارتش ملی خود را کنار بگذارند، بلکه معتقدم که تصور ایجاد نیروی اروپایی در کنار ارتش های ملی 27 کشور عضو دور از ذهن نیست که به طور ویژه به حوزه سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و مدیریت بحران بپردازد. اگر برای مدیریت بحران چنین ارتشی ایجاد کنیم، بحران صرفا غیرنظامی نبوده و کار آن به وظایف کم-اهمیت نظامی محدود نخواهد شد. در این صورت به نظر من کشورهای عضو که تمایلی به تامین امنیت توسط اتحادیه اروپا ندارند، اعتمادشان جلب مي‌شود و به تدریج به سوی اتحاد سیاست دفاعی و امنیتی سوق می‌یابند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *