جدیدترین مطالب

نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقه‌ای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکل‌گیری در محافل سیاسی است که می‌تواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

Loading

أحدث المقالات

نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقه‌ای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکل‌گیری در محافل سیاسی است که می‌تواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

Loading

بحران آب؛ آینه‌ای از تحولات ژئوپلیتیک غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین - یادداشت: آب به‌تدریج در حال تبدیل شدن از مایه حیات به اهرم قدرت در غرب آسیاست و می‌تواند نقشه امنیت منطقه را بازنویسی کند.

آرین نورانی – کارشناس مسائل بین‌الملل

بحران آب در غرب آسیا دیگر صرفاً یک مسئله زیست‌محیطی یا مدیریتی نیست، بلکه به متغیری ژئوپلیتیک بدل شده است که می‌تواند هم محرک بی‌ثباتی داخلی باشد و هم بسترساز همکاری اجباری منطقه‌ای شود. در سال ۲۰۲۶، با تشدید فشارهای اقلیمی، تحریم‌های اقتصادی و فرسایش زیرساخت‌های حیاتی، آب به یکی از معدود حوزه‌هایی تبدیل شده است که امنیت داخلی و سیاست خارجی را به طور مستقیم به هم پیوند می‌دهد.

آیا بحران آب می‌تواند از یک تهدید داخلی به فرصتی برای دیپلماسی کاربردی و همکاری اجباری با رقبای منطقه‌ای تبدیل شود؟ به نظر می‌رسد در شرایط «ورشکستگی آبی»، منطق بقا می‌تواند حتی رقبا را به تعامل حداقلی وادار کند.

 

بحران داخلی با پیامدهای ژئوپلیتیک

تحلیل‌های منتشرشده در اندیشکده «شورای آتلانتیک» نشان می‌دهد که بحران آب در سال‌های اخیر به یکی از پیشران‌های نارضایتی اجتماعی در غرب آسیا تبدیل شده و مفهوم «ورشکستگی آبی» وارد ادبیات بین‌المللی شده است. کاهش منابع زیرزمینی، خشک‌شدن تالاب‌ها و فرسایش کشاورزی، نه‌تنها اقتصاد محلی را تضعیف می‌کند، بلکه به مهاجرت داخلی و تنش‌های اجتماعی دامن می‌زند.

هم‌زمان، گزارش‌های اندیشکده پارلمان اروپا تأکید می‌کند که بخشی از اعتراضات اجتماعی در غرب آسیا با مطالبات زیست‌محیطی گره‌خورده و پیوند میان محیط‌زیست و سیاست، بحران آب را از یک مسئله فنی به یک متغیر راهبردی تبدیل کرده است.

 

آب و امکان همکاری اجباری با رقبای منطقه‌ای

نکته تمایز این بحران آن است که برخلاف بسیاری از پرونده‌های امنیتی، راه‌حل آن ذاتاً فرامرزی است. برای نمونه، منابع آبی ایران با همسایگان خود در عراق، ترکیه و افغانستان پیوند خورده و تغییرات اقلیمی نیز ماهیتی منطقه‌ای دارد. در چنین شرایطی، حتی دولت‌هایی که در حوزه‌های سیاسی و امنیتی در تقابل هستند، ناگزیر از تعامل فنی در حوزه آب خواهند بود.

در تحلیلی از «شورای آتلانتیک» درباره ظرفیت‌های فناورانه در مدیریت آب، به این نکته اشاره شده است که همکاری فناورانه می‌تواند مستقل از روندهای سیاسی شکل گیرد. هرچند تحقق این قبیل همکاری‌‌ها در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد، اما خود طرح آن نشان‌دهنده این واقعیت است که آب می‌تواند به مجرایی برای دیپلماسی غیررسمی تبدیل شود.

گزارش مؤسسه «رویال یونایتد سرویسز» نیز هشدار می‌دهد که فروپاشی اکوسیستم‌ها در غرب آسیا می‌تواند به بحران‌های امنیتی فرامرزی بینجامد و دولت‌ها را به سمت الگوهای همکاری اضطراری سوق دهد. در چنین چارچوبی، آب نه‌تنها منبع منازعه، بلکه بستر «همکاری اجباری» تلقی می‌شود؛ همکاری‌ای که از سر اعتماد نیست، بلکه از ضرورت بقا ناشی می‌شود.

 

دیپلماسی کاربردی در شرایط بحران

یکی از چالش‌های اساسی، بی‌اعتمادی عمیق میان ایران و برخی بازیگران غربی است. در یادداشتی در اوراسیا ریویو، این ادعا مطرح شده است که دیپلماسی آب الزاماً به توافقات کلان سیاسی نیاز ندارد و می‌تواند در قالب سازوکارهای فنی، پروژه‌های مشترک یا میانجی‌گری سازمان‌های بین‌المللی شکل گیرد.

الگوی پیشنهادی می‌تواند شامل سه سطح باشد: نخست، همکاری فنی منطقه‌ای برای مدیریت حوضه‌های مشترک؛ دوم، انتقال فناوری در حوزه بازچرخانی و شیرین‌سازی آب با سازوکارهای غیرسیاسی؛ و سوم، تعریف پروژه‌های مشترک زیست‌محیطی با حمایت نهادهای چندجانبه. چنین رویکردی، بحران آب را از میدان تقابل سیاسی خارج و به حوزه مدیریت ریسک مشترک منتقل می‌کند.

در این چارچوب، آب به ابزار ژئوپلیتیک تبدیل می‌شود، اما نه لزوماً به معنای سلاح تهاجمی، بلکه به‌عنوان اهرمی برای واداشتن بازیگران به گفت‌وگو. در منطقه‌ای که بسیاری از خطوط تماس سیاسی مسدود شده است، کانال‌های زیست‌محیطی می‌تواند به‌عنوان مسیرهای کم‌هزینه‌تر تعامل عمل کند.

بحران آب غرب آسیا در سال ۲۰۲۶ دیگر صرفاً نشانه‌ای از ناکارآمدی مدیریتی یا فشار اقلیمی نیست، بلکه آینه‌ای از تحولات ژئوپلیتیک غرب آسیا است. آب می‌تواند هم عامل بی‌ثباتی داخلی باشد و هم زمینه‌ساز همکاری اضطراری منطقه‌ای. در شرایطی که رقابت‌های ژئوپلیتیک همچنان پابرجاست، منطق بقا و جلوگیری از فروپاشی اکوسیستم‌ها می‌تواند حتی بازیگران متخاصم را به سمت تعامل محدود سوق دهد. تبدیل بحران به فرصت، مستلزم عبور از نگاه امنیتی صرف و پذیرش این واقعیت است که امنیت زیست‌محیطی بخشی از امنیت ملی و منطقه‌ای محسوب می‌شود.

درس راهبردی برای غرب آسیا آن است که آب اگر مدیریت نشود، به سلاحی علیه ثبات منطقه تبدیل خواهد شد، اما اگر به‌درستی در چارچوب دیپلماسی کاربردی تعریف شود، می‌تواند به اهرمی برای کاهش تنش و بازسازی حداقلی اعتماد میان رقبا بدل گردد.

0 Comments