ویراج سولانکی در یادداشتی که وب سایت موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک آن را منتشر کرد، نوشت: روابط بین هند و آمریکا طی 15 سال اخیر به‌طور قابل توجهی بهبود یافته است؛ در حالی که در جنگ سرد آکنده از تنش و بی‌اعتمادی بود. هنگامی که آمریکا در ژوئیه 2005 با «تلاش هند برای دست یابی به همکاری کامل در انرژی هسته‌ای غیر نظامی» موافقت کرد، این روابط متقابل تحول چشمگیری یافت. در سپتامبر 2008 گروه تامین کننده هسته‌ای به هند اجازه داد تا به تجارت هسته‌ای غیرنظامی بپردازد و ماه بعد، توافق همکاری هسته‌ای غیرنظامی هند-آمریکا (توافق 123) حاصل شد و این واقعه مهم روابط طرفین را متحول ساخت.

دیدار ترامپ از هند در اواخر فوریه 2020 نماد این بهبود روابط متقابل و اهمیت همکاری دفاعی آن محسوب می‌شد. این دیدار ضمن تاکید مجدد بر آمریکا به عنوان مهم‌ترین شریک امنیتی هند، اهداف سیاسی داخلی هر دو رهبر را نیز تقویت می‌کرد. در بحبوحه سیاست‌های داخلی بحث برانگیز دولت مودی که با خشونت‌های مذهبی در دهلی نو همراه بود، دیدار ترامپ توجهات را به خود جلب کرده و برای دولت مودی خوشایند بود.

امضای موافقت‌نامه‌ای برای خرید 24 بالگرد جنگی ضد-زیردریایی (MH-60R Seahawk) به قیمت تقریبا 2.6 میلیارد دلار توسط هند جنبه مهم این دیدار بود. ظاهرا این معامله انتقال فن آوری از مارتین لاکهید به پیمانکاران هندی را نیز شامل می‌شود. همچنین، هند موافقت‌نامه‌ای با آمریکا برای خرید شش بالگرد تهاجمی آپاچی (AH-64E Apache Guardian) به قیمت تقریبا 930 میلیون دلار نیز به امضا رسانده است. این علاوه بر قرارداد مضاعف 3 میلیارد دلاری بین هند و بوئینگ برای خرید 22 بالگرد آپاچی و 15 بالگرد شینوک است که در سپتامبر 2015 نهایی شده است.

بین 2008 و 2020، هند هفت پلتفرم مختلف نظامی عمده را از آمریکا سفارش داده است. آمریکا پس از روسیه، اسرائیل و فرانسه، چهارمین منبع تسلیحات هند بشمار می‌رود و تجارت دفاعی هند-آمریکا به‌طور چشمگیری افزایش یافته و پس از انجام دو خرید اخیر، از 200 میلیون دلار در سال 2000 به بیش از 20 میلیارد دلار رسیده است. انتخاب هند به عنوان «شریک دفاعی مهم» توسط آمریکا در سال 2016 و امضای سه موافقت‌نامه همکاری دفاعی بین سال‌های 2016 و 2019 عوامل اصلی رشد روابط متقابل آمریکا – هند محسوب می‌شود. این امر تاثیری کاتالیزوری در تصمیم هند به خرید مضاعف تجهیزات نظامی آمریکا ازجمله شش ضد-زیردریایی (P-8I Neptune) خواهد داشت.

در ژانویه 2020، آمریکا و استرالیا تعاریف جغرافیایی خود از «هند-اقیانوسیه» را برای تطابق با تعریف هند و ژاپن گسترش دادند. این امر پسایند گفتگوی سه-جانبه هند-ژاپن-آمریکا و گفتگوی چهارجانبه هند-ژاپن-آمریکا-استرالیاست که گفتگوی «2+2» وزرای امورخارجه و دفاع هند-آمریکا و اولین رزمایش نظامی دریایی، هوایی و زمینی هند-آمریکا در سال 2019 را برقرار ساخته است.

پروژه «شبکه نقطه آبی» (Blue Dot Network) به رهبری گروه 7 (که در پاسخ به طرح جاده و کمربند چین، بر معیارهای مشترک برای توسعه زیرساخت‌های جهانی متمرکز شده است) به طرح جدیدی برای همگرایی با چشم انداز هند در منطقه هند-اقیانوسیه تبدیل شده و در سال 2018 توسط مودی در گفتگوی مرکز بین‌المللی مطالعات راهبردی در شانگریلا ترسیم شده است. با این حال، رویکردهای هند و آمریکا در مورد ابعاد چالش‌های چین متفاوت هستند و مهم‌ترین تفاوت آنها در این است که چین همسایه نزدیک هند بوده و تنها هیمالیا در وسط آنهاست که در آنجا تنش در مورد مناقشه مرز ارضی همچنان ادامه دارد. از این رو، در این مناطق مشترک، هند با آمیزه‌ای از همکاری و رقابت به دنبال تعامل با چین بوده است. بنابراین، هنوز معلوم نیست که گروه «چهارگانه» آمریکا، هند، استرالیا و ژاپن در یک زمینه نظامی، به جای بعد سیاسی، گرد هم خواهند آمد یا خیر.

رهبر هر دو کشور هند و آمریکا خود را در اصل مباشر روابط متقابل و کمتر از متحول کننده می‌دانند. تمایل به ریسک پذیری در «موافقت یا مخالفت» با شرکا، ویژگی سیاست خارجی هند تحت دولت مودی است که در روابط هند-آمریکا به خوبی عمل می‌کند. اگرچه اختلافات در روابط تجاری پابرجا هستند اما تکمیل «مرحله اول» توافق تجاری هند-آمریکا با پیشرفت همراه بوده است. آمریکا بزرگترین شریک تجاری هند بوده و تجارت دوجانبه آنها در کالا و خدمات در سال 2018 به 124 میلیارد دلار رسیده است. علیرغم تلاش‌های سیاسی، هند بخاطر تصمیم به خرید سامانه دفاع هوایی روسی در سال 2019، ممکن است مورد تحریم آمریکا واقع شود و این واقعیت، مانعی مهم در روابط هند-آمریکاست.

هند در برخی موضوعات منتخب به تعامل خود با چین و روسیه ادامه خواهد داد. در سال‌های آینده، چین عامل اصلی همگرایی هند-آمریکا خواهد بود. هند و آمریکا نشان داده اند که آنها برای مقابله منطقه‌ای و جهانی با چین، اتکا به همدیگر را افزایش خواهند داد. دیدار ترامپ از هند تاکید مجدد بر مشارکت راهبردی هند-آمریکا محسوب می‌شد. در مواجهه این دو کشور با چالش مشترک شیوع فزاینده کرونا ویروس در خاک خود، این برنامه همکاری متقابل حائز اهمیت خواهد بود.