جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

برگزیت و سرنوشت نامعلوم E3

شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2003، طرح ابتکاری مشترک آلمان، فرانسه و انگلیس برای مذاکره با ایران در مورد فعالیت‌های غنی‌سازی و فرآوری هسته‌ای، باعث ظهور گروه E3 (سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس) شد. E3 از زمان ظهور خود به مکانیسمی برای همکاری دیپلماتیکی بین این سه کشور تبدیل شد. اکنون این مکانیسم به‌عنوان ابزاری برای همکاری در مورد طیف وسیعی از مسائل بین‌المللی فعالیت می‌کند. E3 در ایجاد اتفاق‌نظر و رهبری اروپا ابزار مؤثری بوده و بارها در کنار اتحادیه اروپا فعالیت کرده است، هرچند که تأثیر آن در موضوعات غیر از مسئله ایران محدود بوده است.

وب‌سایت اندیشکده انگلیسی چتم هاوس در یادداشتی نوشت: کشورهای E3 دارای اهداف و منافع مشترک زیادی هستند. بااین‌حال، اختلافات در میان آن‌ها، به‌ویژه در رویکرد امنیتی و دفاعی بین آلمان ازیک‌طرف و فرانسه و انگلیس از طرف دیگر نیز زیاد است. این موضوع، میزان بلندپروازی E3 در مسائل امنیتی را محدود ساخته است به‌طوری‌که تعیین حوزه‌هایی که همکاری در آن‌ها بیشترین سود را برای هر سه کشور به ارمغان بیاورد، یک چالش محسوب می‌شود. بااین‌حال، با توجه به وضعیت پیچیده روابط آلمان – فرانسه و فقدان توافق کلی میان آن‌ها در بسیاری از مسائل راهبردی، هر دو کشور از حضور انگلیس در E3 سود می‌برند.

با خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، همکاری E3 در بستر سیاسی و راهبردی متفاوتی انجام خواهد شد. اگرچه فرانسه و آلمان همچنان از این مکانیسم حمایت کرده و همکاری در آن تابه‌حال از فرایند برگزیت مصون مانده است، اما روابط سیاسی امنیتی و خارجی آتی بین انگلیس و اتحادیه اروپا بر میزان و ماهیت همکاری E3 اثرگذار خواهد بود. پاریس و برلین در مورد تأثیر کوتاه‌مدت مذاکرات احتمالاً نامساعد برگزیت نگران هستند. این خطر وجود دارد که برگزیت سخت، آسیبی دوطرفه بر قالب E3 وارد سازد؛ زیرا همکاری E3 ازنظر داخلی و ازنظر دیگر اعضای اتحادیه اروپا در تناقض با اختلاف‌نظرهای مربوط به برگزیت بوده و پیام سیاسی درستی نخواهد داشت. اساساً، اگر رویکردها یا اهداف سیاست خارجی انگلیس در دهه آتی با اهداف فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا زاویه داشته باشد، اعتبار و تناسب E3 به تحلیل خواهد رفت. ازاین‌رو، فرانسه و آلمان باید ضرورت همکاری با انگلیس در دوره پسابرگزیت را درک کرده و E3 را بستر امنیتی مضاعفی در کنار اتحادیه اروپا و ناتو تلقی کنند. در بلندمدت، سودمندی همکاری E3 به وضعیت روابط فرا آتلانتیک و تحولات سیاست‌های امنیتی، خارجی و دفاعی اتحادیه اروپا بستگی خواهد داشت.

 «بررسی سیاست هماهنگ امنیتی، خارجی و دفاعی» انگلیس، فرصتی برای تأمل در آینده E3 و اولویت‌بخشی به توسعه همکاری E3 در اختیار می‌گذارد. دولت انگلیس باید E3 را به‌عنوان پلتفرمی برای همکاری دیپلماتیکی انعطاف‌پذیر در نظر گرفته و توجه خود را به حل مجموعه جدیدی از چالش‌های منطقه‌ای، موضوعی و چندجانبه معطوف سازد.

انگلیس در «بررسی سیاست هماهنگ امنیتی، دفاعی و خارجی»، باید در تعامل نزدیک با فرانسه و آلمان بوده و E3 را به‌عنوان یک مؤلفه دیپلماتیکی کلیدی در روابط این کشور با متحدان نزدیک اروپایی خود و در پیگیری اهداف مشترک امنیت بین‌المللی قلمداد کند، مؤلفه‌ای که از پتانسیل رشد و تکامل در آینده برخوردار است. حداقل، حفظ مکانیسم انعطاف‌پذیر E3 با منابع کم، به‌عنوان پلتفرمی برای مباحث سیاسی و واکنش به بحران و به‌عنوان مکانیسمی برای اعلام موضع انگلیس در کنار شرکای اصلی اروپایی و برای مشارکت در مواضع سیاسی اروپا و نفوذ در آن و همچنین، به‌عنوان ارتباط غیررسمی با بحث‌های راهبردی کلی اتحادیه اروپا، برای انگلیس منافع آشکاری خواهد داشت.

فرانسه و آلمان E3 را ابزار بین دولتی ارزشمندی برای هماهنگ‌سازی مواضع سیاسی اروپا در مسائل امنیتی بین‌المللی قلمداد می‌کنند. ازاین‌رو، این دو کشور به‌احتمال‌زیاد از تداوم تعامل E3 حمایت خواهند کرد، اما میزان این تعامل و شکل و چهارچوب زمانی آن به‌واسطه چندین عامل ازجمله روابط انگلیس- اتحادیه اروپا، تکامل سیاست امنیتی و خارجی اتحادیه اروپا و وضعیت روابط فرا آتلانتیک شکل خواهد گرفت. برلین و پاریس ترجیح می‌دهند تا E3 را در کنار اتحادیه اروپا قرار داده و از قالب EU-E3 استفاده کنند. این امر، برداشت منفی از E3 به‌عنوان مکانیسمی برای دور زدن اتحادیه اروپا را برطرف کرده و همه‌ی دیگر اعضای اتحادیه اروپا را متحد نگه‌داشته و هم‌زمان، لایه‌ای مضاعف به دیپلماسی انگلیس در اروپا و روابط درون ناتو می‌افزاید.

E3 باید به‌عنوان مکانیسمی انعطاف‌پذیر و به‌عنوان پلتفرم همکاری دیپلماتیکی قابل تعدیل حفظ شود که می‌تواند مجموعه جدیدی از چالش‌های منطقه‌ای، موضوعی و چندجانبه را حل‌وفصل کند. برای گسترش E3 و جذب عضو، درخواست از دیگر شرکای دیپلماتیکی به‌صورت موارد جداگانه مناسب‌تر است.

تبدیل E3 به یک‌نهاد، منافع مشخص چندانی نداشته و ممکن است به انعطاف‌پذیری این قالب آسیب بزند. بااین‌حال، احتمال دارد که همکاری E3 شدیداً از تحولات گستره اروپا و بستر امنیتی فرا آتلانتیک تأثیر بپذیرد. توسعه E3 مستلزم آن است که انگلیس درراه پیش رو با فرانسه و آلمان اتفاق‌نظر ایجاد کرده و اراده سیاسی خود را در این مکانیسم سرمایه‌گذاری کند.

در سال 2020 فرصتی برای انگلیس فراهم است تا در مورد نقش E3 درزمینهٔ بررسی سیاست هماهنگ خارجی، امنیتی و دفاعی، تأمل کند. در بحبوحه بحث‌های کلی در مورد جایگاه E3 در جهان پس از برگزیت و پیشنهادها در مورد تکامل معماری امنیتی و دیپلماتیکی اروپا، انگلیس باید چشم‌اندازی روشن برای آینده مکانیسم E3 ترسیم کرده و در این زمینه با فرانسه و آلمان همراه باشد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *