شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
وبسایت اندیشکده انگلیسی چتم هاوس در یادداشتی نوشت: کشورهای E3 دارای اهداف و منافع مشترک زیادی هستند. بااینحال، اختلافات در میان آنها، بهویژه در رویکرد امنیتی و دفاعی بین آلمان ازیکطرف و فرانسه و انگلیس از طرف دیگر نیز زیاد است. این موضوع، میزان بلندپروازی E3 در مسائل امنیتی را محدود ساخته است بهطوریکه تعیین حوزههایی که همکاری در آنها بیشترین سود را برای هر سه کشور به ارمغان بیاورد، یک چالش محسوب میشود. بااینحال، با توجه به وضعیت پیچیده روابط آلمان – فرانسه و فقدان توافق کلی میان آنها در بسیاری از مسائل راهبردی، هر دو کشور از حضور انگلیس در E3 سود میبرند.
با خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، همکاری E3 در بستر سیاسی و راهبردی متفاوتی انجام خواهد شد. اگرچه فرانسه و آلمان همچنان از این مکانیسم حمایت کرده و همکاری در آن تابهحال از فرایند برگزیت مصون مانده است، اما روابط سیاسی امنیتی و خارجی آتی بین انگلیس و اتحادیه اروپا بر میزان و ماهیت همکاری E3 اثرگذار خواهد بود. پاریس و برلین در مورد تأثیر کوتاهمدت مذاکرات احتمالاً نامساعد برگزیت نگران هستند. این خطر وجود دارد که برگزیت سخت، آسیبی دوطرفه بر قالب E3 وارد سازد؛ زیرا همکاری E3 ازنظر داخلی و ازنظر دیگر اعضای اتحادیه اروپا در تناقض با اختلافنظرهای مربوط به برگزیت بوده و پیام سیاسی درستی نخواهد داشت. اساساً، اگر رویکردها یا اهداف سیاست خارجی انگلیس در دهه آتی با اهداف فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا زاویه داشته باشد، اعتبار و تناسب E3 به تحلیل خواهد رفت. ازاینرو، فرانسه و آلمان باید ضرورت همکاری با انگلیس در دوره پسابرگزیت را درک کرده و E3 را بستر امنیتی مضاعفی در کنار اتحادیه اروپا و ناتو تلقی کنند. در بلندمدت، سودمندی همکاری E3 به وضعیت روابط فرا آتلانتیک و تحولات سیاستهای امنیتی، خارجی و دفاعی اتحادیه اروپا بستگی خواهد داشت.
«بررسی سیاست هماهنگ امنیتی، خارجی و دفاعی» انگلیس، فرصتی برای تأمل در آینده E3 و اولویتبخشی به توسعه همکاری E3 در اختیار میگذارد. دولت انگلیس باید E3 را بهعنوان پلتفرمی برای همکاری دیپلماتیکی انعطافپذیر در نظر گرفته و توجه خود را به حل مجموعه جدیدی از چالشهای منطقهای، موضوعی و چندجانبه معطوف سازد.
انگلیس در «بررسی سیاست هماهنگ امنیتی، دفاعی و خارجی»، باید در تعامل نزدیک با فرانسه و آلمان بوده و E3 را بهعنوان یک مؤلفه دیپلماتیکی کلیدی در روابط این کشور با متحدان نزدیک اروپایی خود و در پیگیری اهداف مشترک امنیت بینالمللی قلمداد کند، مؤلفهای که از پتانسیل رشد و تکامل در آینده برخوردار است. حداقل، حفظ مکانیسم انعطافپذیر E3 با منابع کم، بهعنوان پلتفرمی برای مباحث سیاسی و واکنش به بحران و بهعنوان مکانیسمی برای اعلام موضع انگلیس در کنار شرکای اصلی اروپایی و برای مشارکت در مواضع سیاسی اروپا و نفوذ در آن و همچنین، بهعنوان ارتباط غیررسمی با بحثهای راهبردی کلی اتحادیه اروپا، برای انگلیس منافع آشکاری خواهد داشت.
فرانسه و آلمان E3 را ابزار بین دولتی ارزشمندی برای هماهنگسازی مواضع سیاسی اروپا در مسائل امنیتی بینالمللی قلمداد میکنند. ازاینرو، این دو کشور بهاحتمالزیاد از تداوم تعامل E3 حمایت خواهند کرد، اما میزان این تعامل و شکل و چهارچوب زمانی آن بهواسطه چندین عامل ازجمله روابط انگلیس- اتحادیه اروپا، تکامل سیاست امنیتی و خارجی اتحادیه اروپا و وضعیت روابط فرا آتلانتیک شکل خواهد گرفت. برلین و پاریس ترجیح میدهند تا E3 را در کنار اتحادیه اروپا قرار داده و از قالب EU-E3 استفاده کنند. این امر، برداشت منفی از E3 بهعنوان مکانیسمی برای دور زدن اتحادیه اروپا را برطرف کرده و همهی دیگر اعضای اتحادیه اروپا را متحد نگهداشته و همزمان، لایهای مضاعف به دیپلماسی انگلیس در اروپا و روابط درون ناتو میافزاید.
E3 باید بهعنوان مکانیسمی انعطافپذیر و بهعنوان پلتفرم همکاری دیپلماتیکی قابل تعدیل حفظ شود که میتواند مجموعه جدیدی از چالشهای منطقهای، موضوعی و چندجانبه را حلوفصل کند. برای گسترش E3 و جذب عضو، درخواست از دیگر شرکای دیپلماتیکی بهصورت موارد جداگانه مناسبتر است.
تبدیل E3 به یکنهاد، منافع مشخص چندانی نداشته و ممکن است به انعطافپذیری این قالب آسیب بزند. بااینحال، احتمال دارد که همکاری E3 شدیداً از تحولات گستره اروپا و بستر امنیتی فرا آتلانتیک تأثیر بپذیرد. توسعه E3 مستلزم آن است که انگلیس درراه پیش رو با فرانسه و آلمان اتفاقنظر ایجاد کرده و اراده سیاسی خود را در این مکانیسم سرمایهگذاری کند.
در سال 2020 فرصتی برای انگلیس فراهم است تا در مورد نقش E3 درزمینهٔ بررسی سیاست هماهنگ خارجی، امنیتی و دفاعی، تأمل کند. در بحبوحه بحثهای کلی در مورد جایگاه E3 در جهان پس از برگزیت و پیشنهادها در مورد تکامل معماری امنیتی و دیپلماتیکی اروپا، انگلیس باید چشماندازی روشن برای آینده مکانیسم E3 ترسیم کرده و در این زمینه با فرانسه و آلمان همراه باشد.
0 Comments