جدیدترین مطالب

رقابت راهبردی آمریکا و چین در جنوب جهانی در عرصه فناوری

شورای راهبردی آنلاین- رصد:‌ «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»

نقش امارات در بی‌ثباتی‌ها و جنگ‌های نیابتی در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»

پیمان مکه و بازتعریف گزینه‌های دفاعی منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

Loading

أحدث المقالات

رقابت راهبردی آمریکا و چین در جنوب جهانی در عرصه فناوری

شورای راهبردی آنلاین- رصد:‌ «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»

نقش امارات در بی‌ثباتی‌ها و جنگ‌های نیابتی در شاخ آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»

پیمان مکه و بازتعریف گزینه‌های دفاعی منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

Loading

«تحریم‌های هوشمند» علیه کیست؟ شخص یا دولت؟

شورای راهبردی آنلاین – رصد: در بحث کارشناسان و مطبوعات درباره تحریم‌ها غالباً گفته می‌شود که تحریم‌ها علیه یک کشور اعمال می‌شود. اغلب از تحریم‌ها علیه ایران، روسیه، چین یا اقدامات تلافی‌جویانه علیه آمریکا، اتحادیه اروپا و سایر کشورها صحبت می‌شود. از سوی دیگر، با توجه به ویژگی‌های تحریم‌های مدرن، اصطلاحات فزاینده‌ای موسوم به تحریم‌های «دقیق»، «هدفمند» یا «هوشمند» مورداستفاده قرارگرفته است. اگر در قرن بیستم تحریم‌ها غالباً به‌عنوان ممنوعیت تجاری علیه کشورهای خاص بکار می‌رفت، این تحریم‌ها در قرن بیست و یکم به‌طور گسترده‌ای علیه افراد و سازمان‌ها بکار می‌رود؛ از سوداگران مواد مخدر و تروریست‌ها گرفته تا مقامات، تجار، وزارتخانه‌ها، شرکت‌ها یا بخش‌های اقتصادی مرتبط با «رژیم سیاسی» خاص.

وب‌سایت شورای امور بین‌الملل روسیه در یادداشتی نوشت: در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که هدف تحریم‌های مدرن دقیقاً چیست و صحبت از تحریم کشورهای خاص درست است یا خیر. به‌عنوان‌مثال، آیا تحریم علیه اشخاص شهروند روسیه را باید به‌عنوان تحریم‌های ضد روسیه قلمداد کرد؟

کارشناسان حقوقی اشاره می‌کنند که از دیدگاه رسمی، تحریم‌های مدرن به‌جای محدودسازی یک دولت به‌طورکلی، به شکل فزاینده‌ای حقوق شرکت‌های قانونی و افراد خاص را محدود می‌سازد. همچنین، حقوق شهروندان کشورهای تحریم کننده نیز ضایع می‌شود چراکه این افراد برای مثال از ورود به معاملات تجاری با افراد تحت تحریم منع می‌شوند. این محدودیت‌ها در مورد شهروندان دیگر کشورها نیز صدق می‌کند؛ بنابراین، به لحاظ فنی صحبت از تحریم‌ها علیه شهروند X، سازمان Y یا شرکت Z درست است اما صحبت از تحریم علیه کشور متبوع آن‌ها درست نیست.

آمریکا بزرگ‌ترین مجری تحریم‌های «هدفمند» است. در گفتمان سیاسی آمریکا روندی برای تفکیک افراد تحت تحریم از کشور متبوع آن‌ها اتخاذ شده است که ریشه در ایدئولوژی سیاست خارجی آمریکا دارد. ازنظر آمریکا، ذات دیکتاتوری سیستم سیاسی یکی از دلایل رفتار خصمانه یک کشور علیه آمریکا یا کشورهای دیگر و همچنین، نقض داخلی حقوق بشر است. سیاستمداران آمریکا معتقدند که رفتار شرورانه یک کشور ناشی از رژیم سیاسی آن کشور بوده و کلیت کشور مقصر نیست. ازاین‌رو، سیاستمداران آمریکا دولت را از جامعه تفکیک می‌کنند. تفکیک رژیم، افراد و سازمان‌ها از کشور روشی مهم برای مشروعیت بخشی به تحریم‌هاست.

علاوه بر جنبه حقوقی رسمی، ابعاد سیاسی نیز حائز اهمیت است. روابط بین‌المللی مدرن هنوز هم روابط بین کشورهاست. کشورها اهداف و منافع سیاسی خود را دنبال کرده و با همدیگر بر سر نفوذ و قدرت رقابت می‌کنند. تحریم‌های «هوشمند» را باید در متن روابط بین کشورهای خاص بحث کرد زیرا تحریم‌های «دقیق» یا «هوشمند» به دو دلیل علیه کشورها اعمال می‌شود.

نخست آنکه، آسیب تحریم‌ها بر بخش‌های اقتصادی، سازمان‌ها، شرکت‌ها یا حتی شخص شهروندان معمولاً به آن‌ها محدود نشده بلکه اثرات وسیع‌تری دارد. تحریم‌های آمریکا علیه نفت یا بخش‌های مالی ایران را می‌توان تحریم‌های «دقیق» یا «هوشمند» نامید. آسیب این تحریم‌ها بر بخش بزرگی از مردم تأثیر می‌گذارد؛ مثلاً، تحریم بانک‌ها، خرید تجهیزات پزشکی را برای ایران دشوار ساخته و به‌تبع آن، کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

همین امر در مورد تحریم‌ها علیه یک دولت نیز صدق می‌کند. تفکیک دولت از کشور دشوار است.

تحریم‌های هوشمند علیه افراد ظاهراً رژیم‌ها را هدف قرار می‌دهند اما واقعیت این است که انتظار می‌رود این تحریم‌ها به تغییر سیاست خارجی یا داخلی منجر شده و ساختار یا رفتار یک کشور را به‌طورکلی تغییر ‌دهند.

دوم آنکه، یک کشور نمی‌تواند خود را از اقدامات خصمانه علیه شهروندان یا سازمان‌های خود مبرا کند. به‌عنوان‌مثال، در ماده 2 قانون اساسی روسیه آمده است که «به رسمیت شناختن، نظارت و حفاظت از آزادی و حقوق مدنی و حقوق بشر جزو تعهدات دولت است». استفاده از اقدامات محدودکننده‌ی «دقیق» توسط کشورهای خارجی نقض آشکار این حقوق محسوب می‌شود. حال روسیه دقیقاً باید چه واکنشی به این اقدامات محدودکننده نشان دهد؟ این کشور می‌تواند با درخواست تحریم کننده‌ها موافقت کرده و شهروندان خود را به رعایت آن شرایط مجبور سازد (چنین امری غیرمعمول نیست) اما روسیه احتمالاً رویه خود را تغییر ندهد، دست به اقدامات تلافی‌جویانه بزند یا به روشی دیگر ازجمله قطع روابط با کشور تحریم کننده، واکنش نشان دهد.

بی‌شک، در فرایند اعمال تحریم‌ها، در بسیاری از موارد تابعیت افراد چندان مهم تلقی نمی‌شود. این امر برای مثال در مورد تحریم‌ها علیه تروریست‌ها و سوداگران مواد مخدر صدق می‌کند.

برخلاف این حقیقت که تحریم‌های مدرن به‌طور فزاینده‌ای، اشخاص، سازمان‌ها یا تشکیلات را هدف قرار می‌دهد اما هدف نهایی آن‌ها غالباً تغییر رویه سیاسی کشوری خاص است؛ بنابراین، تحریم‌ها حتی تحریم‌های هدفمند نیز منافع کشورهای تحت تحریم را تحت تأثیر قرار می‌دهد و این بدین معناست که هنوز نمی‌توان اصطلاح تحریم‌های ضد روسیه، ضد چین یا ضد هر کشور دیگر را منسوخ شده دانست.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *