جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

چشم‌انداز روابط دفاعی و امنیتی هند-عربستان

شورای راهبردی آنلاین – رصد: هند و عربستان سعودی از دیرباز روابط صمیمانه‌ای داشته‌اند که عمدتاً از نیاز هند به امنیت انرژی سرچشمه گرفته است؛ اما اخیراً روابط متقابل آن‌ها شاهد تغییرات مهمی بوده است. بر اساس گزارش رسانه‌های هند، برای اولین بار ارتش‌های هر دو کشور برای برگزاری رزمایش مشترک برنامه‌ریزی می‌کنند. این رزمایش اواخر امسال برگزار خواهد شد و نیروهای ارتش هند برای شرکت در آن به عربستان سفر خواهند کرد. به نظر می‌رسد که تصمیم به برگزاری رزمایش مشترک نظامی نتیجه دیدار ژنرال «ناروانه»، فرمانده ارتش هند به عربستان در ماه دسامبر است.

وب‌سایت بنیاد تحقیقاتی آبزرور هند در یادداشتی نوشت: نیروی دریایی این دو کشور برای برگزاری اولین رزمایش مشترک در مارس 2020 برنامه‌ریزی می‌کردند که به خاطر همه‌گیری کرونا ویروس به تأخیر افتاد و به نیمه اول سال 2021 موکول شد. دو دیدار نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند از عربستان (نخست در سال 2016 و سپس 2019) و دیدار محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان از هند در سال 2019، در تقویت پیوندهای بین دو طرف حائز اهمیت بوده است. همه این‌ها نشان می‌دهد که اگرچه امنیت انرژی همچنان بر دستور کار این دو کشور حکم‌فرماست اما همکاری دفاعی و امنیتی نیز به اولویت‌های مهم روابط هند-عربستان تبدیل شده است.

دیدارهای سیاسی سطح بالای اخیر بین هند و عربستان نشانه‌ای از تمایل سیاسی و قصد طرفین به کنار گذاشتن رویکرد سنتی آن‌هاست که در آن، پاکستان و «جامو و کشمیر» نقاط مورد اختلاف مهمی محسوب می‌شد. این امر در دیدار «اجیت دوال»، مشاور امنیت ملی هند از عربستان در اکتبر 2019 مشهود بود؛ به‌طوری‌که دولت سعودی ظاهراً اظهار کرد که ریاض «اقدامات و رویکرد هند در جامو و کشمیر را درک می‌کند»، اظهاراتی که به ابطال ماده 370 [قانون اساسی هند در مورد موقعیت ویژه منطقه جامو و کشمیر] اشاره داشت. طی دیدار محمد بن سلمان، معاون نخست‌وزیر و وزیر دفاع عربستان سعودی، در فوریه 2019، مودی و بن سلمان «حملات تروریستی اخیر به نیروهای امنیتی هند در 14 فوریه 2019 در «پولواما» در جامو و کشمیر را شدیداً محکوم کردند» که از تغییر موضع نامحسوس ریاض به سمت حمایت از هند حکایت می‌کرد. این موضع «خنثی» تغییری مهم در رویکرد عربستان نسبت به هند به‌طورکلی و نسبت به جامو و کشمیر به‌طور خاص است.

پس از دیدار «مانموهان سینگ»، نخست‌وزیر وقت هند، از عربستان در سال 2010، روابط هند-عربستان از پویایی خاصی برخوردار شد. امضای بیانیه ریاض نقطه عطفی در روابط متقابل تلقی شده و این روابط را به شراکت راهبردی ارتقا داد. هر دو طرف تروریسم، افراط‌گرایی و خشونت را محکوم کرده و بر مبارزه با تروریسم که همه جوامع را تهدید می‌کند، تأکید کردند. رهبران هر دو کشور با تقویت همکاری اطلاعاتی در خصوص تروریسم، پول‌شویی، قاچاق مواد مخدر و قاچاق اسلحه و انسان موافقت کردند. در پی این دیدار، «ای کی آنتونی» وزیر دفاع وقت هند نیز در سال 2012 از عربستان دیدار کرد که اولین دیدار وزیر دفاع هند از ریاض محسوب می‌شد. امضای یادداشت تفاهمی در مورد همکاری دفاعی در فوریه 2014 برای تقویت همکاری دفاعی این کشور حائز اهمیت بوده است. طرفین برای تعریف و تقویت همکاری دفاعی یک «کمیته مشترک دفاعی» تشکیل دادند. این کمیته تابه‌حال چهار نشست داشته و طرفین در خصوص تعامل در تمرینات آموزشی و ظرفیت‌سازی، همکاری اطلاعاتی و امنیت دریایی تصمیماتی اتخاذ کرده‌اند.

نشست‌های این کمیته به روابط امنیت دریایی بین دو کشور قوت بخشیده است طرفین به تمرینات آموزشی و ظرفیت‌سازی و همچنین همکاری هیدرو گرافیک پرداخته‌اند. از اوایل دهه 2000، ظاهراً نیروی دریایی پادشاهی عربستان به عملیات با گارد ساحلی و نیروی دریایی هند پرداخته و کشتی‌های هندی دیدارهای حسن نیت متعددی از بنادر عربستان داشته‌اند. طی یکی از این دیدارهای کشتی گارد ساحلی هند در فوریه 2020، سفارت هند در ریاض طی بیانیه‌ای اعلام کرد که این دیدار «نمادی از تمایل هند به ارتقای روابط با عربستان در امور دفاعی است».

گزارش‌ها نشان می‌دهد که عربستان سعودی به تقویت همکاری امنیت دریایی با هند در غرب اقیانوس هند (ازجمله دریای سرخ، خلیج عدن، دریای عرب، خلیج عمان و خلیج‌فارس) علاقه‌مند است که یکی از خطوط پر رفت‌وآمد کشتیرانی است. هند نیز به این همکاری شدیداً علاقه‌مند بوده و در «راهبرد امنیت دریایی» سال 2015 خود به آن تأکید کرده است.

نیروهای مسلح عربستان به‌طور منظم در برنامه‌های آموزشی نهادهای نظامی هند ازجمله «دانشگاه ملی دفاع»، «دانشگاه مدیریت دفاعی» و «دانشگاه کارکنان و سرویس‌های دفاعی» این کشور شرکت کرده‌اند. همچنین، هند و عربستان موافقت‌نامه‌ای برای تقویت همکاری در حوزه تولیدات دفاعی منعقد کرده‌اند.

به‌طورکلی، همکاری دفاعی هند-عربستان شتاب قابل‌توجهی به خود گرفته است. «رام پراساد»، معاون سفارت هند در ریاض، اخیراً در «عرب نیوز» اظهار کرده است که «مسیر روابط دفاعی متقابل هند-عربستان بسیار مطلوب بوده و چندین طرح پیش بینی شده است». وی می‌افزاید که هر دو کشور «در منطقه مربوطه خود، بازیگری مهم و قدرتی فزاینده بشمار می‌روند و در حل‌وفصل چالش‌های امنیتی فراروی منطقه شریکی بی‌طرف محسوب می‌شوند». این اظهارات از تداوم افزایش همکاری‌های امنیتی بین این دو کشور حکایت می‌کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *