جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

راهبرد چین در قبال طالبان

شورای راهبردی آنلاین- رصد: با خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، بزرگ‌ترین مانع پیش روی طالبان جهت تصرف کامل این کشور برطرف شد.

وب سایت اندیشکده آمریکایی رند در یادداشتی نوشت: ­­­­امروز چشم‌انداز قدرت‌یابی طالبان، نگرانی‌های زیادی را در بین قدرت‌های منطقه برانگیخته است. مسکو درصدد است در سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) اهرم فشاری ایجاد کند، تا بدین وسیله مشکلات احتمالی در مرز افغانستان و تاجیکستان را کنترل کند. به نظر می‌رسد اسلام آباد نیز مذاکراتی با طالبان انجام داده است تا بر اساس آن پاکستان در ازای کمک طالبان در مبارزه با شبه نظامیان تحریک طالبان، حضور پایگاه‌های آمریکایی در قلمرو خود را برچیند. در همین حال، سازمان همکاری‌های شانگهای، به عنوان یک گروه اقتصادی و امنیتی متشکل از چین، هند، پاکستان، روسیه و چهار کشور آسیای مرکزی، اخیرا با دستور کار ثبات آینده افغانستان تشکیل جلسه دادند.

در میان همه این نگرانی‌های منطقه‌ای، چین بی سر و صدا تلاش می‌کند تا منافع خود در افغانستان را تأمین کند. بر اساس گزارش‌ها، پکن فعالانه در زمینه ساخت بزرگراه پیشاور- کابل که پاکستان را به افغانستان متصل کرده و کابل را به یک شرکت‌کننده در طرح عظیم کمربند و جاده تبدیل می‌کند، وارد عمل شده است. تا پیش از این کابل به دلیل مخالفت واشنگتن، در برابر مشارکت در این طرح مقاومت کرده بود. پکن همچنین در حال احداث یک جاده مهم داخل کریدور واخان است، که غربی‌ترین استان چین به نام سین کیانگ را به افغانستان متصل می‌کند و در ادامه نیز به پاکستان و آسیای مرکزی می‌رسد. این معابر جدید پس از تکمیل شدن، پکن را قادر می‌سازد تا اهداف خود را در زمینه افزایش تجارت با منطقه و استخراج منابع طبیعی در افغانستان دنبال کند. بر اساس گزارش سال 2014، افغانستان ممکن است فلزات کمیاب قابل استخراجی با ارزش حدود چند تریلیون دلار داشته باشدکه در دل کوههای آن پنهان شده‌اند.

اما برای دسترسی به این منافع، افغانستان باید ابتدا با ثبات و امن شود. همزمان با تسلط طالبان بر افغانستان، سهیل شاهین سخنگوی طالبان در مصاحبه ای گفته بود: «چین یک کشور دوست است و ما از آن برای بازسازی و توسعه افغانستان استقبال می‌کنیم… البته اگر [چینی ها] به دنبال سرمایه گذاری باشند، ما امنیت آن‌ها را تضمین می‌کنیم.»  علاوه بر این، شاهین در مورد حمایت طالبان از شبه نظامیان اویغور در سین کیانگ گفت: «قرار نیست ما در امور داخلی چین دخالت کنیم.» این اظهارات به وضوح برای جلب رضایت پکن گفته شده است.

از سوی دیگر، اگرچه پکن رسما از آشتی ملی افغانستان حمایت کرده بود، اما همچنین سیگنال‌های محکمی ارسال می‌کند که قصد دارد با طالبان به عنوان دولت قانونی افغانستان رفتار کند.

پکن همچنین دوستی عمیق خود را با اسلام آباد را تقویت کرده است تا با پیامدهای منفی بی ثباتی در افغانستان به‌طور موثرتری مقابله کند. به نظر میرسد پکن برای همکاری با طالبان و شاید کنترل آن، به اسلام آباد تکیه خواهد کرد.

با تثبیت قدرت طالبان در افغانستان، ماهیت روابط چین و طالبان دارای ابعاد استراتژیک خواهد بود. ایجاد یک رابطه مثبت پایدار ممکن است پکن را قادر سازد تا از طرق اقتصادی و امنیتی به افغانستان و آسیای مرکزی نفوذ کند. پکن در حال حاضر دارای روابط قوی دوجانبه و چند جانبه در سراسر منطقه است (ازجمله از طریق سازمان همکاری شانگهای)، اما بهبود روابط با افغانستان تحت سلطه طالبان منافع بیشتری را برای چین به همراه خواهد داشت. اگر طالبان به قول خود وفادار بماند، پکن از پروژه‌های کمربند و جاده که از افغانستان عبور می‌کند سود بیشتری ­­­خواهد برد.

نفوذ روزافزون پکن در منطقه، که با روابط نزدیکتر با طالبان تشدید شده است، می‌تواند این شک را در مسکو ایجاد کند که چین، نفوذ روسیه به عنوان قدرت مسلط در آسیای مرکزی را تحت الشعاع قرار می‌دهد. اگرچه به نظر می‌رسد هند نیز در حال مذاکره با طالبان است، اما به رسمیت شناخته شدن طالبان از سوی چین از یک سو و روابط عمیق این کشور با پاکستان از سوی دیگر، باعث ایجاد زمینه‌های اختلاف زا در روابط دهلی – پکن خواهد شد.

همچنین هنوز مشخص نیست که آمریکا در نهایت طالبان را به عنوان حکومت رسمی افغانستان به رسمیت می‌شناسد یا خیر. در حال حاضر، چین و ایالات متحده اختلافات زیادی با یکدیگر دارند، اما افغانستان به‌طور سنتی منطقه ای بوده است که دو طرف عموماً در خصوص نیاز به آشتی ملی در این کشور توافق کرده‌اند. با این حال، اگر پکن، طالبان را به رسمیت بشناسد، اما واشنگتن به رسمیت نشناسد، این امر می‌تواند یک لایه دیگر از چالش‌ها را بر روابط تیره آمریکا و چین اضافه کند.

در عین حال، روابط تیره چین با طالبان می‌تواند فشار جدیدی بر روابط چین و پاکستان وارد کند. با این حال، با توجه به دوستی چند دهه ای چین و پاکستان، بعید است چالش جدی در روابط آن‌ها ایجاد شود.

در مجموع، پکن در صورت تثبیت اوضاع طالبان در افغانستان از منافع قابل ملاحظه ای برخوردار خواهد شد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *