جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

تحقیر اروپا با کنار گذاشته شدن از مذاکرات جنگ اوکراین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده است که مذاکرات با روسیه برای پایان دادن به درگیری‌ها در اوکراین «فورا» آغاز خواهد شد. او تیم خود را به اروپا اعزام کرد تا جزئیات کار را پیش ببرند. ترامپ و تیمش تمایل دارند اروپا را به عنوان یک شریک در این مذاکرات نادیده بگیرند، اما چنین اقدامی نه تنها به نفع مسکو بلکه به ضرر واشنگتن و کی‌یف خواهد بود.

یورن فلک و جیمز باچیک در تحلیلی که در وب سایت اندیشکده «شورای آتلانتیک» منتشر شد، نوشتند: واشنگتن به سرعت در حال حرکت است و این نشان‌دهنده اولویتی است که ترامپ برای حل‌وفصل یا پایان دادن به جنگ در اوکراین قائل است. ترامپ پیشتر هم احتمال دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه «در آینده نه چندان دور» را مطرح کرده بود.

اروپا تاکنون در تلاش‌های دولت آمریکا در این خصوص نقش برجسته‌ای نداشته و احتمالاً برای متقاعد کردن ترامپ به اینکه مشارکت دادن اروپا در مذاکرات با روسیه یک راهبرد مثبت است، با دشواری روبرو خواهد بود.

همکاری با اروپا احتمالا با سبک ترامپ سازگاری ندارد. روند هماهنگی و مشورت با متحدان، گاهی اوقات به شدت کند و احتمالاً در تضاد با روند تصمیم‌گیری ترامپ است.  ترامپ سابقه ضعیفی در کار با نهادهای چندجانبه مانند ناتو، گروه هفت و اتحادیه اروپا دارد. او در دوره دوم ریاست جمهوری خود، جنگ تجاری با اتحادیه اروپا را آغاز کرد. مهمتر این‌که، اروپا هنوز نتوانسته بسیاری را در واشنگتن متقاعد کند تا آن را به عنوان یک بازیگر امنیتی جدی بگیرند.

با این حال، اروپا برای اوکراین اهمیت دارد. اتحادیه اروپا و اعضای آن بزرگ‌ترین حامیان اوکراین هستند و 145 میلیارد دلار کمک به این کشور ارائه می‌دهند. اگرچه حمایت نظامی آمریکا همچنان امری حیاتی است، اما اروپا 52 میلیارد دلار حمایت نظامی به اوکراین ارائه کرده و بزرگترین ارائه دهنده آموزش نظامی به سربازان اوکراینی است. حمایت اتحادیه اروپا همچنین به فعال ماندن بیمارستان‌ها، مدارس، خدمات شهری و خدمات دولتی در اوکراین کمک کرده است. اروپا باید اقدامات بیشتری انجام دهد، اما اوکراین بدون حمایت اروپا، در موقعیت امروزش قرار نمی‌گرفت.

علاوه بر این، حضور اروپا در مذاکرات یک ارزش افزوده برای واشنگتن  به همراه خواهد داشت. هماهنگی با حامیان اروپایی کی‌یف برای افزایش حمایت نظامی از اوکراین با هدف واداشتن روسیه به مذاکرات و فراهم کردن یک اهرم فشار برای اوکراین، که برخی از مشاوران ترامپ پیشنهادش را مطرح کرده‌اند، مفید خواهد بود . اکثریت قریب به اتفاق دارایی‌های دولتی مسدود شده روسیه در حوزه قضایی اتحادیه اروپا است و آینده این دارایی‌ها در مذاکرات موضوعی است که بروکسل باید در خصوص آن اقدام کند. علاوه بر این، برای کارآمد بودن رژیم تحریم‌ها علیه روسیه، آمریکا باید با اروپا از جمله در تلاش برای کاهش قیمت نفت روسیه به منظور کاهش درآمد آن، هماهنگ باشد. پیشرفت در عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا امری است که کاملا به اروپا مربوط خواهد بود. این که صرفاً از اروپا درخواست شود در خصوص این موارد اقدام کند، یک راهبرد سازنده نیست و می‌تواند قدرت آمریکا در مذاکرات را کاهش دهد.

ترامپ حق دارد برای رهبری آمریکا در این مذاکرات فشار بیاورد، اما مشارکت اروپا به عنوان یک شریک در مذاکرات، موضع او را در گفتگو با پوتین تقویت می‌کند. به این فکر کنید که اگر ترامپ از حمایت کشورهای اروپایی یا رهبران گروه هفت برخوردار باشد، چقدر در برابر پوتین قوی‌تر به نظر خواهد رسید. پوتین هم این مساله را می‌داند. مقامات اروپایی به طور خصوصی به نویسندگان این تحلیل گفته‌اند که مسکو برای اجتناب از این واقعیت در تلاش است واشنگتن را از اروپا جدا کند.

مهمتر از همه، اروپا باید بر هرگونه صلح در اوکراین نظارت کند. واشنگتن انتظار داشته است که اروپا نیروها و قابلیت‌هایی را برای برقراری صلح فراهم کند. این بر عهده کشورهای اروپایی خواهد بود که زمینه را برای حفظ صلح فراهم کنند. همکاری با شرکای اروپایی برای تعیین چینش این نیروها، و مشخص کردن این که آمریکا تا چه حد می‌تواند یا می‌خواهد به عنوان یک پشتیبان حضور داشته باشد، جزئیات مهمی برای آن است که به پوتین این طور نشان داده شود که ترامپ نه تنها علاقه‌مند به دستیابی سریع به یک توافق، بلکه خواهان یک توافق قوی و بادوام است.

برای اروپا، کنار گذاشته شدن از این مذاکرات یک فاجعه خواهد بود، به ویژه به این دلیل که اروپا بار سنگین هر توافق بدی در اوکراین را احساس خواهد کرد. تسلیم اجباری اوکراین در برابر حوزه نفوذ روسیه احتمالا جرقه موجی دیگر از ورود پناهجویان به اتحادیه اروپا را خواهد زد. همچنین اروپا یک شریک مهم را برای منابع حیاتی و تجارت از دست خواهد داد. در این صورت، اروپا باید با یک پوتین جسورتر و به شدت تجدیدنظرطلب مبارزه کند. در نهایت، حذف اروپا پاسخی مأیوس کننده به جاه طلبی‌های ژئوپلیتیک اتحادیه اروپا خواهد بود. وقتی اروپا حتی نتواند در امنیت قاره خود نقشی داشته باشد، چه کسی آن را در مورد چین جدی خواهد گرفت؟

پیامدهای ناشی از ضعف اروپا به سختی در یک سوی اقیانوس اطلس باقی می‌ماند و به آمریکا نیز آسیب خواهد رساند. اروپا همچنان مرکز اصلی سود خارج از کشور برای شرکت‌های آمریکایی است و منبع و مقصد اصلی سرمایه گذاری آمریکا محسوب می‌شود. پیروزی در رقابت واشنگتن با پکن با وجود یک اروپای ضعیف کاری بسیار سخت‌تر خواهد بود. ناامنی ذاتی اروپا در پی یک توافق بد درباره اوکراین، باعث خواهد شد که توجه امنیتی آمریکا بیشتر به اروپا جلب شود. هر رهبر آمریکا که این سناریو زیر نظر او شکل بگیرد، مسئول ناامنی اروپا و پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی آن برای آمریکا خواهد بود. بنابراین ترامپ باید از نقش بیشتر اروپا در مذاکره و نظارت بر صلح در اوکراین استقبال کند.

با این حال، تضمینی برای چنین چیزی وجود ندارد و به همین دلیل، اروپا باید به سرعت حرکت کند. رهبران اتحادیه اروپایی و اروپا در هر سطحی، به ویژه در ارتباط با ترامپ و تیم مذاکره کننده‌اش، باید تمایل‌شان را برای همکاری در مذاکره و اقدام نشان دهند. این به معنای آماده کردن بسته‌های جدید کمک‌های نظامی و مهمتر از همه، مذاکره درباره حضور نیروهای اروپایی در میدان است.

برنامه‌های قابل اجرای زیادی در این خصوص وجود دارد اما نیازمند اراده سیاسی رهبران است. زمان برای اوکراین در میدان نبرد و نیز برای تعامل اروپا با واشنگتن در خصوص اوکراین در حال از دست رفتن است. اروپا اکنون باید اقدام کند.

0 Comments